Από την πτώση του Hans Gruber στο Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει μέχρι το αστραπιαίο σοκ του Λεονάρντο ΝτιΚάπριο στον ανελκυστήρα του Πληροφοριοδότη, ο κινηματογράφος δεν έχει σταματήσει ποτέ να μας υπενθυμίζει ότι ένα καλό φινάλε μπορεί να είναι εξίσου δυνατό με ολόκληρη την ταινία. Οι κινηματογραφικοί θάνατοι που μένουν στη μνήμη δεν είναι απλώς σοκαριστικοί ή συγκινητικοί πολλές φορές είναι και ικανοποιητικοί για το κοινό. Άλλοτε σκοτώνουν χαρακτήρες που φαίνονταν άτρωτοι, άλλοτε ανατρέπουν την αφήγηση στη μέση της διαδρομής, κι άλλοτε λειτουργούν σαν κάθαρση μετά από ώρες έντασης. Η ιστορία του σινεμά είναι γεμάτη θανάτους που άλλαξαν την πορεία της πλοκής μιας ταινίας αλλά και της pop culture. Από την ντουζιέρα του Ψυχώ, όπου η Τζάνετ Λι έγραψε ιστορία με ένα μαχαίρι και μια κραυγή, μέχρι το μενού Σάμιουελ Λ. Τζάκσον για έναν υπερευφυή καρχαρία, ο κινηματογράφος έχει αποδείξει ξανά και ξανά ότι ο θάνατος μπορεί να ανατρέψει την αφήγηση όσο και να τη σφραγίσει. Κάθε τέτοια σκηνή γίνεται σημείο αναφοράς, άλλοτε σοκ, άλλοτε κάθαρσης αλλά πάντα μνήμης. Κι εδώ επιχειρούμε την πιο τίμια, αν και αναπόφευκτα υποκειμενική, κατάταξη.
Deep Blue Sea – Ο μεταλλαγμένος καρχαρίας κατασπαράζει τον Σάμιουελ Λ. Τζάκσον
Πριν το Game of Thrones μάς συνηθίσει σε αιφνίδιους θανάτους πρωταγωνιστών, το Χόλιγουντ σεβόταν το star power. Αν κάποιος ήταν στο poster, συνήθως έβγαζε την ταινία μέχρι τέλους. Το Deep Blue Sea έκανε το αντίθετο. Τη στιγμή που ο Τζάκσον εκφωνεί ένα από τα πιο «Σάμιουελ Λ. Τζάκσον» motivational speeches που γράφτηκαν ποτέ, διακόπτεται απότομα από ένα γιγαντιαίο σαγόνι. Ο καρχαρίας τον τραβάει μέσα από το δάπεδο και τον κάνει μία μπουκιά. Είναι η σκηνή που απογείωσε μια κατά τα άλλα τίμια Β-ταινία, και παραμένει από τις πιο αναπάντεχες δολοφονίες σε blockbuster.
Ο Νονός – Ο Σόνι γίνεται κόσκινο στο τούνελ διοδίων
Στον «Νονό» η βία υπάρχει παντού, όμως ο θάνατος του Σόνι (Τζέιμς Κάαν) παραμένει μοναδικός. Εκρηκτικός χαρακτήρας, ανυπόμονος κληρονόμος, φαινομενικά άτρωτος. Μέχρι που βρίσκεται παγιδευμένος σε ένα ταπεινό σταθμό διοδίων. Μια σειρά από υποπολυβόλα μετατρέπουν τον Σόνι και το αυτοκίνητό του σε σουρωτήρι. Η σκηνή είναι τόσο αληθινή που σήμερα δείχνει ακόμη πιο σοκαριστική από την πρώτη προβολή της. Επίσης βάζει τέλος σε κάθε αυταπάτη ότι το σύμπαν των Κορλεόνε συγχωρεί λάθη.
Ο Ελαφοκυνηγός – Ο Κρίστοφερ Γουόκεν παίζει την τελευταία ρουλέτα
Ο Ελαφοκυνηγός παραμένει από τις λίγες ταινίες που αποτυπώνουν τόσο ωμά τη μετατραυματική διάλυση που αφήνει πίσω του ο πόλεμος. Ο Νικ του Κρίστοφερ Γουόκεν χάνεται στη Σαϊγκόν και ξαναβρίσκεται μόνο για να συμμετέχει εμμονικά σε υπόγεια παιχνίδια ρώσικης ρουλέτας. Όταν ο Μάϊκ (Ρόμπερτ ντε Νίρο) τον εντοπίζει, ο Νικ είναι ήδη σκιώδης, ένα πλάσμα «μετέωρο» από πόνο και χημικές εξαντλήσεις. Το τελικό «κλικ» που μετατρέπεται σε πυροβολισμό δεν είναι απλώς θάνατος, είναι τραγικό τέλος ενός ανθρώπου που είχε ήδη χαθεί.
Fargo – Ο Καρλ τρώει τσεκούρι
Το Fargo έχει μια ξεχωριστή ικανότητα να μετατρέπει την πιο ωμή βία σε μαύρη κωμωδία. Κανένας θάνατος δεν ενώνει τόσο σκοτεινό χιούμορ και φρίκη όσο αυτός του Καρλ (Στιβ Μπουσέμι), ο οποίος καταλήγει με τσεκούρι στο πρόσωπο επειδή διαφωνεί για το μοίρασμα ενός αυτοκινήτου. Η κορύφωση έρχεται αργότερα, όταν η αστυνομικός Marge εντοπίζει τον συνεργό του να περνάει το πτώμα μέσα από θρυμματιστή ξύλων, με μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες στην ιστορία του crime cinema.
Kill Bill Vol. 2 – Η τεχνική της παλάμης των 5 σημείων
Το σύμπαν του Ταραντίνο είναι γεμάτο απολαυστικά βίαιους θανάτους, αλλά κανένας δεν συνδυάζει την ένταση, τη μελαγχολία και την αίσθηση κάθαρσης όσο ο θάνατος του Bill (Ντέιβιντ Κάρανταϊν). Η Beatrix Kiddo (Ούμα Θέρμαν), μετά από όλο το αιματηρό ταξίδι εκδίκησης, εφαρμόζει την θρυλική τεχνική που ο ίδιος ο Pai Mei δεν δίδαξε ποτέ σε κανέναν άλλον. Ο Bill πεθαίνει με πέντε κινήσεις αλλά η σκηνή είναι σχεδόν τρυφερή. Η μονομαχία είναι το ψυχρό, αναπόφευκτο τέλος μιας σχέσης που κάποτε είχε αγάπη.
Ο Πληροφοριοδότης – Η σφαίρα στον ανελκυστήρα
Από τους πιο απροσδόκητους θανάτους που γυρίστηκαν ποτέ. Ο Billy Costigan (Λεονάρντο Ντι Κάπριο) συλλαμβάνει επιτέλους τον διεφθαρμένο Colin Sullivan (Ματ Ντέιμον). Οδηγεί τον προδότη προς την έξοδο, έτοιμος για το μεγάλο «τέλος». Και τότε ανοίγει η πόρτα του ανελκυστήρα. Μία σφαίρα. Κατευθείαν στο κεφάλι. Τέλος. Η απόλυτη επιβεβαίωση ότι στο σύμπαν του Scorsese δεν υπάρχει δικαιοσύνη, μόνο μια συνεχής διαπραγμάτευση ανάμεσα σε τύχη και προδοσία.
GoldenEye – O Trevelyan πεθαίνει… δύο φορές
Ο Σον Μπιν έχει δημιουργήσει ολόκληρη καριέρα πάνω σε στυλιζαρισμένους θανάτους, αλλά ο Trevelyan στο GoldenEye είναι άλλο επίπεδο. Πρώτα πέφτει από ύψος δεκάδων μέτρων. Ζει. Μετά το τερατώδες μεταλλικό συγκρότημα καταρρέει πάνω του. Τελειώνει εκεί που «γράφτηκε η μοίρα του»: καταπλακωμένος από το ίδιο του το σχέδιο. Το «For England, James?» — «No… for me», παραμένει μια από τις πιο απολαυστικές κυνικές ατάκες στη Bond ιστορία.
Ο Σημαδεμένος – Say hello to my little friend!
Αν υπάρχει ένας θάνατος που έγινε θρύλος σε posters φοιτητικών δωματίων, είναι αυτός του Tony Montana. Κοκαΐνη σε ποσότητες βουνού, M16 με ενσωματωμένο εκτοξευτήρα χειροβομβίδων και μια άρνηση να πέσει, ακόμη κι όταν έχει δεχθεί περισσότερες σφαίρες από όσες επιτρέπει η ανατομία. Η σκηνή είναι εμβληματική γιατί συνοψίζει την υπερβολή του χαρακτήρα. Η ζωή του ήταν ένα συνεχές overkill και έτσι έπρεπε να είναι και ο θάνατός του.
Το Πράσινο Μίλι – Η εκτέλεση του John Coffey
Εδώ δεν υπάρχει ειρωνεία, δεν υπάρχει στυλιζάρισμα, δεν υπάρχει «σόου». Ο John Coffey (Μάικλ Κλαρκ Ντάνκαν) είναι ο πιο αγνός χαρακτήρας στο έργο του Stephen King, ένα πλάσμα που θεραπεύει πόνο αλλά δεν αντέχει να ζει μέσα σ’ αυτόν. Η απόφασή του να πεθάνει είναι από τις πιο σπαρακτικές στιγμές που έχουν περάσει ποτέ από οθόνη. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην δακρύζει ή να μην προσποιείται ότι «κάτι μπήκε στο μάτι» του.
Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει – Ο Hans Gruber πέφτει στο κενό
Ο κορυφαίος. Ο πιο αναγνωρίσιμος. Ο πιο «επικός» θάνατος κακού στην ιστορία του action cinema. Ο Άλαν Ρίκμαν πέφτει από το Nakatomi Plaza σε slow-motion, με εκείνο το βλέμμα τρόμου που, σύμφωνα με τον αστικό μύθο, προέκυψε επειδή οι stuntmen τον άφησαν επίτηδες νωρίτερα απ’ ότι περίμενε. Η κάμερα πιάνει την έκφραση και ο μύθος γεννιέται. Η σκηνή είναι τεχνικά άψογη, δραματουργικά τέλεια και συναισθηματικά ικανοποιητικότατη. Ένα φινάλε που δικαιώνει δύο ώρες καταδίωξης, εκρήξεων και μνημειωδών ατάκων.
