Το πρόβλημα με τους αριθμούς είναι ότι λένε την αλήθεια ακόμη κι όταν κανείς δεν θέλει να την ακούσει. Και στην Ελλάδα του 2026 οι αριθμοί έχουν αρχίσει να μιλάνε μόνοι τους, σαν μεθυσμένοι σε άδειο μπαρ, φωνάζοντας πράγματα που το πολιτικό σύστημα κάνει ότι δεν άκουσε ποτέ.
«Μέχρι τις 18 του μήνα».
Δεν είναι σύνθημα. Δεν είναι υπερβολή. Είναι ημερομηνία λήξης. Tο άκουσα στο σούπερ μάρκετ. Το άκουσα σε καφετέρια που πια δεν πουλάει καφέ αλλά αναβολές,. Το άκουσα από ανθρώπους που μέχρι χθες πίστευαν ότι ανήκουν στη μεσαία τάξη, ότι κι αν σημαίνει αυτό πια. Δεν το λένε θυμωμένα. Το λένε όπως λες την πρόγνωση του καιρού. Σαν δεδομένο.
Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι το εισόδημά τους δεν φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα. Και για όσους δεν φτάνει, φτάνει κατά μέσο όρο 18 ημέρες. Δεκαοχτώ. Όχι δεκαεννιά. Όχι «σχεδόν». Δεκαοχτώ. Μετά αρχίζει η δημιουργική λογιστική της επιβίωσης. Αυτό δεν αφορά πια μόνο τους «ευάλωτους». Αφορά τους εξαντλημένους. Για ανθρώπους που δουλεύουν, πληρώνουν, υπακούουν, και παρ’ όλα αυτά ζουν με την αίσθηση ότι το πάτωμα μετακινείται κάθε μήνα λίγο πιο χαμηλά.
Η ακρίβεια δεν είναι πια είδηση. Είναι καθεστώς. Τα τρόφιμα, η ενέργεια, τα καύσιμα λειτουργούν σαν μικροί καθημερινοί φόροι πανικού. Το 65% των νοικοκυριών δηλώνει ότι πλήρωσε περισσότερα για φαγητό και λογαριασμούς. Σχεδόν 4 στα 10 έκοψαν από την ψυχαγωγία. Από εκείνο το πράγμα που κάποτε λεγόταν «ζωή». Και κάπου εδώ εμφανίζεται το κράτος. Χαμογελαστό. Με γραφήματα. Με δελτία τύπου.
Με μια φράση-φυλαχτό: «Οι καταθέσεις αυξάνονται».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων έφτασαν τα 213,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Ρεκόρ. Πανηγυρισμός. Περισσότερα από ποτέ. Περισσότερα από το 2019. Απόδειξη – λένε – ότι «η κοινωνία αντέχει». Εδώ αρχίζεις να γελάς νευρικά.
Γιατί αν το 83,5% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει, τότε ποιος στο διάολο αποταμιεύει; Ποιανού είναι αυτά τα δισεκατομμύρια; Και γιατί παρουσιάζονται ως συλλογική ευημερία, ενώ η συλλογική εμπειρία λέει ακριβώς το αντίθετο; Αυτή δεν είναι οικονομική πολιτική. Είναι λογιστική ψευδαίσθηση. Παίρνεις τα λεφτά λίγων, τα βαφτίζεις εθνική επιτυχία και ζητάς από τους πολλούς να νιώσουν ευγνωμοσύνη που δεν χρεοκόπησαν ακόμη.
Η έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ είναι σαφής και γι’ αυτό επικίνδυνη. Πάνω από τους μισούς δηλώνουν ότι αναγκάζονται να κάνουν περικοπές ακόμη και για βασικές ανάγκες. Ένας στους οκτώ δεν μπορεί να καλύψει ούτε τα απολύτως αναγκαία. Το 55,7% δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ένα έκτακτο έξοδο 500 ευρώ. Πεντακόσια. Όχι χειρουργείο. Όχι καταστροφή. Ένα στραβοπάτημα.
Δεν πρόκειται για αντίφαση. Πρόκειται για δύο διαφορετικές χώρες που μοιράζονται τον ίδιο ΑΦΜ. Στη μία χώρα, οι αριθμοί ευημερούν. Στην άλλη, οι άνθρωποι μετράνε μέρες. Αυτή δεν είναι οικονομική πολιτική. Είναι λογιστική ψευδαίσθηση. Παίρνεις τη ευημερία λίγων, τη βαφτίζεις συλλογική επιτυχία και ζητάς από τους πολλούς να αισθανθούν ότι «κάτι πάει καλά», ακόμη κι αν δεν βγαίνει ο μήνας.
Και όταν ρωτάς τον κόσμο αν τα κυβερνητικά μέτρα δουλεύουν, η απάντηση είναι σχεδόν ομόφωνη: όχι. Το 87,5% τα θεωρεί ανεπαρκή. Όχι από ιδεολογία. Αλλά επειδή τα ζει. Τα επιδόματα λειτουργούν σαν παυσίπονα σε ακρωτηριασμό. Το «καλάθι» είναι πλέον ανέκδοτο που δεν γελάει κανείς πια. Η πολιτική έχει αντικατασταθεί από διαχείριση εντυπώσεων και ο χρόνος από υπομονή.
Το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι ότι ο κόσμος δυσκολεύεται. Το πραγματικό σκάνδαλο είναι ότι αυτό θεωρείται βιώσιμο μοντέλο. Μια κοινωνία που ζει μέχρι τις 18 δεν σχεδιάζει μέλλον. Σχεδιάζει επιβίωση. Και μια πολιτεία που πανηγυρίζει καταθέσεις την ώρα που οι πολίτες μετράνε μέρες, δεν κυβερνά, επιλέγει ποια πραγματικότητα αξίζει να μετριέται.
Ανάβω τσιγάρο και σκέφτομαι: Όταν οι άνθρωποι δεν αντέχουν τον μήνα, αλλά το κράτος αντέχει το αφήγημα, τότε το πρόβλημα δεν είναι η οικονομία. Είναι η αλήθεια. Γιατί όταν οι αριθμοί ευημερούν και οι άνθρωποι εξαντλούνται, το πρόβλημα δεν είναι η ακρίβεια. Είναι ότι η πολιτική έχει αποφασίσει ποια ζωή αξίζει να φαίνεται. Και σε αυτή τη ζυγαριά, η καθημερινότητα χάνει κάθε φορά.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
