Το ραδιόφωνο κάποτε δεν ήταν απλώς ένα μέσο. Ήταν φίλτρο. Από εκεί περνούσε ό,τι θα ακουστεί και ό,τι θα κοπεί πριν καν αποκτήσει ζωή. Η λογοκρισία δεν αφορά ποτέ πραγματικά την ηθική. Αφορά τον έλεγχο. Κάποιοι, κάπου, αποφάσισαν ότι αυτά τα τραγούδια δεν έπρεπε να ακουστούν. Όχι επειδή ήταν επικίνδυνα με την κυριολεκτική έννοια, αλλά επειδή δημιουργούσαν αλλαγές σε ιδέες, σε συνήθειες, σε βεβαιότητες που έπρεπε να μείνουν ανέγγιχτες. Και τότε συνέβη το πιο προβλέψιμο πράγμα στον κόσμο. Το “απαγορεύεται” μετατράπηκε σε πρόσκληση. Από εκεί και πέρα, δεν ήταν απλώς μουσική. Ήταν αντίδραση. Και η αντίδραση σε αντίθεση με τη σιωπή, δεν κόβεται από καμία συχνότητα. Αυτό είναι το παράδοξο της ροκ ιστορία. Μερικά από τα πιο εμβληματικά τραγούδια της πέρασαν πρώτα από τη σιωπή. Λογοκρίθηκαν, παρεξηγήθηκαν, θεωρήθηκαν επικίνδυνα και μετά σχεδόν εκδικητικά, έγιναν κλασικά.
The Kingsmen – “Louie Louie”
Το “Louie Louie” ξεκίνησε σαν ένα απλό μπλουζ αφήγημα ενός ναύτη που θέλει να γυρίσει σπίτι. Όταν όμως το ηχογράφησαν οι Kingsmen το 1963, τρόμαξε τους πάντες. Γονείς, πολιτικοί, μέχρι και ο κυβερνήτης της Ιντιάνα ανησύχησαν ότι οι στίχοι κρύβουν κάτι άσεμνο. Η υπόθεση έφτασε μέχρι τον J. Edgar Hoover και το FBI, που πέρασε δυόμισι χρόνια αναλύοντας την ηχογράφηση σε διαφορετικές ταχύτητες. Το συμπέρασμα; Απολύτως τίποτα.Το αποτέλεσμα; Ένα τραγούδι που εκτοξεύτηκε στα charts ακριβώς επειδή θεωρήθηκε “βρώμικο”.
The Who – “My Generation”
Το 1965 οι Who έγραψαν έναν ύμνο για τη νεολαία που δεν ζητούσε άδεια. Το “My Generation” δεν ήταν απλώς τραγούδι ήταν δήλωση. Το BBC το απαγόρευσε. Όχι για τον περίφημο στίχο “I hope I die before I get old”, αλλά για το τραύλισμα του Roger Daltrey. Φοβήθηκαν ότι θα προσβάλει όσους τραυλίζουν. Η ειρωνεία; Ο ίδιος ο Daltrey τραύλιζε. Και το τραύλισμα στο τραγούδι ήταν συνειδητή επιλογή μια μίμηση της υπερδιέγερσης μιας γενιάς που έτρεχε με αμφεταμίνες και ένταση. Η απαγόρευση δεν κράτησε πολύ. Η φλόγα είχε ήδη ανάψει.
The Beatles – “Lucy in the Sky with Diamonds”
Στο σύμπαν των Beatles το 1967 δεν υπήρχε όριο ανάμεσα στην ποπ και την ψυχεδέλεια. Το “Lucy in the Sky with Diamonds” έμοιαζε με παιδικό όνειρο μέχρι που κάποιοι πρόσεξαν τα αρχικά LSD.Το BBC αντέδρασε ακαριαία. Φοβήθηκε ότι το τραγούδι ενθαρρύνει τη χρήση ναρκωτικών. Ο Τζον Λένον επέμεινε ότι η έμπνευση ήρθε από μια ζωγραφιά του γιου του. Ο Πολ Μακάρτνεϊ χρόνια μετά χαμογέλασε διαφορετικά στην ερώτηση. Η αλήθεια; Ίσως να μην είχε σημασία ποτέ.
The Kinks – “Lola”
Το “Lola” των Kinks αφηγείται μια συνάντηση που ξεφεύγει από τα αναμενόμενα. Φύλο, ταυτότητα, επιθυμία όλα μπλέκονται σε τρία λεπτά. Δεν ήταν όμως αυτό που ενόχλησε το BBC. Ήταν η λέξη “Coca-Cola”. Η πολιτική κατά της εμπορικής αναφοράς οδήγησε τον Ray Davies να ξαναηχογραφήσει τον στίχο ως “cherry cola” για να σωθεί το single. Μερικές φορές, η λογοκρισία δεν αφορά την ηθική αλλά τους κανόνες του παιχνιδιού.
Link Wray – “Rumble”
Χωρίς ούτε έναν στίχο, το “Rumble” του Link Wray απαγορεύτηκε σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Ντιτρόιτ. Γιατί; Επειδή ακουγόταν επικίνδυνο. Η παραμορφωμένη κιθάρα και ο τίτλος που στην αργκό σημαίνει καβγάς στο δρόμο, έκαναν τους ενήλικες να πιστεύουν ότι θα πυροδοτήσει βία. Ότι τα παιδιά θα πάρουν μαχαίρια και θα βγουν στους δρόμους. Αντί γι’ αυτό πήραν κιθάρες.
Loretta Lynn – “The Pill”
Η Loretta Lynn τραγούδησε για κάτι που έμοιαζε αυτονόητο: τον έλεγχο πάνω στο σώμα της. Το 1975 αυτό ήταν αρκετό για να σοκάρει δεκάδες ραδιοφωνικούς σταθμούς. Το “The Pill” κόπηκε μαζικά. Κι όμως το κοινό το άκουσε και το αγόρασε. Η απαγόρευση λειτούργησε σαν διαφήμιση.
XTC – “Dear God”
Το “Dear God” των XTC δεν απαγορεύτηκε για υπονοούμενα ή υπαινιγμούς. Ήταν ξεκάθαρο ότι αμφισβητούσε την ίδια την ύπαρξη του Θεού. Ραδιόφωνα αρνήθηκαν να το παίξουν. Κάποια που το τόλμησαν δέχτηκαν απειλές. Το τραγούδι έγινε cult. Όχι γιατί συμφώνησαν όλοι αλλά γιατί κανείς δεν μπορούσε να το αγνοήσει.
Phil Collins — “In the Air Tonight”
Το “In the Air Tonight” του Phil Collins απαγορεύτηκε δύο φορές. Μία στον Πόλεμο του Κόλπου και μία μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Όχι για το περιεχόμενο αλλά για το πώς θα μπορούσε να “διαβαστεί” μέσα σε ένα φορτισμένο κλίμα.
Sex Pistols – “God Save the Queen”
Το punk δεν ζητάει άδεια και οι Sex Pistols το απέδειξαν. Το “God Save the Queen” επιτέθηκε ευθέως στη μοναρχία και στην Βασίλισσα Ελισάβετ. Το BBC το απαγόρευσε, καταστήματα αρνήθηκαν να το πουλήσουν.Και φυσικά, έγινε ακόμα μεγαλύτερο. Γιατί η πρόκληση ήταν το μήνυμα.
Frankie Goes to Hollywood – “Relax”
Το “Relax” ξεκίνησε ως επιτυχία μέχρι που ένας παραγωγός του BBC πρόσεξε τους στίχους. Σήκωσε τη βελόνα πριν τελειώσει το κομμάτι. Από εκείνη τη στιγμή, οι Frankie Goes to Hollywood απέκτησαν το καλύτερο marketing που θα μπορούσαν να φανταστούν: την απαγόρευση. Το τραγούδι πήγε κατευθείαν στο Νο.1.
The Everly Brothers – “Wake Up Little Susie”
Δύο έφηβοι αποκοιμιούνται σε ένα σινεμά. Αυτό είναι όλο. Κι όμως, η Εκκλησία στη Βοστώνη είδε σκάνδαλο. Το “Wake Up Little Susie” των Everly Brothers κόπηκε από τα ραδιόφωνα. Ίσως γιατί η φαντασία των ενηλίκων ήταν πιο “τολμηρή” από την πραγματικότητα.
The Beach Boys – “God Only Knows”
Το “God Only Knows” των Beach Boys είναι σήμερα από τα πιο όμορφα τραγούδια αγάπης που γράφτηκαν ποτέ. Τότε, το πρόβλημα ήταν μία λέξη: “God”. Σε κάποιες περιοχές των ΗΠΑ, αυτό αρκούσε για απαγόρευση. Η ποπ ακόμα και στην πιο τρυφερή της μορφή, μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνη.
Olivia Newton John – “Physical”
Το “Physical” της Olivia Newton John έμοιαζε με αθώο hit της εποχής των aerobics. Μέχρι που κάποιοι άκουσαν προσεκτικά τους στίχους. Και τότε, σε μέρη όπως η Γιούτα, το τραγούδι εξαφανίστηκε από τα playlists. Το κοινό φυσικά το έστειλε στο Νο.1 για εβδομάδες.
