Οι ιστορίες για βότκα σπάνια ξεκινούν από ένα χωράφι στο Νότο της Ιταλίας. Συνήθως ακολουθούν μια διαδρομή πιο βόρεια, πιο ψυχρή, πιο αναμενόμενη. Αλλά η Altamura Vodka, όπως και οι άνθρωποι που την δημιούργησαν, δεν έχει καμία υποχρέωση να υπακούει στη γεωγραφία. Φανταστείτε έναν άντρα, Αμερικανό με ιταλικές ρίζες, να στέκεται σε ένα χωράφι στην Απουλία μπροστά σε μια οικογένεια που μοιάζει περισσότερο με θεματοφύλακες παρά με αγρότες. Δεν ζητά χρήματα, ούτε συμφωνίες. Ζητά κάτι πιο αρχαϊκό, σχεδόν τελετουργικό. Την άδεια να μετατρέψει ένα ιερό σιτάρι, το ίδιο που τροφοδότησε γενιές, ποιητές και προσκυνητές, σε μια βότκα που θα ταξιδέψει στον κόσμο. Ο Frank Grillo θυμάται τη σκηνή σαν να ήταν ραντεβού με την Ιστορία: «Με κοίταζαν σαν να ζητούσα το χέρι της κόρης τους», λέει. «Και με έναν τρόπο, έτσι ήταν». Το σιτάρι Altamura δεν είναι παρθένο μόνο στην καλλιέργεια, αλλά και στη μυθολογία του. Δύο χιλιάδες χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας, αναφορές από τον Οράτιο, και ένα ψωμί ΠΟΠ που θεωρείται περισσότερο τελετουργικό αντικείμενο παρά τροφή. Το ερώτημα που γεννήθηκε στο μυαλό του Frank, «κι αν αυτό μπορούσες να το πιεις;», ήταν σχεδόν ιερόσυλο.
Η μεταμόρφωση του ιερού σιταριού
Η Altamura Vodka δεν ξεκίνησε ως project, αλλά ως αμφιβολία. Αν μπορείς να αλέσεις κάτι, να το ζυμώσεις και να το ψήσεις, μπορείς και να το αποστάξεις; Το ψωμί Altamura, με τη βαθιά του γεύση και τη χρυσαφένια κόρα, έγινε για τον Grillo ένας χάρτης. Η ιδέα έγινε εμμονή και η εμμονή έγινε γεωγραφία. Μετακόμισε στην Απουλία, έστησε αποστακτήριο, δούλεψε με τοπικούς σχεδιαστές γιατί ήθελε η βότκα να «νιώθει» ιταλική, όχι μόνο να φαίνεται. Εδώ βρίσκεται και το παράδοξο. Η περιοχή φημίζεται για κρασί, ελαιόλαδο, γλυκά λικέρ. Όχι για βότκα. Η βότκα ήταν ένας ξένος που ζητούσε άσυλο. Κι όμως, όταν το σιτάρι Altamura έγινε απόσταγμα, έμοιαζε σαν να είχε βρει τον προορισμό του. Κρεμώδης υφή, ελαφριά πιπεράδα, αλατότητα που θυμίζει την ευθεία γραμμή του ορίζοντα ανάμεσα στο χωράφι και τη θάλασσα της Απουλίας. Ήταν μια βότκα που μιλούσε ιταλικά πριν καν πεις τη λέξη «στo ποτήρι».
Το πιο παράξενο με την Altamura είναι ότι δεν χρειάστηκε να διεκδικήσει χώρο, της τον παραχώρησαν. Στα cocktail bars του Μιλάνου και της Βαρκελώνης, Moebius και Paradiso, δύο σταθερές στη λίστα των 50 καλύτερων μπαρ παγκοσμίως, η βότκα αντιμετωπίστηκε όχι ως συστατικό, αλλά ως statement. Ένα απόσταγμα που κουβαλά παράδοση 2.000 χρόνων. Σε ένα bar της Βενετίας, η bartender Chiara Poloni την «έπλυνε» με ψωμί και την σέρβιρε με τραγανή παρμεζάνα. Όχι για να κάνει εντύπωση αλλά για συνέπεια.
Το αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο γευστικό, αλλά σχεδόν συναισθηματικό. Και μετά ήρθε η Αμερική. Το Esquire ανακήρυξε το Clemente Martini ως Martini της Χρονιάς. Ένα ποτό που συνδύαζε Altamura με curry paste και chutney, σαν μια διαπολιτισμική συνομιλία ανάμεσα στην Ιταλία και την Ινδία.
Ποτό ή αφήγηση;
Σε έναν κόσμο που ευλογεί την ταχύτητα, η Altamura ακολουθεί τη βραδύτητα. Δεν χρειάζεται να φωνάξει για να την ακούσεις. Η γεύση της λειτουργεί όπως λειτουργούν τα καλά δοκίμια. Με μέτρο, λεπτότητα και βάθος. Ο Frank Grillo θέλει να πάει τη συζήτηση πιο μακριά. Να βάλει τη βότκα στην κουλτούρα του food pairing, να την φέρει στο τραπέζι όχι σαν υποκατάστατο αλλά ως εναλλακτική πρόταση, ένα ρίσκο που ίσως μόνο ένας Αμερικανός με ιταλική καρδιά θα τολμούσε να κυνηγήσει. Οι πρόσφατες συνεργασίες με τα Hilton Hotels σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία είναι μόνο η αρχή. Οι ομάδες chefs και bartenders κλήθηκαν να δημιουργήσουν ζευγάρια cocktail και bar snacks που να αναδεικνύουν όχι μόνο τη γεύση, αλλά και την ιστορία της Altamura.
Το μέλλον μιας βότκας με παρελθόν
Η Altamura Vodka είναι αυτή τη στιγμή σε 23 χώρες και συνεχίζει να εξαπλώνεται. Όχι επειδή είναι «καινοτομία», ούτε επειδή είναι trend. Αλλά επειδή τα μεγάλα προϊόντα όπως τα μεγάλα κείμενα δεν βιάζονται να γίνουν αντιληπτά. Αν σταθείς σε ένα bar στο Χονγκ Κονγκ ή στο Ντουμπάι, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα δίπλα στη φιάλη να δεις έναν Ιταλό bartender. Όχι επειδή πρέπει, αλλά επειδή θέλει. Κι αυτό, είναι η στιγμή που μια βότκα παύει να είναι προϊόν και γίνεται πολιτισμικό αντικείμενο.
