Μας έχουν πείσει ότι η αισιοδοξία είναι αφέλεια, ότι όποιος λέει ότι «ο κόσμος βελτιώνεται» είτε δεν βλέπει, είτε δεν καταλαβαίνει, είτε απλώς βολεύεται. Σαν να είναι η απαισιοδοξία απόδειξη ευφυΐας, σαν να χρειάζεται να είσαι μόνιμα θυμωμένος για να θεωρείσαι σοβαρός. Λάθος. Σήμερα, η αισιοδοξία δεν είναι χαμόγελο, είναι σύγκρουση. Ζούμε σε μια εποχή που τρέφεται από την αίσθηση της κατάρρευσης: timelines γεμάτα κρίσεις, έκτακτες ειδήσεις χωρίς τέλος, φόβος σε μορφή ειδοποίησης.
Ο κόσμος φαίνεται να καίγεται συνεχώς άρα, λογικά, χειροτερεύει. Κι όμως. Τα δεδομένα λένε κάτι που μας δυσκολεύει: ζούμε περισσότερο, πεθαίνουν λιγότερα παιδιά, η ακραία φτώχεια μειώνεται, οι γυναίκες μορφώνονται περισσότερο από ποτέ, η ιατρική σώζει ζωές που πριν τριάντα χρόνια θα θεωρούσαμε χαμένες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπερνούν τον άνθρακα, η αυτοκτονικότητα υποχωρεί, η ομοφοβία επίσης, όχι παντού, όχι ομοιόμορφα, όχι χωρίς πισωγυρίσματα, αλλά ναι, συνολικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κόσμος είναι δίκαιος, δεν σημαίνει ότι οι πόλεμοι τελείωσαν, δεν σημαίνει ότι οι ανισότητες λύθηκαν. Σημαίνει κάτι πιο ενοχλητικό: από όλους τους κόσμους που έχουμε ζήσει ιστορικά, αυτός είναι ο λιγότερο κακός. Κι αυτό ακριβώς είναι που μας φοβίζει, γιατί αν παραδεχτείς ότι υπάρχει πρόοδος, χάνεις το άλλοθι της παραίτησης. Δεν μπορείς πια να πεις «τίποτα δεν αλλάζει», πρέπει να πεις «αλλάζει, άρα τι κάνουμε με αυτό;».
Η απαισιοδοξία είναι εύκολη. Είναι καναπές. Σου επιτρέπει να πεις «όλα είναι μάταια» και να κοιμηθείς. Η αισιοδοξία, αντίθετα, είναι σαν πονοκέφαλος μετά από ξενύχτι. Δεν φεύγει, δεν σε αφήνει ήσυχο, σου θυμίζει ότι είσαι ακόμα εδώ, σε εκθέτει, σε υποχρεώνει, σε βάζει στη δύσκολη θέση να συνεχίσεις. Ο Καμύ έλεγε ότι πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο. Όχι γιατί το έργο του έχει νόημα, αλλά γιατί επιλέγει να το συνεχίσει.
Γι’ αυτό σήμερα η αισιοδοξία είναι πράξη αντίστασης, όχι απέναντι στην πραγματικότητα, αλλά απέναντι στον κυνισμό, απέναντι στην κουλτούρα του «όλα χάθηκαν», απέναντι στην πολιτική και μιντιακή οικονομία του φόβου που ξέρει ότι ο απελπισμένος πολίτης είναι ακίνητος πολίτης. Δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο για ένα σύστημα από ανθρώπους που πιστεύουν ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα επειδή έχουν ήδη γίνει. Η πρόοδος δεν είναι λόγος για πανηγύρια, είναι λόγος για ευθύνη. Γιατί αν ξέρεις ότι ο κόσμος μπορεί να βελτιωθεί, τότε δεν έχεις καμία δικαιολογία να τον αφήσεις να σαπίσει.
Καλωσήρθες στο 2026 όχι με ελπίδα, με επίγνωση.
Και αυτό, πίστεψέ με, είναι πιο ριζοσπαστικό απ’ όσο φαίνεται.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
