Η σταδιακή δημοσιοποίηση των λεγόμενων αρχεία Έπσταϊν δεν λειτουργεί όπως συνήθως οι αποκαλύψεις. Δεν φέρνει στο φως ένα κρυμμένο μυστικό που περιμένει τη στιγμή του για να σοκάρει. Αντίθετα, επιβεβαιώνει κάτι που η κοινωνία υποψιαζόταν εδώ και καιρό. Η εξουσία δεν δρα στο φως, αλλά μέσα σε μικρούς, επαναλαμβανόμενους κύκλους ανοχής, σιωπής και αμοιβαίου συμφέροντος. Ο Τζέφρι Έπσταϊν δεν παρουσιάζεται στα αρχεία ως ένας άνθρωπος με βαθιές ανθρώπινες σχέσεις, αλλά κάποιος που λειτουργούσε ως μεσάζων ανάμεσα σε ισχυρούς και συμφέροντα. Ένας άνθρωπος που κινούταν ανάμεσα σε πολιτικούς, ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες και επιχειρηματίες όχι επειδή τον αγαπούσαν ή τον εμπιστεύονταν, αλλά επειδή κάτι είχε να τους προσφέρει. Χρήμα, πρόσβαση, κύρος, ή απλώς την υπόσχεση ότι ανήκουν «μέσα». Αυτό που αποκαλύπτεται δεν είναι μια συνωμοσία με την κλασική έννοια, αλλά ένα οικοσύστημα συναλλαγών, όπου η ηθική θεωρείται περιττή πολυτέλεια.
Η μεγαλύτερη παγίδα των αρχείων Έπσταϊν είναι η εύκολη εξίσωση: όποιος πέρασε από τον κύκλο του είναι ένοχος. Το κείμενο των αποκαλύψεων, όμως, δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και πιο άβολη. Υπάρχουν άνθρωποι που διευκόλυναν άμεσα την κακοποίηση, που στρατολόγησαν, που συγκάλυψαν, που συμμετείχαν. Αυτοί κρίνονται από τις πράξεις τους. Υπάρχουν όμως και πολλοί περισσότεροι που δεν άγγιξαν ποτέ το έγκλημα, αλλά άγγιξαν το περιβάλλον που το επέτρεψε. Εδώ γεννιέται η πιο δύσκολη κατηγορία, όχι η ποινική, αλλά η ηθική. Άνθρωποι που ήξεραν ή υποψιάζονταν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά προτίμησαν να μη ρωτήσουν. Που επέλεξαν την αδιαφορία ως στρατηγική επιβίωσης. Που έπεισαν τον εαυτό τους ότι «δεν είναι δική τους δουλειά», ενώ συνέχιζαν να επωφελούνται από την εγγύτητα με τον Έπσταϊν. Αυτή η σιωπηλή πλειοψηφία δεν είναι δράστες, αλλά χωρίς αυτήν, το σύστημα δεν θα λειτουργούσε.
Στην περιφέρεια του κύκλου βρίσκονται πρόσωπα που πιθανότατα δεν γνώριζαν τίποτα. Άνθρωποι που συναντήθηκαν μαζί του κοινωνικά, περιστασιακά, επιφανειακά και που σήμερα κουβαλούν ένα στίγμα χωρίς αποδείξεις ενοχής. Αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν πόσο εύκολα η κοινωνία μετατρέπει την οργή της σε συλλογική τιμωρία, αντικαθιστώντας τη δικαιοσύνη με τον υπαινιγμό. Όμως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο των αρχείων Έπσταϊν δεν αφορά το σεξουαλικό έγκλημα καθαυτό, όσο φρικτό κι αν είναι. Αφορά την αρχιτεκτονική της εξουσίας. Τα αρχεία δείχνουν ότι οι άνθρωποι που διαχειρίζονται τεράστιο πλούτο, πολιτική επιρροή και πολιτισμικό κύρος κινούνται στους ίδιους διαδρόμους, συναντιούνται στα ίδια μέρη, συνομιλούν μακριά από δημόσιο έλεγχο. Και αυτή η συνθήκη, περισσότερο από κάθε μεμονωμένο έγκλημα, γεννά μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης.
Ο Έπσταϊν δεν αναδύεται ως σατανική ιδιοφυΐα, αλλά ως κάτι πιο απογοητευτικό. Ένας ρηχός, κενός άνθρωπος χωρίς αληθινές σχέσεις. Τα αρχεία δεν αποκαλύπτουν φίλους, εξομολογήσεις ή δεσμούς. Μόνο συναλλαγές. Μόνο χρησιμότητα. Μόνο προσωρινές συμμαχίες. Σε έναν κόσμο όπου τα πάντα είχαν τιμή, φαίνεται πως ούτε ο ίδιος είχε αξία πέρα από τη χρησιμότητά του.
Ίσως γι’ αυτό η υπόθεση Έπσταϊν δεν κλείνει ποτέ πραγματικά. Δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά ένα παρόν όπου η εξουσία εξακολουθεί να προστατεύει τον εαυτό της καλύτερα απ’ ό,τι προστατεύει τους αδύναμους. Και όσο αυτή η ανισορροπία παραμένει, τα αρχεία δεν θα λειτουργούν ως κάθαρση, αλλά ως υπενθύμιση ότι το πρόβλημα δεν ήταν ένας άνθρωπος, ήταν το σύστημα που τον έκανε δυνατό.
