Ένας τελευταίος Ιούνιος στο Ηρώδειο πριν τη σιωπή

Το Ηρώδειο δεν χρειάστηκε ποτέ εξηγήσεις. Λειτουργούσε πάντα με έναν δικό του ιδιαίτερο τρόπο. Ότι κι αν ανέβαινε στη σκηνή του, από ορχήστρες μέχρι φωνές που δεν γράφτηκαν για τέτοιους χώρους, δοκιμαζόταν πρώτα απέναντι στην πέτρα. Αν άντεχε εκεί άντεχε παντού. Με μια μικρή αναφορά στην ιστορία ίδρυσης του Ηρωδείου, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, παρουσίασε το πρωί της Μεγάλης Δευτέρας, 6 Απριλίου, το πρόγραμμα που θα παρουσιαστεί στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Λίγο πριν το Ρωμαϊκό θέατρο κλείσει λόγω εργασιών θα λειτουργήσει για έναν και μόνο μήνα φιλοξενώντας δηλώσεις ως Εορτές Αποχαιρετισμού.

Στη σκηνή του θα συναντηθούν διαφορετικοί κόσμοι: η πνευματική ένταση της κλασικής μουσικής, η κινηματογραφική μυσταγωγία του Blade Runner με τη μουσική του Vangelis, η ζωντανή παράδοση της Ηπείρου, το διαρκές παρόν του Σταύρου Ξαρχάκου, αλλά και σύγχρονες, τολμηρές φωνές που επαναπροσδιορίζουν τον ήχο και το θέατρο. Κάθε βραδιά λειτουργεί σαν ένα αυτόνομο αντίο — και ταυτόχρονα σαν υπόσχεση επιστροφής.

Για έναν μήνα, το Ηρώδειο δεν αποχαιρετά απλώς το κοινό του. Συγκεντρώνει μέσα του ό,τι υπήρξε και ό,τι συνεχίζει να γίνεται: μνήμη, συγκίνηση, πειραματισμό, παράδοση. Και αφήνει πίσω του μια αίσθηση που μοιάζει λιγότερο με τέλος και περισσότερο με παύση πριν από την επόμενη πράξη.

Το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου στήνει έναν Ιούνιο που δεν προσπαθεί να είναι ισορροπημένος. Δεκατέσσερις παραγωγές με μια λογική που δεν υπακούει σε είδη αλλά σε εντάσεις. Το διεθνές αποτύπωμά του θα αφήσει, ο πιανίστας Víkingur Ólafsson, προσεγγίζοντας έργα των Μπαχ, Μπετόβεν και Σούμπερτ, χτίζοντας ένα πρόγραμμα με τίτλο  Opus 109, όπως ακριβώς επιγράφεται και η τελευταία δισκογραφική του δουλειά τον Νοέμβριο του 2025. Λίγες μέρες μετά, το Blade Runner εμφανίζεται ως live εμπειρία, μεταφέροντας στο Ηρώδειο ένα μέλλον που κάποτε φάνταζε μακρινό και τώρα μοιάζει ήδη παλιό.

Ο Σταύρος Ξαρχάκος επιστρέφει για δύο βραδιές όχι με τη βεβαιότητα της αναδρομής αλλά με την ένταση της επανατοποθέτησης. Το ίδιο συμβαίνει με διαφορετικό τρόπο, στη συνάντηση της Λένα Πλάτωνος με τη Μαρία Φαραντούρη. Δυο μεγάλες κυρίες της ελληνικής μουσική, η Λένα Πλάτωνος και η Μαρία Φαραντούρη, θα δημιουργήσουν γέφυρες μεταξύ ηλεκτρονικού, πολιτικού και λυρικού στοιχείου.

Οι Einstürzende Neubauten μέσα από industrial ήχους και πειραματισμούς θα επιχειρήσουν μια σχεδόν αρχιτεκτονική αντίληψη της μουσικής, ενώ η Σουηδή τραγουδοποιός, ηθοποιός και μοντέλο, Lykke Li, θα δώσει τη δική της απάντηση για το τι σημαίνει σύγχρονη ποπ. Αν κάτι ενώνει αυτές τις επιλογές, δεν είναι το ύφος αλλά η αντοχή τους μέσα σε έναν χώρο που δεν συγχωρεί εύκολα.

Μέσα από συναυλίες και ερμηνείες το φεστιβάλ τιμά το έργο του Μάνου Χατζιδάκι λειτουργώντας ως σημείο αναφοράς των 100 χρόνων από τη γέννηση του. Αναφορές θα γίνουν στη σχέση του συνθέτη με την Αμερική αλλά και στο Ρεμπέτικο.

Το Ηρώδειο δεν ήταν ποτέ ουδέτερο. Ήταν ένας χώρος που επέβαλλε όρους. Αυτός ο τελευταίος μήνας πριν από το κλείσιμο δεν προσπαθεί να το εξωραΐσει. Αντίθετα, το δείχνει όπως είναι. Απαιτητικό, ανοιχτό, και με μια περίεργη ικανότητα να χωράει πράγματα που αλλού δεν θα στέκονταν δίπλα-δίπλα.

Το τι θα σημαίνει η επιστροφή του μετά τις εργασίες είναι μια άλλη συζήτηση. Προς το παρόν, αυτό που μένει είναι ένας Ιούνιος που δεν προσφέρεται για αναβολές.