Δεκέμβριος 2020. Η Ολυμπιονίκης Σοφία Μπεκατώρου σε συνέντευξη της αποκάλυψε τον βιασμό της από παράγοντα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ιστιοπλοΐας. Η πρώτη σπίθα του ελληνικού κινήματος MeToo είχε αρχίσει να ζεσταίνει τις ψυχές των ανθρώπων που για πολλά χρόνια σιωπούσαν. Άνθρωποι που κακοποιήθηκαν και έμαθαν να κρύβουν το τραύμα τους από μια κοινωνία που ακόμα και σήμερα αναρωτιέται γιατί δεν μίλησαν τότε. Η δημοσιογράφος και σεναριογράφος Μαρία Λούκα, παρακολούθησε από κοντά το χρονικών των κακοποιήσεων με κάποιες από αυτές να φτάνουν μέχρι και τα πινάκια του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών.
Η παράσταση
Στο έργο της «Μέσα στο ναρκοπέδιο, μου είπαν πως θα μάθω να χορεύω» σε σκηνοθεσία Παυλίνας Μάρβιν που παίζεται στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων (ΚΕΤ), με κεντρικό πρωταγωνιστή τον Ιώκο Ιωάννη Κοτίδη, μιλάει για τον βιασμό ενός γκέι αγοριού που αναδείχθηκε στο πλαίσιο του ελληνικού MeToo. Με τη συγκατάθεσή του, η μαρτυρία του αποδίδεται σκηνικά μέσω μιας μυθοπλαστικής μεταγραφής.
Ερωτήσεις όπως: «Πού ήταν η κρεβατοκάμαρα;», «Τι ώρα πήγατε σπίτι του;», «Σας είχε προσκαλέσει εκείνος;», «Εσείς αντισταθήκατε;», «Τι είπατε;», «Τι φορούσατε» συμπυκνώνουν μια ρητορική που βρίσκεται πολύ κοντά στο «δεν σας πιστεύουμε» για να καταλήξει στο «μη μιλάτε – μην υπάρχετε».
Η αδυναμία κατανόησης των ορίων και της παραβίασής τους αποτυπώνεται από τη συγγραφέα με τρόπο που σέβεται τους μετασχηματισμούς των γεγονότων ανοίγοντας παράθυρο εσωτερικής αναζήτησης και διαλόγου για το τι συνιστά κακοποίηση και πως οι άνθρωποι που την έχουν υποστεί αναγκάζονται να παλεύουν μόνοι με τους δαίμονές τους επιστρέφοντας ξανά και ξανά στο αρχικό τους τραύμα.
Διαβάστε και αυτό:
Οι μηχανισμοί που φύονται γύρω από ένα άτομο που έχει υποστεί κακοποίηση μπορούν να το οδηγήσουν στην εξόντωσή του. Ο μονόλογος «Μέσα στο ναρκοπέδιο, μου είπαν πως θα μάθω να χορεύω» λειτουργεί ως χάδι και ως υπόσχεση ενδυνάμωσης των επιζησάντων της κακοποίησης. Ίσως είναι η πρώτη φορά στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία που κείμενο έχει φτάσει τόσο κοντά στην παρατήρηση της διαδρομής ενός θύματος από το τραύμα στη συνειδητότητα του. Όχι με την μορφή του πειράματος -πόσω μάλλον με όρους συγκατάβασης και αποφθεγμάτων ενδυνάμωσης- αλλά με φροντίδα απέναντι στο βίωμα ενός ανθρώπου.
Η σκηνοθεσία της βραβευμένης ποιήτριας με το «Βραβείο Γιάννης Βαρβέρης» και Υποψήφιας Διδάκτορα στο τμήμα Θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παυλίνας Μάρβιν, δημιουργεί μια σκηνική πραγματικότητα όπου ο ήρωας συνθέτει την ιστορία της κακοποίησής του και στη συνέχεια το πέρασμα του στο φως. Επιμέρους σκηνές ενώνονται μέσα στη μεγάλη εικόνα που δεν διστάζει να αναμετρηθεί μετωπικά με το κακό και να το νικήσει. Η σκηνοθετική προσέγγιση βρίσκεται σε διαρκή διαπραγμάτευση με την αναδιήγηση του τραύματος. Η σκηνοθέτρια εύστοχα δεν προσεγγίζει φορμαλιστικά το έργο αφήνοντας πρωτοβουλίες στον ηθοποιό να αυτοσχεδιάσει πατώντας πάνω στο Θέατρο της Επινόησης, αν και εδώ η συγγραφή του έργου δεν είναι ομαδική.
Σε αυτό το πλαίσιο κινήθηκε και η σκηνογραφία της Ασημίνας Λιαρμακοπούλου που σε ελάχιστα τετραγωνικά κατάφερε να πει μια ιστορία. Το εύρημα με το πάπλωμα θυμίζει εικόνα μικρού παιδιού που παίρνοντας αγκαλιά το μαξιλάρι του και κλεισμένο μέσα στο κουκούλι της κουβέρτας του προσπαθεί να κρυφτεί από τον μπαμπούλα. Ο σχεδιασμός των φωτισμών του Τάσου Παλαιορούτα, αν και προσπάθησε να διαιρέσει τον χώρο διευκολύνοντας την αφήγηση, εξαιτίας την κοντινής απόστασης πλατείας και σκηνής λειτούργησε μάλλον αποτρεπτικά.
Άφησα επίτηδες τελευταία την ερμηνεία του Ιώκο Ιωάννη Κοτίδη που έχοντας στη φαρέτρα του όλα τα παραπάνω στοιχεία κατάφερε να απευθυνθεί σε κάθε θεατή ξεχωριστά. Η αμεσότητα της ολόσωστης άρθρωσης του λόγου του σε συνδυασμό με την πλαστικότητα του σώματος του τον καθιστούν υποκριτικά πολύτιμο.
Info
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00, στο Κέντρο Eλέγχου Tηλεοράσεων.
