Marva Von Theo: «Αναπνέουμε και μιλάμε με τη μουσική»

Σε μια εποχή όπου η ηλεκτρονική μουσική συχνά κυνηγά την ένταση και την ταχύτητα, οι Marva Von Theo επιλέγουν κάτι διαφορετικό: την ατμόσφαιρα. Η dark pop τους μοιάζει με κινηματογραφική αφήγηση γεμάτη νυχτερινές πόλεις, εσωτερικές διαδρομές και συναισθήματα που μετατρέπονται σε ήχο. Με αφορμή τη συναυλία τους σε έναν χώρο με σχεδόν μυστικιστική παρουσία –την Αγγλικανική Εκκλησία– και το νέο άλμπουμ “We Were Never Lost”, το ντουέτο μιλά στο Black Book για τη δημιουργία, το σκοτάδι που γεννά την τέχνη και τη στιγμή που η μουσική γίνεται κάτι περισσότερο από τραγούδι. Mια κοινή εμπειρία που μας υπερβαίνει.

– Η μουσική σας συχνά περιγράφεται ως «κινηματογραφική». Πώς αλλάζει αυτή η εμπειρία όταν παρουσιάζεται μέσα σε έναν χώρο όπως η Αγγλικανική Εκκλησία, όπου ο ίδιος ο χώρος έχει σχεδόν δραματουργική παρουσία;

Αν θα προσπαθούσαμε να περιγράψουμε τη μουσική μας σε σχέση με τον στίχο και τη δομή θα λέγαμε πως είναι εν γένει αφηγηματική. Υπό αυτήν την έννοια μια αφήγηση  μπορεί να ειπωθεί με διαφορετικούς τρόπους χωρίς να απωλέσει τη σαφήνεια της. Η ιστορικότητα και ιερότητα του χώρου έρχεται να ενισχύσει αυτά ακριβώς τα νοήματα που ενυπάρχουν στον πυρήνα των συνθέσεών μας.

– Πώς προσαρμόζεται ένα electronic project σε έναν χώρο που ευνοεί τον φυσικό, ακουστικό ήχο;

Η αίσθησή μας για τον ήχο μας έχει οδηγήσει στην πεποίθηση πως η μουσική διατηρεί τα πρωτογενή χαρακτηριστικά της ανεξάρτητα από το στυλ και τον χώρο. Κατ’ επέκταση δεν νιώθουμε πως υπάρχει θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα σε ηλεκτρονικό και ακουστικό ήχο παρά μόνο αναφορικά με την εκτελεστική πρακτική. Ο χώρος όμως θέτει τους δικούς του όρους, πχ. έντονη αντήχηση. Μας γοητεύουν πάντοτε οι προκλήσεις που μας επιφυλάσσει η αδάμαστη φύση του ήχου. Πιστεύουμε πως μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτές τις εκπλήξεις προς όφελός μας σε αντιπαραβολή με το χρήσιμο μεν αλλά επιδερμικό δε δίπολο παλαιό-σύγχρονο, ηλεκτρονικό-ακουστικό επιδιώκοντας έναν συγκερασμό της παλαιάς αρχιτεκτονικής του ναού και της σύγχρονης ηλεκτρονικής δημιουργίας. Και τα δύο έχουν τη θέση τους στην διαχρονικότητα.

– Ποια είναι συνήθως η αρχή ενός κομματιού για τους Marva Von Theo; Ένα συναίσθημα, μια εικόνα, μια αρμονία στο πιάνο;

Ένα χαρακτηριστικό της σύγχρονης καθημερινότητας είναι η μονοτονία και η τυποποίηση. Αυτό που επαναφέρει και επαναπρογραμματίζει την ενστικτώδη και ευτυχώς πάντοτε ζωντανή ανθρώπινη περιέργεια είναι η αναζήτηση και επαφή με την τέχνη σε όλες τις εκφάνσεις της. Μια επίσκεψη σε μια έκθεση ζωγραφικής ή σε έναν κινηματογράφο θρέφουν το είναι μας και την έμπνευσή μας. Παρόλα αυτά, οι προσωπικές εμπειρίες γεννούν ορμέμφυτα συναισθήματα που διεκδικούν και αυτά την πραγμάτωσή τους μέσα σε στίχους και μουσική.

– Οι στίχοι σας συχνά έχουν μια έντονα προσωπική διάσταση. Η έκθεση αυτή γίνεται πιο εύκολη ή πιο δύσκολη όσο περνούν τα χρόνια;

Η συγγραφή των στίχων είναι μια πορεία προς την αυτογνωσία. Το πέρασμα του χρόνου μετατρέπει αυτήν τη βούληση σε διεισδυτική ανάγκη που προσεγγίζει άγνωστες μέχρι πρότινος πτυχές του ασυνειδήτου. Εύκολη ή δύσκολη κατά περίπτωση, η ικανοποίηση αυτής της ανάγκης φέρνει μαζί της μια απελευθερωτική ανταμοιβή.

– Η μουσική σας έχει κάτι από νυχτερινή βόλτα σε πόλη που δεν κοιμάται ποτέ. Ποια είναι η πιο σκοτεινή σκέψη που έχει μετατραπεί σε τραγούδι;

Μια τέτοια νυχτερινή περιπλάνηση, περιγράφεται στο τραγούδι μας Dead In Berlin όπου ο ήρωας σέρνεται στους έρημους και υγρούς δρόμους του Βερολίνου καθώς οι επιλογές του τον χλευάζουν. Ο ίδιος αισθάνεται μουδιασμένος και νεκρός συναισθηματικά.

– Στη συναυλία θα παρουσιάσετε υλικό από το επερχόμενο άλμπουμ We Were Never Lost. Τι αλλάζει στον ήχο σας σε σχέση με το Afterglow;

Το Afterglow είναι ένας ηλεκτρονικός δίσκος με υποδόρια ενέργεια, που παραπλανεί τον ακροατή σε μια τελετουργία όπου τα δάκρυα μετουσιώνονται σε χορό, με συντροφιά το απόφωτο κατά τη δύση του ήλιου. Αυτόν τον κόσμο συνθέτουν τα synths, τα riffs και ο ρυθμός. Ο ήχος του We Were Never Lost είναι συναισθηματικός και “κινηματογραφικός”, συνδυάζοντας ηλεκτρονικά, ακουστικά και ορχηστρικά στοιχεία για να πλαισιώσουν μια πιο περιπετειώδη τραγουδοποιία, που αγγίζει περισσότερο το art pop και το progressive pop ύφος. Πρόκειται για έναν δίσκο που αρνείται πεισματικά να βυθιστεί στο σκοτάδι, ελκυόμενος ακόμη και από τις πιο αμυδρές ακτίνες φωτός.

– Αν το Dream Within a Dream ήταν η αρχή και το Afterglow μια συνέχεια, ποια ιστορία αφηγείται το τρίτο άλμπουμ;

Το βίωμα του “από εδώ και έπειτα”. To We Were Never Lost δεν είναι απλά μια διαπίστωση αλλά περισσότερο μια αποκάλυψη. Σε μια νοσταλγία του μέλλοντος συνυπάρχουν με κοινή ανάσα η ελπίδα και η απογοήτευση όχι ως κενού περιεχομένου μεταφυσικού συναισθήματος αλλά ως μια παραδοχή και προσμονή για αυτό που ήταν και για αυτό που θα είναι. Δεν χαθήκαμε ποτέ πραγματικά. Ακόμη και το αδιέξοδο, οι αμφιβολίες και οι παρεκκλίσεις ήταν μέρος της πορείας και της εξέλιξής μας.

– Έχετε ανοίξει συναυλίες για καλλιτέχνες όπως ο Trentemøller και οι Hooverphonic. Τι μαθαίνει κανείς βλέποντας τέτοιους καλλιτέχνες από κοντά;

Η προσωπική μας επαφή με τους συγκεκριμένους καλλιτέχνες οι οποίοι αποτέλεσαν και αποτελούν για εμάς όχι μόνο αναφορά αλλά και κίνητρο μας επιβεβαίωσε πως για αυτούς προηγείται η τέχνη της εικόνας. Η παρουσίαση της τέχνης τους ήταν άκρως επαγγελματική και ολοκληρωμένη, εμφύσησαν έτσι και σε εμάς αυτήν την αίσθηση καθήκοντος και αφοσίωσης που απαιτεί κάθε άρτια δημιουργία. Η επικοινωνία, προς έκπληξή μας, κάτι που δυστυχώς ίσως δεν είναι σύνηθες στην Ελλάδα, έγινε επί ίσοις όροις.

– Πώς βλέπετε τη σημερινή ελληνική εναλλακτική σκηνή; Υπάρχει κάτι που την κάνει ιδιαίτερη;

Η μουσική είναι τόσο ξεχωριστή όσο και οι άνθρωποι που την δημιουργούν. Μόνο θετικό πρόσημο θα μπορούσαμε να δώσουμε ανεξάρτητα της αισθητικής μας προτίμησης. Εντυπωσιακές ηχοληπτικά παραγωγές, ευφάνταστες ενορχηστρώσεις και γενικά μουσικές που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε σε αρτιότητα από αυτές των “καταξιωμένων”  καλλιτεχνών που θαυμάζουμε. Αν θα μας επιτρεπόταν να κάνουμε μια υπό το πρίσμα του δικού μας υποκειμενισμού παρατήρηση, θα επιθυμούσαμε λίγη επιπλέον τόλμη. Ένα θαρραλέο βήμα προς κάτι αβέβαιο αλλά περισσότερο προσωπικό και λιγότερο μιμητικό.

– Στη dark pop υπάρχει πάντα μια ισορροπία ανάμεσα στο συναίσθημα και την αισθητική. Τι φοβάστε περισσότερο: να γίνετε υπερβολικά όμορφοι ή υπερβολικά ειλικρινείς;

Το δίλλημα όμορφοι ή ειλικρινείς καθ’ υπαγόρευση του φόβου είναι ψευδές. Η αισθητική και το συναίσθημα που επικοινωνούμε εκπορεύονται από την αλήθεια και τον τρόπο ζωής μας ο οποίος δεν χαρακτηρίζεται από υπερβολές. Μηδέν άγαν.

– Υπάρχει μια στιγμή στη δημιουργία ενός τραγουδιού όπου συνειδητοποιείτε ότι αυτό που γράφετε δεν είναι πια τέχνη αλλά εξομολόγηση;

Η εξομολόγηση είναι η φαντασιακή αποτύπωση της πραγματικότητας. Η τέχνη, όπως έχει πει και ο Picasso, είναι ένα ψέμα που μας κάνει να συνειδητοποιούμε την αλήθεια. Αναπνέουμε και μιλάμε με τη μουσική.

– Κάθε καλλιτέχνης έχει έναν μικρό δαίμονα που τον σπρώχνει να δημιουργεί. Ο δικός σας είναι πιο πολύ φόβος, μνήμη ή επιθυμία;

Η σισύφεια ματαίωση της επιθυμίας.

– Υπάρχει ένα σημείο πάνω στη σκηνή όπου αισθάνεστε ότι το κοινό δεν ακούει απλώς μουσική αλλά συμμετέχει σε κάτι σχεδόν μυστικιστικό;

Η μουσική είναι ίσως η τέχνη που αγγίζει με αδιόρατο αλλά ταυτόχρονα πιο άμεσο τρόπο το συναίσθημα. Ένα κοινό, αρχέγονο νήμα συνδέει τις μνήμες των εκτελεστών και των ακροατών.  Όταν τα συναισθήματα όλων συγχρονιστούν σε αυτήν τη μεθεκτική σχέση, η μουσική γίνεται μια κοινή εμπειρία που μας υπερβαίνει.

– Έχετε ποτέ γράψει ένα τραγούδι και σκεφτήκατε: «Αυτό ίσως να μην έπρεπε να το ακούσει κανείς»;

Είμαστε σε μια διαρκή αναζήτηση εκφραστικών εργαλείων, ώστε να εμπλουτίζουμε και να αναζωογονούμε τον ήχο μας. Δεν στέφεται κάθε πειραματισμός με επιτυχία, όμως ακόμη και οι ατελέσφορες απόπειρες μπορούν να γίνουν το έδαφος από το οποίο θα φυτρώσει κάτι νέο και συναρπαστικό.

– Αν η μουσική των Marva Von Theo ήταν μια προειδοποίηση προς τον κόσμο, ποια θα ήταν; Να φοβόμαστε το σκοτάδι ή να φοβόμαστε την απουσία του;

Το φως το βιώνουμε μόνο σε σχέση με την ύπαρξη του σκοταδιού. Ίσως λοιπόν το πρόβλημα να μην είναι το σκοτάδι, αλλά η ψευδαίσθηση ενός κόσμου χωρίς αυτό.