Λίγο πριν το “Uccelli del mare” ένα μουσικό ταξίδι στη Μεσόγειο

Τα περισσότερα από τα τραγούδια που περιλαμβάνει το πρόγραμμα με τίτλο “Uccelli del mare”, ξεκινώντας από τις μεσαιωνικές συνθέσεις της Reine Blanche de Castille, μίας ξεχωριστής βασίλισσας της Γαλλίας που έζησε τον 13^ο αιώνα και υπήρξε ποιήτρια και συνθέτρια, τις γνωστές Cantiguas de Santa Maria του Αlfonso el Sabio μέχρι τα μεταγενέστερα σεφεραδίτικα τραγούδια της διασποράς, τα gazel της Ανατολής και άλλες μελωδίες της ευρύτερης Μεσογείου, ήταν η μουσική που άκουγα πολύ όσο ζούσα στο Παρίσι, από άγνωστες στην Ελλάδα φωνές όπως η Esther Lamandier ή η Amina Alaoui, αλλά και από γνωστές όπως η Μαρίκα Παπαγκίκα, η Ρόζα Εσκενάζυ, η Σαββίνα Γιαννάτου. Οι πιο σύγχρονες από αυτές τις ερμηνεύτριες υπήρξαν για μένα πηγή έμπνευσης όχι μόνο γιατί αγαπούσα τις φωνές τους, αλλά και γιατί προσέφεραν στον ακροατή, μία σε βάθος ιστορική και μουσικολογική έρευνα πάνω στο ρεπερτόριο το οποίο ηχογραφούσαν.

Όλα τα τραγούδια που έχω επιλέξει μιλούν για τον έρωτα μέσα από τον θάνατο ή για τον θάνατο μέσα από τον έρωτα. Το ίδιο και το μεσαιωνικό παραμύθι που αφηγούμαι ανάμεσα στα τραγούδια που έχει σαν θέμα του τη μνήμη του θανάτου σαν προϋπόθεση του αληθινού έρωτα. Έρωτας και θάνατος, δύο ακραίες εμπειρίες που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει, αλλά ούτε και να κατανοήσει. Αυτό είναι το κοινό στοιχείο όλων αυτών των τραγουδιών που έρχονται από εποχές όπου οι άνθρωποι συνομιλούσαν με το άπειρο και όχι με ένα τάμπλετ.

Ζούμε σε μία εποχή όπου η οποιαδήποτε εξιδανίκευση θεωρείται αδυναμία, όπου ο ρομαντισμός και το ανθρωποκεντρικό στοιχείο σε όλες τους τις εκφάνσεις, μπαίνει σε δεύτερη μοίρα

Άνοιγαν το βλέμμα τους στον ουρανό και περιμέναν απαντήσεις από μακριά. Γιατί ο έρωτας, γιατί ο θάνατος, ένα γιατί με πολλά αόρατα επίπεδα. Ένα γιατί που αντηχεί πολύ μακριά. Κι ακόμη αυτά τα τραγούδια έρχονται από εποχές όπου το ανθρώπινο και το φυσικό τοπίο ήταν άρρηκτα δεμένα. Μέσα από τους στίχους όσο και μέσα από τα ηχοχρώματα των φυσικών οργάνων, αντανακλάται ο ανοιχτός ορίζοντας, η θάλασσα, διαρκώς παρούσα, ο έναστρος ουρανός. Όσο διαφορετικές κι αν ήταν οι πόλεις, τα λιμάνια, οι κουλτούρες, μέσα στις οποίες ταξίδευαν όλα αυτά τα τραγούδια, αλλάζοντας γλώσσα συχνά από σταθμό σε σταθμό, τελικά συγκινούσαν και ένωναν ανθρώπους που ανήκαν σε διαφορετικές εθνότητες. Τα χαρακτηρίζει  ένα άνοιγμα ψυχής που αγγίζει τον καθένα ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνει τη γλώσσα. Η εξιδανίκευση του έρωτα, της αθωότητας ακόμη και η έκφραση του πόνου, είναι απόλυτα καθαρά, χωρίς καμία  επιτήδευση.

 Έτσι μυήθηκα σε όλο αυτό το φάσμα των μεσογειακών μουσικών ακουσμάτων, των φωνών αλλά και των οργάνων και τα έφερα μέσα μου για πολλά χρόνια σε μία λανθάνουσα κατάσταση. Παράλληλα, σαν ξενιτεμένη που πάντα νοσταλγούσε την πατρίδα που σαφώς ταυτιζόταν μέσα μου με την Ανατολή, η ψυχή μου ταξίδευε ακούγοντας βυζαντινή μουσική, και ιδιαίτερα τη γυναικεία ψαλμωδία, τις φωνές από τον Λίβανο, όπως τη Μαρία Κευρούζ,  τη γνωστή σε όλους Φευρούζ, αλλά και την Νεκατρία Καρατζή .

Αργότερα κι ενώ είχα ολοκληρώσει τις σπουδές μου στο θέατρο, σπούδασα τζαζ τραγούδι και αυτοσχεδιασμό, ίσως γιατί ήταν η καλύτερη εκπαίδευση στην οποία είχα πρόσβαση ώστε να καταφέρω όχι μόνο να μάθω να τραγουδάω αλλά να γίνω αυτόνομη σαν μουσικός. Τελειώνοντας τις σπουδές μου στη τζαζ κι ενώ είχα ήδη αρχίσει να τραγουδάω με διαφορετικά σχήματα, είχα την ανάγκη να συνδεθώ ξανά με την ελληνική παράδοση, κι αυτό το βρήκα μέσα από τη βυζαντινή μουσική την οποία σπούδασα.

Διασχίζοντας έτσι μέσα στα χρόνια αυτά τα μουσικά ποτάμια, συνειδητοποιώ πως υπάρχουν κοινές φλέβες, ροές, που τα συνδέουν. Το κυριότερο ίσως κοινό στοιχείο είναι η ίδια η στάση του ανθρώπου απέναντι στη ζωή, στον έρωτα, στον θάνατο, στο μετά από εδώ. Ζούμε σε μία εποχή όπου η οποιαδήποτε εξιδανίκευση θεωρείται αδυναμία, όπου ο ρομαντισμός και το ανθρωποκεντρικό στοιχείο σε όλες τους τις εκφάνσεις, μπαίνει σε δεύτερη μοίρα, όπου ο χρόνος είναι μόνο χρήμα και ο ρυθμός της καθημερινότητας τρέχει δαιμονικά. Τουλάχιστον για μένα η επαφή μ’ αυτή τη μουσική, μ’ αυτά τα τραγούδια λειτουργεί θεραπευτικά. Και γι’ αυτό τα μοιράζομαι με το κοινό.