Από τη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου που μετατρέπεται σε διεθνές κέντρο σύγχρονης κεραμικής, ως τα Καλάβρυτα που ανεβάζουν νέα σκηνή στην κορυφή βουνού και από την Επίδαυρο, που αναβιώνει μια παράσταση-θρύλο 65 χρόνια μετά την Κάλλας, ως το Ενετικό Λιμάνι των Χανίων όπου το βιβλίο γίνεται χώρος σύγκρουσης ιδεών, ο χάρτης του ελληνικού πολιτισμού αυτόν τον μήνα δεν χωράει στην Αθήνα. Διαλέξαμε 10 εκδηλώσεις που αξίζουν το ταξίδι εκτός Αθηνών για να επισκεφτείτε τα παρακάτω μέρη ή απλώς μένετε μόνιμα σε αυτά.
Γιάννενα
Σπάνια βλέπεις φοιτητικές εργασίες να εκτίθενται σε μουσείο με μόνιμη συλλογή. Εδώ ο διάλογος ανάμεσα στο παραδοσιακό και το σύγχρονο είναι πραγματικός, όχι διακοσμητικός. Από την αρχή του μήνα και μέχρι τις 15 Ιουνίου όσοι μένετε στα Γιάννενα ή όσοι τα επισκέπτεστε θα έχετε τη δυνατότητα να απολαύσετε την περιοδική έκθεση «Από το ασήμι στο χαρτί» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας. Η έκθεση περιλαμβάνει σχέδια φοιτητριών και φοιτητών του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, τα οποία δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του μαθήματος «Εφαρμοσμένες Τέχνες-Αργυροτεχνία ΙΙ», με διδάσκοντα τον Δήμο Παπαδόπουλο, σχεδιαστή και κατασκευαστή κοσμημάτων. Αντλώντας έμπνευση από την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά των Ιωαννίνων και από διακοσμητικά στοιχεία εκθεμάτων της μόνιμης συλλογής του Μουσείου Αργυροτεχνίας, οι νέοι δημιουργοί επαναπροσεγγίζουν παραδοσιακά μοτίβα μέσα από σύγχρονες σχεδιαστικές αναζητήσεις. Η έκθεση πραγματοποιείται από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, σε συνεργασία με τη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Θεσσαλονίκη
Το ΡΙΖΕΣ ΦΕΣΤ είναι από τα λίγα φεστιβάλ που δεν προσπαθούν να ακούγονται σύγχρονα και ακριβώς γι’ αυτό έχουν τη νεότερη κοινότητα που μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο. Το ΡΙΖΕΣ ΦΕΣΤ επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη και ξετυλίγει ένα διήμερο γλέντι στο Θέατρο Γης, στις 5 και 6 Ιουνίου. Εκεί, ανάμεσα και γύρω από τα δέντρα, για πρώτη φορά φέτος, εκτός από το παραδοσιακό πρόγραμμα θα υπάρξει λαϊκό και ρεμπέτικο. Το line up για φέτος:
Παρασκευή 5 Ιουνίου: Σας καλωσορίζουμε, με ένα γλυκό πέρασμα σε όλη την Ελλάδα από τις Φώνισσες. Πάνω στο ηλιοβασίλεμα, θα χορέψουμε τα λαϊκά μας από Το Πάλκο που θα ανέβει στο πάλκο μας. Μετά ετοιμαστείτε για γλέντι με τον Νίκο Οικονομίδη και την Κυριακή Σπανού. Και τέλος, τα Μπρατίμια που θα στήσουν χορό σαν να σας παντρεύουμε. Σάββατο 6 Ιουνίου: Οι Άγγελοι του Τσιτσάνη θα προσγειωθούν στην ακρογιαλιά μας, για να ανοίξουν τη βραδιά μας με μια διπλοπενιά. Η Μάρθα Φριντζήλα the Kubara Project θα μας πει παραδοσιακά, όπως μόνο η Μάρθα μας τα έχει πει. Οι Anise Ensemble θα μας βουρλίσουν στον χορό από νησί σε νησί κι από χωριό σε χωριό. Οι Καφαντάρδες θα μας κάνουν μια βόλτα στη Μακεδονία και τη Θράκη.
Ρόδος
Η κεραμική έχει γίνει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία στη σύγχρονη τέχνη διεθνώς και το ότι η Ελλάδα φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες biennale του είδους είναι κάτι που αξίζει να λέγεται δυνατά. Η Biennale of Contemporary Keramics (BCK) 2026 επιστρέφει με τη δεύτερη διοργάνωσή της, με τίτλο Where the Day Starts / Εκεί που Αρχίζει η Μέρα, μετατρέποντας τη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου σε ένα διεθνές σημείο συνάντησης της σύγχρονης κεραμικής τέχνης, από τις 6 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 5 Ιουνίου, στις 19:00, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός τριήμερου προγράμματος εκδηλώσεων, το οποίο περιλαμβάνει ξεναγήσεις από τις επιμελήτριες, επιστημονικές ομιλίες, site-specific performances και περιηγήσεις στη Μεσαιωνική Πόλη. Η BCK, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, εκτείνεται σε πέντε εμβληματικούς και ιστορικούς χώρους, διαμορφώνοντας για τον επισκέπτη μια μοναδική εμπειρία περιπλάνησης, σαν ένας χάρτης μέσα στον χάρτη της Μεσαιωνικής Πόλης.
Σε επιμέλεια των Σταματίας Δημητρακοπούλου, Λουκίας Θωμοπούλου και Anissa Touati, η BCK 2026 αναδεικνύει τη σύγχρονη κεραμική ως ένα δυναμικό και εξελισσόμενο μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης καθώς και ως έναν ουσιαστικό φορέα διαπολιτισμικού διαλόγου στη Μεσόγειο. Με σημείο αναφοράς τη Ρόδο, στο ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας, και τη Μεσαιωνική Πόλη της, μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, εκεί όπου σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μυθολογία «αρχίζει η μέρα», η Biennale αντλεί από το φως, τη γεωγραφία και το ιστορικό παλίμψηστο της πόλης για να διαμορφώσει ένα συνεκτικό καλλιτεχνικό πλαίσιο που συνδέει το παρελθόν με το παρόν. Η φετινή διοργάνωση συγκεντρώνει 42 καλλιτέχνες από 18 χώρες, συνθέτοντας ένα πολυφωνικό πεδίο σύγχρονων πρακτικών και καλλιτεχνικών προσεγγίσεων.
Άνδρος
Η Richier είναι από εκείνους τους καλλιτέχνες που όταν τους ανακαλύπτεις αναρωτιέσαι γιατί δεν τους ήξερες πριν. Η έκθεση στην Άνδρο είναι μια από τις καλύτερες ευκαιρίες να το κάνεις αυτό φέτος το καλοκαίρι. Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο θα φιλοξενήσει έκθεση αφιερωμένη στη Germaine Richier (1902-1959), μια από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής γλυπτικής του 20ου αιώνα. Η έκθεση, με τίτλο Germaine Richier (1902-1959) – Συνομιλίες, θα ανοίξει τις πόρτες της για το κοινό στις 14 Ιουνίου και θα διαρκέσει έως τις 27 Σεπτεμβρίου.Η έκθεση θα παρουσιαστεί στη δυτική πτέρυγα του Μουσείου στην Άνδρο και ανασυνθέτει το σύνολο της καλλιτεχνικής πορείας της Richier η οποία, παρά τον πρόωρο θάνατό της σε ηλικία 57 ετών, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα.
Η Richier τιμήθηκε με το βραβείο Blumenthal σε ηλικία 34 ετών και υπήρξε η μοναδική γλύπτρια που συμμετείχε στην ιστορική έκθεση The New Decade που διοργάνωσε το MoMA στη Νέα Υόρκη το 1955. Το 1956, το Musée national d’Art moderne στο Παρίσι (Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης) της αφιέρωσε μεγάλη αναδρομική έκθεση – τιμή που μέχρι τότε είχε αποδοθεί εν ζωή μόνο στον Henri Matisse.Την έκθεση επιμελούνται η Υπεύθυνη Συλλογής του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή, Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau και η Laurence Durieu, ειδικός στο έργο της Richier και συγγραφέας της βιογραφίας της, με τίτλο Germaine Richier – L’Ouragane.
Καβάλα
Ανδαλουσιανή μουσική και ρεμπέτικο στο ίδιο πάλκο ακούγεται σαν πειραματισμός, αλλά στην πραγματικότητα είναι δύο παράδοσεις που μοιράζονται τις ίδιες λέξεις για τον πόνο και την εξορία, απλώς σε διαφορετική γλώσσα. Το μουσικό project Layāli & Amanés ενώνει την αραβοανδαλουσιανή παράδοση με το ελληνικό ρεμπέτικο σε μία μοναδική σκηνική συνάντηση στο Ανοιχτό Θέατρο του Φρουρίου Καβάλας, στις 19 Ιουνίου. Το Ensemble Andalusí del Mediterraneo από τη Γρανάδα και το Aman Rebetiko από την Καβάλα δημιουργούν έναν ζωντανό μουσικό διάλογο, από το συγκινητικό ya lil ya lil της ανδαλουσιανής Ισπανίας και της Βόρειας Αφρικής έως το βαθύ aman aman της Μικράς Ασίας και της Ελλάδας. Η παράσταση αναδεικνύει διαχρονικά θέματα όπως ο έρωτας, η εξορία, η νοσταλγία και οι δυσκολίες επιβίωσης, μετατρέποντας τη βαθιά ιστορική συγγένεια αυτών των ήχων σε μία σύγχρονη, ζωντανή καλλιτεχνική εμπειρία στα λιμάνια της Μεσογείου.
Καλάβρυτα- Χελμός
Τέσσερα χρόνια μετά, το Helmos έχει αποδείξει κάτι που δεν ήταν καθόλου δεδομένο: ότι μπορείς να φτιάξεις φεστιβάλ στην Ελλάδα χωρίς τη θάλασσα και να γεμίσεις. Το Helmos Mountain Festival γίνεται τεσσάρων ετών και το γιορτάζει από τις 19 έως τις 22 Ιουνίου επαναπροσδιορίζοντας τι σημαίνει φεστιβαλική εμπειρία στο βουνό. Σε ένα τοπίο μοναδικής φυσικής ομορφιάς, όπου το βουνό δεν αποτελεί απλώς σκηνικό αλλά τον απόλυτο πρωταγωνιστή, το φεστιβάλ που άνοιξε τον δρόμο για τη νέα γενιά των festivals στην Ελλάδα συνεχίζει να εξελίσσεται και να πρωτοπορεί.
Φέτος κάνει το επόμενο μεγάλο βήμα: ανεβαίνει στην κορυφή εγκαινιάζοντας την 3η του μουσική σκηνή!
Το line up ανά ημέρα: Παρασκευή 19 Ιουνίου Main Stage: Κοινοί Θνητοί, Γιάννης Χαρούλης, Ιουλία Καραπατάκη. Dj set by Valeron. Σάββατο 20 Ιουνίου Στύγα Spot: Γιάννης Αγγελάκας, Νίκος Βελιώτης, Alpine stage: Σκιαδαρέσες, Νεφέλη Φασούλη Main Stage: Mikro, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Παύλος Παυλίδης, Klangphonics
Κυριακή 21 Ιουνίου Alpine stage: Χατζηφραγκέτα, Δημήτρης Μυστακίδης Main: Stage: ΒΕΒΗΛΟΣ – ANSER (Eversor), Μίλτος Πασχαλίδης, ΠΥΞ ΛΑΞ, Dj set by Korolova Δευτέρα 22 Ιουνίου: Μεσημεριανό Γλέντι στην Κεντρική Πλατεία Καλαβρύτων με τον Γρηγόρη Σαμόλη.
Επίδαυρος
Εξήντα πέντε χρόνια μετά την Κάλλας, η ΕΛΣ δεν προσπαθεί να την ξεχάσει, προσπαθεί να τη θυμηθεί με ακρίβεια. Αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο και πολύ πιο ενδιαφέρον. Η Εθνική Λυρική Σκηνή αναβιώνει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την όπερα Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι για μία μοναδική παράσταση στις 20 Ιουνίου, εξήντα πέντε χρόνια μετά τη θρυλική παραγωγή του 1961 με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία Μαρίας Χορς. Στο πλαίσιο του θεματικού της άξονα για την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26, ο οποίος εξερευνά την έννοια «της όπερας του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», η Εθνική Λυρική Σκηνή επιλέγει να αναβιώσει τη Μήδεια του 1961 με τα υλικά τού σήμερα. Μέσα από τα βιβλία σκηνοθεσίας του Μινωτή, τα σχέδια του Τσαρούχη, καθώς και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που σώζεται από τις θρυλικές παραστάσεις της Κάλλας στην Επίδαυρο, επιχειρείται μια ανασύνθεση της παράστασης, όπως την εμπνεύστηκαν και την παρουσίασαν οι μυθικοί εκείνοι καλλιτέχνες που σφράγισαν τον ελληνικό πολιτισμό.
Τον ρόλο του τίτλου ερμηνεύει η σπουδαία Ιταλίδα δραματική υψίφωνος Άννα Πιρότσι, ενώ στο πλάι της εμφανίζονται ο Ζαν-Φρανσουά Μπορράς ως Ιάσων, ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος στον ρόλο του Κρέοντα, η Αλίσα Κολόσοβα ως Νέρις και η Δανάη Κοντόρα στον ρόλο της Γλαύκης.
Κεφαλονιά
Δύο ηθοποιοί, ένας χώρος, καμία εύκολη λύση, το είδος θεάτρου που θυμάσαι γιατί σε ανάγκασε να σκεφτείς κάτι που προτιμούσες να μην σκεφτείς. Το σπουδαίο έργο «Το Χελιδόνι» του Ισπανού συγγραφέα Γκιλιέμ Κλούα, μετά την επιτυχημένη πορεία του στην Αθήνα, παρουσιάζεται στο Αργοστόλι για δύο παραστάσεις, στις 20 και 21 Ιουνίου, στο Δημοτικό Θέατρο Κέφαλος.
Η δράση του έργου εκτυλίσσεται σε ένα διαμέρισμα, σε ένα μάθημα φωνητικής που ξεκινά ως μια τυπική συνάντηση. Πολύ γρήγορα όμως οι δύο χαρακτήρες, η Αμέλια κι ο Ραμόν, καταλαβαίνουμε πως συνδέονται με έναν τρόπο βαθύτερο και πιο οδυνηρό απ’ όσο φαίνεται αρχικά. Ο διάλογός τους εξελίσσεται σε μια σταδιακή σύγκρουση, όπου ο πόνος, η άρνηση και η ενοχή έρχονται στην επιφάνεια. Ένα ψυχολογικό δράμα που μιλά καθαρά κι ειλικρινά για τη βία απέναντι στη διαφορετικότητα και για το κόστος που αφήνει αυτή η βία πίσω της. Χωρίς διδακτισμό και χωρίς εύκολες λύσεις, το έργο κι η παράσταση προσπαθούν να οδηγήσουν τους ήρωες και το κοινό σε μια άμεση επαφή με την αλήθεια. Τους δύο ρόλους του έργου ερμηνεύουν η Μαρία Τσιμά και ο Κυριάκος Μαρκάτος, σε σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη.
Χανιά
«Κόσμοι σε σύγκρουση» είναι ίσως το πιο τίμιο θέμα που μπορούσε να διαλέξει ένα φεστιβάλ βιβλίου το 2026 χωρίς περιστροφές, χωρίς ουδετερότητα για χάρη της ουδετερότητας. Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), που πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, επιστρέφει για πέμπτη συνεχή χρονιά στα Χανιά, από τη Δευτέρα 22 έως και την Κυριακή 28 Ιουνίου, με κεντρικό θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση», στο Ενετικό Λιμάνι της πόλης, μεταξύ του Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου και του Θεάτρου «Μίκης Θεοδωράκης».
Σε μια εποχή όπου οι βεβαιότητες κλονίζονται και τα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά δίπολα οξύνονται, το 5ο ΦΒΧ, παρεμβατικό και καίριο, με τη συμμετοχή σημαντικών Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, εκδοτών, μεταφραστών, ακαδημαϊκών και διανοουμένων, θα εστιάσει στις αντιθέσεις που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο: ειρήνη και πόλεμος, ανοιχτά σύνορα και περίκλειστα τείχη, δημοκρατία και άνοδος της ακροδεξιάς, οικονομική ανάπτυξη και κοινωνικές ανισότητες, νέα ατομικά δικαιώματα και αναβίωση συντηρητικών ταυτοτήτων, πνευματικότητα και φανατισμός, ανθρώπινη δημιουργία και τεχνητή νοημοσύνη κ.ά. Μέσα από τη λογοτεχνία και το δοκίμιο, το 5ο ΦΒΧ επιχειρεί να αναδείξει τη σύγκρουση όχι μόνο ως ρήξη, αλλά και ως πεδίο συνάντησης, διαλόγου, κατανόησης και συνύπαρξης διαφορετικών κόσμων. Το πρόγραμμα θα ανακοινωθεί σύντομα ενώ με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η προφεστιβαλική εκδήλωση με τον νομπελίστα Τούρκο συγγραφέα Ορχάν Παμούκ, στις 18 Μαΐου.
Κάρυστος
Ορχηστρικό άλμπουμ από Ελληνίδα συνθέτρια με έδρα τη Νέα Υόρκη, ηχογραφημένο από τσέχικη ορχήστρα, που παρουσιάζεται στην Κάρυστο, αυτό είναι ακριβώς αυτό που λέμε «Between Worlds». Η διεθνούς φήμης συνθέτις και πολυοργανίστρια Νάνα Σιμόπουλος που ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη, κυκλοφορεί στις 14 Ιουνίου το νέο της ορχηστρικό άλμπουμ με τίτλο “Between Worlds”. Το άλμπουμ αποτελεί μια μοναδική συμφωνική εμπειρία, καθώς περιλαμβάνει πρωτότυπες συνθέσεις της δημιουργού, ειδικά προσαρμοσμένες και ενορχηστρωμένες για μεγάλη ορχήστρα, αποτυπώνοντας το βάθος της τετραετούς καλλιτεχνικής της πορείας. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε από τη διάσημη ορχήστρα Czech Studio Orchestra. Το “Between Worlds” συγκεντρώνει μερικές από τις πιο δυναμικές και πολυδιάστατες στιγμές της Σιμόπουλος, συνδέοντας τη μουσική για τον κινηματογράφο, τον σύγχρονο χορό και τις εμβυθιστικές τέχνες (immersive art). Η καταξιωμένη Ορχήστρα “Nostos”, υπό τη γενική διεύθυνση του μαέστρου Δημήτρη Αρβανιτίδη, θα παρουσιάσει ζωντανά τα έργα “Between Worlds”, “Me” και “Where Waters Meet”, στο Αμφιθέατρο της Καρύστου, το Σάββατο 27 Ιουνίου.
