Με έναν από τους κυριότερους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής μουσικής και θεατρικής σκηνής επέλεξε να κάνει πρεμιέρα η Πειραιώς 260, που φέτος συμπληρώνει 20 χρόνια παρουσίας στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Ο Χάινερ Γκαίμπελς με το «Σλήμαν III» επιχειρεί να συστήσει ξανά την ιστορία μέσα από μία μεταβιομηχανική σκηνική αφήγηση που ταιριάζει απόλυτα με το περιβάλλον της Πειραιώς 260. Έχοντας ως πυρήνα την ημερολογιακή αφήγηση του Ερρίκου Σλήμαν και των ανασκαφών του κατά τα έτη 1871-1873, ανασυνθέτει τον μύθο της Τροίας μέσα από μια πολυεπίπεδη παράσταση που συμπεριφέρεται στην Ιστορία όχι ως μια απλή καταγραφή των γεγονότων αλλά ως μια διαρκής διαδικασία μνήμης.
Αποσκευές του σε αυτό το ταξίδι στον χρόνο είναι αποσπάσματα από την Ιλιάδα, ψευδοαρχαϊκές απαγγελίες, τμήμα από την πεντάπρακτη όπερα «Les Troyens» του Εκτόρ Μπερλιόζ, που βασίζεται στην Αινειάδα του Βιργιλίου και τη διαφυγή των Τρώων στην Καρχηδόνα, δημοτικά τραγούδια και βίντεο art. Σημαντική προσθήκη το απόσπασμα από το τραγούδι «Μακρυά», που ανήκει στο ανέκδοτο μουσικό έργο του Θανάση Μωραΐτη πάνω σε ποιήματα του Καβάφη, με τίτλο «Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως».
Μέρος του υλικού της παράστασης «Σλήμαν III» είχε χρησιμοποιηθεί πριν από περίπου τριάντα χρόνια – με τον τίτλο «Εργοτάξιο Σλήμαν» – στο θέατρο Θησείον πάλι με πρωταγωνιστή τον Ακύλα Καραζήση και την Αμαλία Μουτούση. Είχε προηγηθεί το 1990 μια ακόμη σκηνική εγκατάσταση στο Theater am Turm της Φρανκφούρτης και τρία χρόνια αργότερα, ο Γκαίμπελς μετέγραψε αυτή τη σύνθεση για το ραδιόφωνο.
Στη επιστροφή του Γκαίμπελς στην Ελλάδα και στην πρώτη του επαφή με την Πειραιώς 260, ο Γερμανός σκηνοθέτης αναθερμαίνει τη σχέση του με την ελληνική μυθολογία σε μια performance που από την πρώτη στιγμή δημιουργεί σκηνικά μοτίβα διαιρώντας τη σκηνή σε τοπόσημα. Το ηχείο που αιωρείται σε ελικοειδή τροχιά, οι μελωδίες που ενώνουν βαλκανικά με ανατολίτικα ακούσματα παραπέμποντας σε κάλεσμα σε προσευχή που εκφωνεί ο μουεζίνης, οι τεράστιοι κύβοι που λειτουργούν ως παλέτες, οι ηλεκτρονικοί ήχοι μαζί με τις απαγγελίες – ερμηνείες συνθέτουν ένα μωσαϊκό πολιτισμών που εγκιβωτίζει θραύσματα μνήμης.
Στο «Σλήμαν III», ο Γκαίμπελς κάνει ότι και στην Ελευσίνα το 2023 με τις «7 στήλες».Δαμάζει την τεράστια σκηνή της Πειραιώς παίζοντας με τις εναλλαγές ρευστών και στερεών υλικών, με το φως, τα αυτοσχέδια μουσικά όργανα και τις ντοποιολαλιές. Θα ήταν υπερβολή να μιλήσουμε για λαϊκό εξπρεσιονισμό, ωστόσο ο Γκαίμπελς επιβάλλεται σε αυτό τον όρο φτιάχνοντας παράλληλα σύμπαντα μέσα στην αρχική εικόνα. Αυτή είναι και η σπουδαιότητα του έργου του. Η ικανότητά του να μεταμορφώνει και να επαναπροσδιορίζει ένα υλικό, είτε αυτό είναι αντικείμενο είτε ήχος ακόμα και συναίσθημα. Έτσι κι αλλιώς απευθύνεται στο κοινό μέσω των αισθήσεων που διεγείρονται από την αισθητική των έργων του.
Πολύτιμος συνοδοιπόρος σε αυτή τη σκηνική αφήγηση ο Μίχαελ Ζίμον. Ο Ελβετο – Γερμανός σκηνογράφος κατήργησε τα όρια της σκηνής ελαχιστοποιώντας την απόσταση με την πλατεία και το κοινό. Για τον Ζιμόν όλα χωράνε στο θέατρο. Η μουσική, η κινησιολογία, ο σχεδιασμός φώτων, τα πάντα συνομιλούν και αλληλοσυμπληρώνονται και αυτό το βλέπουμε ξεκάθαρα στο «Σλήμαν III», όπου η όπερα εναλλάσσεται με το κλαρίνο και το μπουζούκι.
Η αφήγηση του Ακύλα Καραζήση, η Κασσάνδρα της Ανδρομάχης Φουντουλίδου με το σπάσιμο του πιάτου ως σπονδή και το μοιρολόι της Λυδίας Κονιόρδου αγκαλιάζουν καλλιτεχνικά τον κόντρα τενόρο Άγγελο Κυδωνιεύ που κατορθώνουν το αλλόκοτο και συνάμα αταίριαστο να το συγκροτήσουν σε ένα σώμα.
INFO
Σύνθεση – Σκηνοθεσία Heiner Goebbels • Σκηνικά – Κοστούμια – Σχεδιασμός φωτισμού Michael Simon • Δραματουργία Stephan Buchberger • Βοηθός σκηνοθέτη Αλίκη Στενού • Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου Ελπίδα Δαλιάνη • Ήχος Willi Bopp • Σχεδιασμός βίντεο René Liebert • Παίζουν Ακύλλας Καραζήσης, Ανδρομάχη Φουντουλίδου • Τραγουδούν Λυδία Κονιόρδου, Άγγελος Κυδωνιεύς κόντρα τενόρος • Μουσικοί Ανέστης Μπαρμπάτσης μπουζούκι, Φίλιππος Φασούλας κλαρίνο
