Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο δηλώνει διαθέσιμος για τους κρίσιμους αγώνες με την Ουκρανία και την Ισπανία. Η επιστροφή του όμως δεν σβήνει το λάθος μιας Εθνικής που υποτίμησε δύο αντιπάλους και έθεσε σε κίνδυνο την πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2027. Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο δεν έχασε τα παιχνίδια με τη Ρουμανία και την Πορτογαλία εξαιτίας κάποιου τραυματισμού ούτε επειδή αρνήθηκε να αγωνιστεί. Δεν βρέθηκε εκεί επειδή δεν κλήθηκε. Η Εθνική είχε εκτιμήσει ότι μπορούσε να ολοκληρώσει τη δουλειά χωρίς τον καλύτερο παίκτη της. Με δύο ήττες στη συνέχεια, η απόφαση αυτή δεν μοιάζει πια με διαχείριση δυνάμεων αλλά με ένα ακριβό μάθημα για το τι συμβαίνει όταν ο σεβασμός προς τον αντίπαλο αντικαθίσταται από τη βεβαιότητα.
Μιλώντας στο «AnesTea the Podcast», ο Αντετοκούνμπο δεν αναζήτησε κάποια βολική δικαιολογία. «Δεν με κάλεσαν», είπε. Και αμέσως μετά παραδέχθηκε το πραγματικό λάθος: «Κάναμε λάθος, τους υποτιμήσαμε». Η Ελλάδα πίστεψε ότι η Ρουμανία και η Πορτογαλία ήταν αντίπαλοι που θα νικούσε σχεδόν από συνήθεια. Το μπάσκετ όπως συμβαίνει συνήθως όταν μια ομάδα κατεβαίνει με τέτοιες βεβαιότητες, την τιμώρησε. Η ήττα με 73-66 στη Ρουμανία μπορούσε αρχικά να αντιμετωπιστεί ως ένα κακό βράδυ. Τρεις ημέρες αργότερα, όμως, η Πορτογαλία πέρασε από την Αθήνα με 71-56 και αφαίρεσε αυτή τη δικαιολογία. Η FIBA κατέγραψε τα δύο αποτελέσματα ανάμεσα στις μεγαλύτερες εκπλήξεις ολόκληρης της προκριματικής φάσης, με βάση τη διαφορά των ομάδων στην παγκόσμια κατάταξη. Η Ρουμανία βρισκόταν 51 θέσεις χαμηλότερα από την Ελλάδα και η Πορτογαλία 34. Η μία ήττα ήταν σοκ. Η δεύτερη αποκάλυψε ότι το πρόβλημα είχε αρχίσει πριν από το τζάμπολ.
Η Εθνική προκρίθηκε στη δεύτερη φάση, αλλά κουβαλά μαζί της και τις συνέπειες εκείνων των αγώνων. Όλα τα αποτελέσματα της πρώτης φάσης μεταφέρονται στον νέο όμιλο, στον οποίο η Ισπανία προηγείται με 5-1, ενώ η Ουκρανία και το Μαυροβούνιο ακολουθούν με 4-2. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 3-3, μαζί με την Πορτογαλία και τη Γεωργία, και μόνο οι τρεις πρώτες ομάδες θα πάρουν το εισιτήριο για το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ. Η πρόκριση δεν έχει χαθεί, αλλά το περιθώριο για άλλη απροσεξία έχει περιοριστεί επικίνδυνα. Η δεύτερη φάση αρχίζει τον Αύγουστο, με την Ελλάδα να παίζει στις 28 Αυγούστου απέναντι στην Ουκρανία και τρεις ημέρες αργότερα να υποδέχεται την Ισπανία.
Σε αυτούς τους δύο αγώνες ο Γιάννης θέλει να είναι παρών. «Αν με καλέσουν, κατά πάσα πιθανότητα θα είμαι εκεί», δήλωσε, υπενθυμίζοντας ότι έχει ανταποκριθεί στις περισσότερες προσκλήσεις που έχει δεχθεί από την Εθνική. Η διατύπωσή του έχει σημασία. Δεν παρουσίασε τη συμμετοχή του σαν προσωπική χάρη ούτε άφησε να εννοηθεί ότι χρειάζεται κάποια ειδική διαπραγμάτευση. Έβαλε μόνο την αυτονόητη προϋπόθεση: να κληθεί.
Παράλληλα εξήγησε και μια πλευρά της υπόθεσης που συχνά εξαφανίζεται πίσω από τις εύκολες κατηγορίες για τους NBAers. Για να αγωνιστεί ένας παίκτης του NBA με την εθνική ομάδα χρειάζεται ειδική ασφαλιστική κάλυψη, ικανή να καλύψει το συμβόλαιό του σε περίπτωση σοβαρού τραυματισμού. Όσο μεγαλύτερο είναι το συμβόλαιο τόσο πιο σύνθετη και ακριβή γίνεται η διαδικασία. Ο Αντετοκούνμπο ανέφερε τα παραδείγματα της Σερβίας και της Φινλανδίας, οι οποίες αναλαμβάνουν το κόστος όταν καλούν τους δικούς τους παίκτες από το NBA.
Η ασφάλιση είναι πραγματικό ζήτημα. Δεν μπορεί όμως να λειτουργεί ως γενική εξήγηση για όσα συνέβησαν. Ο ίδιος ο Γιάννης ξεκαθάρισε ότι δεν είχε συμπεριληφθεί στις κλήσεις. Η απουσία του επομένως προέκυψε πρώτα από μια αγωνιστική απόφαση: η Εθνική πίστεψε ότι δεν τον χρειαζόταν. Το οικονομικό και οργανωτικό σκέλος μπορεί να έκανε αυτή την επιλογή ευκολότερη αλλά δεν αλλάζει την ουσία της.
Ούτε θα ήταν δίκαιο να φορτωθούν οι ήττες αποκλειστικά στους παίκτες που αγωνίστηκαν. Μια ομάδα με τις φιλοδοξίες και την ιστορία της Ελλάδας οφείλει να μπορεί να νικήσει τη Ρουμανία και την Πορτογαλία χωρίς τον Αντετοκούνμπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει το δικαίωμα να θεωρεί τη νίκη δεδομένη. Άλλο η αυτοπεποίθηση που γεννά η ποιότητα και άλλο η υπεροψία που αφαιρεί από έναν αγώνα τη σοβαρότητά του πριν ακόμη αρχίσει.
Τα «παράθυρα» της FIBA έχουν δημιουργήσει μια περίεργη πραγματικότητα. Οι εθνικές ομάδες καλούνται να εξασφαλίσουν την παρουσία τους στις μεγαλύτερες διοργανώσεις χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τους καλύτερους παίκτες τους. Οι προπονητές πρέπει να δημιουργούν βάθος, να εμπιστεύονται όσους είναι διαθέσιμοι και να αποφεύγουν την εξάρτηση από έναν σταρ. Όλα αυτά είναι σωστά. Αλλά η προσαρμογή σε ένα δύσκολο σύστημα δεν καταργεί την ανάγκη για σωστό σχεδιασμό. Αντίθετα την κάνει σημαντικότερη.
Η ενδεχόμενη παρουσία του Γιάννη απέναντι στην Ουκρανία και την Ισπανία αλλάζει τις πιθανότητες της Ελλάδας. Αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να σκεπάσει όσα προηγήθηκαν. Ο Αντετοκούνμπο μπορεί να διορθώσει πολλά πράγματα μέσα σε σαράντα λεπτά. Δεν μπορεί να μετατρέπεται κάθε φορά στον άνθρωπο που καλείται να μαζέψει τις συνέπειες μιας λανθασμένης εκτίμησης.
Η Εθνική εξακολουθεί να κρατά την πρόκριση στα χέρια της. Τώρα, όμως, θα πρέπει να τη διεκδικήσει απέναντι στις ισχυρότερες ομάδες του ομίλου, επειδή θεώρησε εύκολους τους αντιπάλους που προηγήθηκαν. Αυτό είναι το πραγματικό βάρος της παραδοχής του Γιάννη. Στα προκριματικά ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν υπάρχουν αγώνες που κερδίζονται εκ των προτέρων. Υπάρχουν μόνο παιχνίδια που αντιμετωπίζεις με σοβαρότητα και παιχνίδια των οποίων το κόστος καταλαβαίνεις όταν είναι ήδη αργά.
