Το «Υπουργείο Μοναξιάς» είναι μια ιστορία για την ήττα της ανθρωπότητας

Διαβάσαμε το μυθιστόρημα της Έλενα Καρακούλη «Υπουργείο Μοναξιάς» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

Όταν τον Φεβρουάριο του 2021, ο πρωθυπουργός Γιοσιχίντε Σούγκα, έχρισε τον Τετσούσι Σακαμότο ως επικεφαλής του υπουργείου Μοναξιάς στην Ιαπωνία, στην Ελλάδα οι καταγεγραμμένοι θάνατοι από τον κορονοϊό ξεπερνούσαν τις 5.000. Στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, όμως, παράλληλα, με την πανδημία αντιμετώπιζαν ακόμη ένα τραγικό ποσοστό. Άνθρωποι κάθε ηλικίας έδιναν τέλος στη ζωή τους με τους αριθμούς αυτοκτονιών να αποκαλύπτουν μια τρομακτική αλήθεια που δεν διαφέρει και πολύ από την εικόνα της δύσης αλλά και κάθε σπιθαμής αυτού του κόσμου. Οι άνθρωποι πεθαίνουν από γηρατειά, από αρρώστιες, από δυστυχήματα, από δόλο και από μοναξιά.

Έχοντας στις αποσκευές της ήδη μια πρώτη συλλογή διηγημάτων (Δέκα τρόποι να εκτεθείς» και έχοντας σκηνοθετήσει με αξιώσεις πλήθος θεατρικών παραστάσεων, η δραματουργός Έλενα Καρακούλη άφησε για λίγο τα έδρανα των πανεπιστήμιων όπου διδάσκει λογοτεχνία και φιλοσοφία και έγραψε μια ιστορία που κλείνει το μάτι στο δυστοπικό σύμπαν του Κάφκα και που με ενδιαφέρον τη φαντάζομαι να μεταγράφεται για το θεατρικό σανίδι.

Στο πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Υπουργείο Μοναξιάς», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, η συγγραφέας με ανεπιτήδευτη γραφή καταπιάνεται με την ανθρώπινη απουσία όπως αυτή έχει ερημώσει τις σύγχρονες κοινωνίες. Αν έπρεπε να περιγράψω με μια εικόνα τη ζωή μας αυτή θα έμοιαζε με καλώδια και δεδομένα  από ακατέργαστες πληροφορίες που καταλήγουν σε μια θλιβερή διαπίστωση. Οι άνθρωποι αν και συνδεδεμένοι με διάφορους τρόπους παραμένουμε πιο μόνοι από ποτέ.

Και μπορεί η ιδέα ενός υπουργείου Μοναξιάς με αγγελίες για επί πληρωμή ακροατές να φαντάζει πολύ μακριά από το γυαλιστερό μοντέλο του επιτυχημένου καταναλωτή, ωστόσο, μια γενναία ματιά στις ανθρώπινες σχέσεις έρχεται να αποδείξει πως η εποχή μας στρέφεται κατά του ίδιου του εαυτού της.

Αυτό όμως που προκαλεί ενδιαφέρον στο μυθιστόρημα της Καρακούλη είναι ότι δεν πρόκειται για μια ακόμη ιστορία κοινωνικής παθογένειας αλλά υψώνεται πέρα από το προφανές σε μια αναρρίχηση στον υπέροχα δαιδαλώδη και ενίοτε τρομακτικό οροπέδιο των ανθρώπων που είναι εγκλωβισμένοι μέσα στην ίδια την αυταρέσκιά τους.

Ο λόγος της άμεσος, αληθινός κάνει τον αναγνώστη να ταυτιστεί ή να απομακρυνθεί από τους ήρωες του βιβλίου της έχοντας όμως κερδίσει το ζητούμενο. Διαβάζοντας το «Υπουργείο Μοναξιάς» είναι, σχεδόν, αδύνατον να μην δεις την αντανάκλασή σου στις σελίδες του.

Ο αυτόχειρας κύριος Κ. η Ελπίδα, προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, ένας άντρας που νοιάζεται περισσότερο για τη διατήρηση της ομορφιάς του από το ίδιο του το παιδί και μια επιστήμονας που δημιουργεί το τέλειο ανθρώπινο ομοίωμα είναι μόνο κάποιοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου που σαν καλοκουρδισμένα γρανάζια συνηγορούν στη μεγαλύτερη ήττα της ανθρωπότητας. Τη μοναξιά όχι ως πεδίο διερεύνησης αλλά ως πτώση.