Κοιτάζω τον χάρτη της Δυτικής Αττικής και μοιάζει σαν κάποιος μανιακός γραφειοκράτης να πήρε έναν μαύρο μαρκαδόρο και να άρχισε να διαγράφει βουνά. Ψάθα, Πόρτο Γερμενό, Κανδήλι, Κιθαιρώνας. Η φωτιά ξεκίνησε την Παρασκευή από τη Βοιωτία, πέρασε στην Αττική και συνεχίζει για πέμπτη ημέρα να καταπίνει ό,τι απέμεινε από την προηγούμενη φορά που μας διαβεβαίωσαν ότι «φέτος είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι». Περισσότερα από 80.000 στρέμματα έγιναν στάχτη γύρω από το Πόρτο Γερμενό. Από το 2018 μέχρι σήμερα, επτά μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει πάνω από 480.000 στρέμματα στη Δυτική Αττική. Κινέτα, Βίλια, Γεράνεια, Δερβενοχώρια, Πάρνηθα, Βαρυμπόμπη, Πόρτο Γερμενό. Δεν έχουμε πλέον δασικές πυρκαγιές. Έχουμε κρατικό πρόγραμμα αποψίλωσης χωρίς προϋπολογισμό και χωρίς κανέναν υπεύθυνο.
Οι πυροσβέστες λιώνουν μέσα στις στολές τους, οι εθελοντές τρέχουν με λάστιχα, οι κάτοικοι κοιτάζουν τη φωτιά να πλησιάζει τα σπίτια τους και κάπου σε ένα κλιματιζόμενο δωμάτιο ένας σύμβουλος επικοινωνίας ψάχνει τη σωστή λέξη. «Πρωτοφανής» είναι καλή. «Ακραία» επίσης. «Ασύμμετρη απειλή» έχει παλιώσει, αλλά σε ώρα ανάγκης μπορεί να ξαναφορεθεί.
Η κυβέρνηση θα πει ότι οι άνεμοι ήταν ισχυροί. Η αντιπολίτευση θα απαντήσει ότι το κράτος κατέρρευσε. Ο δήμος θα δείξει την περιφέρεια, η περιφέρεια το υπουργείο, το υπουργείο την κλιματική κρίση και όλοι μαζί έναν ηλίθιο με τσιγάρο, τροχό ή αναπτήρα. Η ελληνική πολιτική προστασία διαθέτει ένα πραγματικά αλάνθαστο σύστημα: πριν από τη φωτιά η ευθύνη είναι μοιρασμένη, μετά τη φωτιά είναι εξαφανισμένη.
Μπορεί πράγματι ένας μαλάκας να την άναψε. Η χώρα διαθέτει πλούσια αποθέματα μαλάκα, ίσως τα μόνα που δεν κινδυνεύουν ποτέ από εξάντληση. Το ερώτημα παραμένει: γιατί η βλακεία ενός ανθρώπου αρκεί για να καίει ένα βουνό επί πέντε ημέρες; Το κράτος δεν υπάρχει για να ελπίζει ότι όλοι θα ξυπνήσουμε συνετοί. Υπάρχει για να προβλέπει την ανθρώπινη ανοησία πριν αυτή αποκτήσει φλόγες τριάντα μέτρων.
Το 112 σώζει ζωές. Ας το ξεκαθαρίσουμε πριν εμφανιστεί κάποιος κομματικός υπάλληλος και αρχίσει να ουρλιάζει περί μηδενισμού. Το μήνυμα φτάνει, οι άνθρωποι φεύγουν και αποφεύγουμε τα χειρότερα. Μόνο που η εντολή «εκκενώστε τώρα» είναι η τελευταία γραμμή άμυνας, όχι το εθνικό σχέδιο για τα δάση. Είναι σαν να παρουσιάζει ο καπετάνιος τις σωσίβιες λέμβους ως απόδειξη ότι συντήρησε άψογα το πλοίο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχτισε την πολιτική του εικόνα επάνω στο επιτελικό κράτος. Η Δυτική Αττική είναι το σημείο όπου το PowerPoint συναντά τον δυτικό άνεμο και αρπάζει φωτιά. Το κράτος είναι εξαιρετικά επιτελικό όταν στέλνει ειδοποιήσεις, παραχωρεί συνεντεύξεις και ανακοινώνει αποζημιώσεις. Στην πρόληψη εμφανίζει μια παράξενη σεμνότητα. Δεν θέλει να γίνει φορτικό.
Η κλιματική κρίση είναι πραγματική. Ακριβώς γι’ αυτό η δικαιολογία είναι τόσο άθλια. Αν γνωρίζεις ότι η Μεσόγειος μετατρέπεται σε προσάναμμα, δεν περιμένεις τον Αύγουστο για να ανακαλύψεις τη ζέστη. Καθαρίζεις, επιτηρείς, στελεχώνεις, ανοίγεις δρόμους και ελέγχεις αν τα σχέδια υπάρχουν έξω από τους φακέλους όπου κοιμούνται παρέα με τις υπουργικές υποσχέσεις.
Σε λίγες ημέρες η φωτιά θα σβήσει. Θα εμφανιστούν υπουργοί με σοβαρά πρόσωπα μπροστά στα καμένα, σαν γραφεία τελετών που ήρθαν να διεκδικήσουν τη δουλειά. Θα υποσχεθούν αποκατάσταση, αναδάσωση και πλήρη διερεύνηση. Κανείς δεν θα παραιτηθεί. Στην Ελλάδα η παραίτηση θεωρείται πιο ακραίο φαινόμενο από τη φωτιά. Η Ψάθα θα μείνει με τη στάχτη. Το Πόρτο Γερμενό με το καμένο βουνό. Ο Κιθαιρώνας με ακόμη λιγότερο δάσος. Η κυβέρνηση θα μείνει με το 112. Και η ευθύνη, το μόνο πράγμα που δεν καίγεται ποτέ, θα περιμένει ήσυχα το επόμενο καλοκαίρι.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
