Ο Mark Walter χρειάστηκε λιγότερο από έναν χρόνο για να προσθέσει, τουλάχιστον στα χαρτιά, 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια στην αξία των Los Angeles Lakers. Τον Οκτώβριο του 2025 απέκτησε τον έλεγχο της ομάδας με αποτίμηση 10 δισ. και τώρα ο Bob Iger με τον Josh Kushner συμφώνησαν να την αγοράσουν με 12,5 δισ. Στο διάστημα που μεσολάβησε οι Lakers δεν κατέκτησαν κάποιο πρωτάθλημα, δεν απέκτησαν δικό τους πλανήτη και έχασαν τον LeBron James. Μια αύξηση 25% σε δέκα μήνες μοιάζει περισσότερο με χρηματιστηριακό πυρετό παρά με φυσιολογική ανάπτυξη μιας επιχείρησης. Η συμφωνία εξακολουθεί να χρειάζεται την έγκριση του NBA, ενώ η Jeanie Buss αμφισβητεί την προσπάθεια των αδελφών της να πουλήσουν το υπόλοιπο ποσοστό της οικογένειας. Το βασικό μέγεθος, πάντως, δεν αμφισβητείται: τα 12,5 δισ. αποτελούν τη μεγαλύτερη αποτίμηση που έχει συνδεθεί με την πώληση αθλητικού συλλόγου. Οι Boston Celtics είχαν φτάσει τα 6,1 δισ. μόλις έναν χρόνο νωρίτερα. Οι Lakers αποτιμήθηκαν σχεδόν στα διπλάσια. Η διαφορά δεν εξηγείται από τα καλάθια ούτε από μια αισιόδοξη πρόβλεψη για τα εισιτήρια της επόμενης σεζόν.
Οι αριθμοί οδηγούν πρώτα στην τηλεόραση. Το NBA έχει εξασφαλίσει ένα ενδεκαετές πακέτο εθνικών τηλεοπτικών δικαιωμάτων ύψους 76 δισ. δολαρίων, με τη Disney, το NBC και την Amazon να μεταδίδουν αγώνες μέχρι τη σεζόν 2035-36. Οι Lakers διαθέτουν επιπλέον ένα από τα πλουσιότερα τοπικά συμβόλαια των αμερικανικών σπορ, που τους αποφέρει περίπου 200 εκατ. δολάρια τον χρόνο. Προσθέστε τα εισιτήρια, τις χορηγίες, τα εμπορικά προϊόντα, την αγορά του Λος Άντζελες και ένα παγκόσμιο κοινό που δεν χρειάζεται μετάφραση για να αναγνωρίσει τη μοβ και χρυσή φανέλα. Όλα αυτά εξηγούν μια θαυμάσια επιχείρηση. Δεν φτάνουν από μόνα τους έως τα 12,5 δισ.
Το πρόβλημα αρχίζει εκεί ακριβώς όπου στηρίζεται η βεβαιότητα. Η παραδοσιακή τηλεόραση χάνει συνδρομητές, τα περιφερειακά αθλητικά δίκτυα καταρρέουν και οι streaming πλατφόρμες έχουν ήδη ξοδέψει τεράστια ποσά για να αποκτήσουν ζωντανό αθλητικό περιεχόμενο. Κάποια στιγμή τα τηλεοπτικά δικαιώματα θα συναντήσουν το όριο εκείνων που καλούνται να τα πληρώσουν. Αν τα 12,5 δισ. προϋποθέτουν ότι κάθε νέο συμβόλαιο θα είναι ακριβότερο από το προηγούμενο, τότε ο Iger και ο Kushner αγόρασαν μια πολύ κομψή εκδοχή αισιοδοξίας.
Γνωρίζουν ασφαλώς τον κίνδυνο. Ο Iger πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής ζωής του στη Disney, εκεί όπου η ψυχαγωγία, η τεχνολογία, τα τηλεοπτικά δίκτυα και η μάχη για τον χρόνο του κοινού συναντιούνται καθημερινά στον ίδιο ισολογισμό. Ο Kushner δημιούργησε την Thrive Capital και τοποθετήθηκε νωρίς στην OpenAI. Οι δύο άνδρες δεν χρειάζονται κάποιον σύμβουλο για να τους εξηγήσει ότι τα μέσα αλλάζουν ή ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ανατρέψει ολόκληρους επιχειρηματικούς κλάδους. Αυτή ακριβώς η γνώση κάνει την επιλογή τους ενδιαφέρουσα.
Η τεχνητή νοημοσύνη μειώνει με τρομακτική ταχύτητα το κόστος παραγωγής περιεχομένου. Μπορεί ήδη να δημιουργήσει εικόνες, μουσική, βίντεο, κείμενα και ψηφιακά πρόσωπα σε ποσότητες που κανένας άνθρωπος δεν προλαβαίνει να καταναλώσει. Όσο περισσότερο υλικό παράγεται τόσο δυσκολότερα κάτι κερδίζει την προσοχή μας. Οι Lakers διαθέτουν το αντίθετο χαρακτηριστικό: είναι μοναδικοί και δεν μπορούν να αντιγραφούν. Μπορεί κάποιος να ιδρύσει ακόμη μία πλατφόρμα, να εκπαιδεύσει ακόμη ένα μοντέλο ή να κατασκευάσει μια καινούργια αθλητική λίγκα. Δεν μπορεί να δημιουργήσει από την αρχή την ομάδα του Magic Johnson, του Kareem Abdul-Jabbar, του Kobe Bryant και του LeBron James.
Τα μεγάλα ονόματα είναι η επιφάνεια αυτής της ιστορίας. Από κάτω βρίσκονται δεκαετίες κοινής μνήμης, οικογενειακών συνηθειών, νικών, απογοητεύσεων και αφηγήσεων που περνούν από τους γονείς στα παιδιά. Οι φίλαθλοι συμπεριφέρονται με τρόπο που θα τρόμαζε οποιονδήποτε αναλυτή αγοράς. Δεν εγκαταλείπουν απαραίτητα το προϊόν όταν χειροτερεύει. Μερικές φορές δένονται περισσότερο μαζί του. Μια κακή ομάδα μπορεί να χάσει αγώνες επί χρόνια και να εξακολουθεί να γεμίζει το γήπεδο, επειδή ο δεσμός δεν ανανεώνεται κάθε μήνα όπως μια συνδρομή. Έχει ριζώσει στην ταυτότητα.
Ένας αγώνας την ώρα που συμβαίνει διατηρεί μια ιδιότητα που σπανίζει στο ψηφιακό περιβάλλον: προσφέρει σε όλους την ίδια πραγματικότητα. Ο αλγόριθμος μπορεί να επιλέξει ποιο στιγμιότυπο θα εμφανίσει πρώτα και ποιον παίκτη θα προτείνει σε κάθε θεατή. Δεν μπορεί να αλλάξει το τελικό σκορ ανάλογα με τις προτιμήσεις του, χωρίς να καταστρέψει αυτό που κάνει τον αγώνα σημαντικό. Το ίδιο σουτ μπαίνει ή χάνεται για όλους την ίδια στιγμή. Η αβεβαιότητα κρατά έως ότου συμβεί το γεγονός και έπειτα γίνεται κοινή μνήμη. Σε έναν κόσμο εξατομικευμένων εκδοχών της πραγματικότητας, αυτή η μικρή αδιαλλαξία αποκτά τεράστια αξία.
Γι’ αυτό τα σπορ παραμένουν ένας από τους τελευταίους τόπους όπου συγκεντρώνεται μαζική, ταυτόχρονη προσοχή. Ο αγώνας αρχίζει στην ώρα του και ακολουθεί τη δική του πορεία, αδιάφορος για τις συνήθειες και τις προτιμήσεις κάθε θεατή. Όποιος θέλει να ζήσει την αγωνία του πρέπει να είναι εκεί πριν μάθει το αποτέλεσμα. Για τις εταιρείες μέσων, τους διαφημιστές και τις πλατφόρμες αυτό το κοινό είναι πολύτιμο. Για τους επενδυτές είναι ακόμη πολυτιμότερο, επειδή η προσφορά μεγάλων ομάδων παραμένει περιορισμένη. Νέα τεχνολογία μπορεί να εμφανιστεί αύριο, νέοι Lakers δεν θα εμφανιστούν.
Για τον Kushner η ομάδα λειτουργεί ως ασφάλεια απέναντι στον ίδιο τον κόσμο που βοήθησε να χρηματοδοτηθεί. Αν η τεχνητή νοημοσύνη αυξήσει θεαματικά την παραγωγικότητα, οι Lakers θα συνεχίσουν να διεκδικούν χρόνο και χρήμα από το κοινό τους. Αν προκαλέσει αναστάτωση στην αγορά εργασίας, στα μέσα και στις εταιρείες τεχνολογίας, η ομάδα θα εξακολουθήσει να διαθέτει ιστορία, περιορισμένη προσφορά και πιστούς φιλάθλους. Η αγορά των Lakers δείχνει πόσο σοβαρά παίρνει τη δύναμη της ανατροπής που χρηματοδοτεί και πόσο χρήσιμο θεωρεί ένα περιουσιακό στοιχείο έξω από την ακτίνα της.
Στην τιμή περιλαμβάνεται βέβαια και κάτι πολύ παλαιότερο από την τεχνολογία: την ματαιοδοξία. Η ιδιοκτησία των Lakers προσφέρει κοινωνικό κύρος, πολιτική πρόσβαση και δημόσια παρουσία που δεν εξασφαλίζει κανένα συνηθισμένο χαρτοφυλάκιο. Ο Iger αποκτά μια παγκόσμια σκηνή για την εποχή μετά τη Disney. Ο Kushner μπαίνει σε ένα κλαμπ όπου ακόμη και δισεκατομμυριούχοι περιμένουν να ανοίξει κάποια θέση. Σε αυτό το επίπεδο πλούτου, τα μερίσματα είναι μόνο ένα μέρος της απόδοσης. Το υπόλοιπο έρχεται από τις πόρτες που ανοίγουν, τους ανθρώπους που σηκώνουν το τηλέφωνο και την ισχύ που προσφέρει η κατοχή ενός θεσμού τον οποίο αγαπούν εκατομμύρια άλλοι.
Τα 12,5 δισ. μπορεί να αποδειχθούν το υψηλότερο σημείο μιας φούσκας. Το οικοσύστημα των μέσων μπορεί να μη σηκώσει την επόμενη αύξηση των δικαιωμάτων και το κοινό των νεότερων γενεών να γίνει δυσκολότερο να συγκρατηθεί. Καμία επένδυση δεν είναι προστατευμένη από την πραγματικότητα, ούτε καν μια ομάδα με δεκαεπτά πρωταθλήματα. Οι αγοραστές όμως δεν χρειάζεται να δικαιολογήσουν το ποσό όπως ένας μικρός επενδυτής που περιμένει ετήσια απόδοση. Μπορούν αργότερα να διαθέσουν μειοψηφικά ποσοστά, να αξιοποιήσουν εμπορικά το παγκόσμιο όνομα και να περιμένουν. Η σπανιότητα έχει την πολυτέλεια του χρόνου.
Στους ισολογισμούς οι Lakers δύσκολα φτάνουν μόνοι τους τα 12,5 δισεκατομμύρια. Οι αγοραστές τιμολόγησαν και κάτι που δεν εμφανίζεται στα έσοδα: τη δυνατότητα να κατέχουν ένα μέρος της προσοχής, της μνήμης και της αφοσίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη κάνει την παραγωγή σχεδόν απεριόριστη, όσα δεν μπορούν να παραχθούν κατά παραγγελία γίνονται ακριβότερα. Οι Lakers έχουν μία ιστορία, ένα όνομα και κάθε βράδυ ένα αποτέλεσμα κοινό για όλους. Τα 12,5 δισ. είναι η τιμή για μια θέση μέσα σε αυτή την πραγματικότητα.
