Ο Λευτέρης Πετρούνιας ολοκλήρωσε το πρόγραμμά του στους κρίκους, προσγειώθηκε και περίμενε έναν αριθμό. Όλη η προετοιμασία, η καταπόνηση των ώμων, οι αμέτρητες επαναλήψεις και η προσπάθεια να συγκρατήσει το σώμα του απολύτως ακίνητο θα χωρούσαν σε τρία ψηφία: 14.366. Λίγο αργότερα ο Αρτούρ Αβετισιάν και ο Ίλια Ζάικα θα έπαιρναν από 14.400. Ο Αρμένιος κατέκτησε το χρυσό, ο Ζάικα το ασημένιο και ο Πετρούνιας το χάλκινο. Τριάντα τέσσερα χιλιοστά του βαθμού χώρισαν τον Έλληνα πρωταθλητή από την κορυφή στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Ζάγκρεμπ. Η ενόργανη γυμναστική έχει έναν σχεδόν ανελέητο τρόπο να συμπυκνώνει τον χρόνο. Ένας αθλητής μπορεί να περάσει μήνες διορθώνοντας τη θέση των ώμων, τη γωνία του σώματος ή την έξοδο από τους κρίκους και όλα να κριθούν μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό. Η δύναμη από μόνη της δεν αρκεί. Οι κρίκοι απαιτούν να εξαφανιστεί κάθε ορατό σημάδι της προσπάθειας: να μη λυγίσουν τα χέρια, να μη διαταραχθεί η γραμμή του σώματος, να μη μετακινηθούν τα πόδια, να μη φανεί η παραμικρή αστάθεια στην προσγείωση. Το σώμα υποφέρει, αλλά ο αθλητής βαθμολογείται για το πόσο καλά κατάφερε να το κρύψει.
Το χάλκινο του Ζάγκρεμπ ήταν το ενδέκατο ευρωπαϊκό μετάλλιο του Πετρούνια. Το πρώτο είχε έρθει επίσης με χάλκινο χρώμα, στο Βερολίνο το 2011. Ανάμεσα σε εκείνο το βάθρο και στο σημερινό μεσολάβησαν δεκαπέντε χρόνια, οκτώ ευρωπαϊκοί τίτλοι και αρκετές διαφορετικές εκδοχές του ίδιου αθλητή. Ο νεαρός που προσπαθούσε να καθιερωθεί έγινε ο κυρίαρχος των κρίκων, κατόπιν χειρουργημένος πρωταθλητής, σύζυγος, πατέρας και πλέον ένας αθλητής που πλησιάζει τα 36 και εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται από τους αντιπάλους του ως το μέτρο σύγκρισης. Οι βαθμολογίες διαφορετικών εποχών δεν συγκρίνονται ευθέως. Το 16.000 με το οποίο κέρδισε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο δεν σημαίνει ότι ο Πετρούνιας του 2016 ήταν περίπου δύο βαθμούς καλύτερος από εκείνον του Ζάγκρεμπ. Οι κώδικες βαθμολογίας αλλάζουν, οι αξίες των ασκήσεων αναπροσαρμόζονται και οι αθλητές αναγκάζονται να ξαναχτίζουν τα προγράμματά τους. Στον νέο κύκλο, μάλιστα, η Διεθνής Ομοσπονδία μείωσε από δέκα σε οκτώ τα στοιχεία που υπολογίζονται στον βαθμό δυσκολίας των περισσότερων οργάνων, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην καθαρή εκτέλεση και επιχειρώντας να περιορίσει τη μακροχρόνια επιβάρυνση, ιδιαίτερα στους ώμους. Η αλλαγή αυτή ισχύει στον Κώδικα Βαθμολογίας 2025-2028.
Η παραμονή του Πετρούνια στην κορυφή δεν στηρίχθηκε, επομένως, στην αδιάκοπη επανάληψη ενός επιτυχημένου προγράμματος. Κάθε αλλαγή κανονισμών τον υποχρέωσε να επανεξετάσει τι μπορεί να εκτελέσει, ποια στοιχεία αξίζουν τον κίνδυνο και πού μπορεί να κερδίσει μέσω της ακρίβειας. Παράλληλα, το σώμα του άλλαζε. Στους κρίκους οι ώμοι, οι αγκώνες και οι τένοντες απορροφούν φορτία που δεν επιτρέπουν σε κανέναν να ξεχάσει την ηλικία του. Η διάρκεια σε αυτό το αγώνισμα δεν είναι αφηρημένη ψυχική αρετή. Είναι καθημερινή διαχείριση φθοράς.
Ο Πετρούνιας μπήκε για πρώτη φορά σε γυμναστήριο σε ηλικία πέντε ετών, στον Πανιώνιο, έπειτα από παρότρυνση μιας δασκάλας που θεώρησε ότι η ενόργανη θα μπορούσε να διοχετεύσει την υπερκινητικότητά του. Στο σχολείο τον κορόιδευαν για το ύψος του. Το παιδί που έπρεπε να υπερασπίζεται διαρκώς το σώμα του βρέθηκε τελικά σε ένα άθλημα όπου έμαθε να το ελέγχει με ακρίβεια που ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να πλησιάσουν. Η πορεία του πάντως δεν ήταν η κανονική ιστορία ενός παιδιού που ανακάλυψε νωρίς το ταλέντο του και δεν κοίταξε ποτέ πίσω. Στα 14 του εγκατέλειψε την ενόργανη. Το σώμα του είχε κουραστεί, οι αγκώνες του τον ταλαιπωρούσαν και ο ίδιος ήθελε να ζήσει όπως οι φίλοι του. Να βγει, να διασκεδάσει, να δοκιμάσει την κανονική ζωή ενός εφήβου που δεν μετρά την ημέρα του με ώρες προπόνησης. Επέστρεψε τρία χρόνια αργότερα. Όταν ανέβηκε ξανά στους κρίκους, όπως έχει περιγράψει, το σώμα του θυμήθηκε τις κινήσεις.
Αυτό το διάλειμμα είναι απαραίτητο για να καταλάβουμε την προσωπικότητά του. Η πειθαρχία του δεν υπήρξε μια φυσική κατάσταση που τον προστάτευε από την αμφιβολία. Έφυγε επειδή κουράστηκε και επέστρεψε επειδή, έχοντας δει τη ζωή έξω από το γυμναστήριο, αποφάσισε ότι ήθελε να πληρώσει το κόστος. Η επιλογή είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από το πεπρωμένο. Το 2015 κατέκτησε στο Μονπελιέ τον πρώτο ευρωπαϊκό τίτλο του. Την ίδια χρονιά, δύο εβδομάδες μετά τον θάνατο του πατέρα του, αγωνίστηκε στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Γλασκώβης και κέρδισε το χρυσό. Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε την απώλεια σε μια βολική ιστορία έμπνευσης. Ένα μετάλλιο δεν διορθώνει το πένθος. Εκείνος ο αγώνας φανέρωσε, όμως, κάτι που θα εμφανιζόταν ξανά στην καριέρα του: την ικανότητά του να λειτουργεί σε συνθήκες που δεν μπορούσε να ελέγξει. Ο ίδιος έχει μιλήσει ανοιχτά για τον εκφοβισμό, την αποχώρησή του από την ενόργανη και τον θάνατο του πατέρα του.
Ακολούθησε η περίοδος της μεγάλης κυριαρχίας. Ευρωπαϊκό χρυσό στη Βέρνη το 2016, στο Κλουζ-Ναπόκα το 2017 και στη Γλασκώβη το 2018. Παγκόσμιοι τίτλοι το 2015, το 2017 και το 2018. Ανάμεσά τους, το Ολυμπιακό χρυσό στο Ρίο. Τόσες νίκες στη σειρά δημιούργησαν την εντύπωση ότι ο Πετρούνιας ανέβαινε στους κρίκους για να εκτελέσει μια ήδη γνωστή απόφαση. Το ελληνικό κοινό έπαψε σχεδόν να αναρωτιέται αν θα κερδίσει και περίμενε απλώς να μάθει τη βαθμολογία. Το 2018 η βεβαιότητα αυτή συνάντησε την πραγματικότητα του σώματος. Ένα επίμονο πρόβλημα στον αριστερό ώμο τον έφερε κοντά στην απόσυρση από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Ντόχα. Αγωνίστηκε, πήρε το τρίτο παγκόσμιο χρυσό και αμέσως μετά χειρουργήθηκε. Η αποκατάσταση τον κράτησε εκτός Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος το 2019. Η επιστροφή δεν ήταν αυτόματη. Χρειάστηκε να ξαναβρεί τη δύναμη, την εμπιστοσύνη στον ώμο και τον τρόπο να εκτελεί στοιχεία που δεν συγχωρούν τον δισταγμό.
Στο Τόκιο κατέκτησε το χάλκινο Ολυμπιακό μετάλλιο ενώ ο ώμος του είχε καταρρεύσει όπως έχει πει σχεδόν αμέσως μετά την άφιξή του στην Ιαπωνία. Ακολούθησε νέο χειρουργείο. Για το Παρίσι δεν διέθετε έναν ολόκληρο τετραετή κύκλο προετοιμασίας, αλλά περίπου δυόμισι χρόνια για να αποκατασταθεί, να επιστρέψει στο υψηλότερο επίπεδο και να εξασφαλίσει την πρόκριση. Την πήρε με το ασημένιο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Αμβέρσας το 2023. Στο Παρίσι ανέβηκε ξανά στην τρίτη θέση και έγινε ο πρώτος αθλητής στην ιστορία των κρίκων με τρία Ολυμπιακά μετάλλια.
Η σχέση του με τον Κινέζο Λιου Γιανγκ, τον σημαντικότερο αντίπαλο της ώριμης περιόδου του, φωτίζει μια άλλη πλευρά του. Ο Πετρούνιας δεν περιγράφει τον ανταγωνισμό ως προσωπική εχθρότητα. Αναγνωρίζει ότι ο Λιου τον ανάγκασε να γίνει καλύτερος και πιστεύει ότι συνέβη το ίδιο και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Μετά το Παρίσι τον προέτρεψε να συνεχίσει, επειδή ήθελε να εξακολουθήσει να τον κυνηγά. Ο Πετρούνιας αναγνωρίζει έτσι ότι ακόμη και ένας μεγάλος πρωταθλητής χρειάζεται κάποιον να τον πιέζει πέρα από τα όριά του. Δείχνει έναν πρωταθλητή που γνωρίζει ότι κανείς δεν εξελίσσεται μόνος του.
Η Βασιλική Μιλλούση και οι δύο κόρες τους άλλαξαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο αγωνίζεται. Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Ρίμινι το 2024, λίγο πριν εκτελέσει το πρόγραμμά του, κοίταξε προς την εξέδρα. Η μεγαλύτερη κόρη του, η Σοφία, του σχημάτισε μια καρδιά με τα χέρια. Ο καρδιακός ρυθμός του έπεσε και μπήκε στον αγώνα πιο ήρεμος. Κατέκτησε εκεί τον έβδομο ευρωπαϊκό τίτλο και έναν χρόνο αργότερα, στη Λειψία, έφτασε τους οκτώ.
Στο Ζάγκρεμπ δεν κέρδισε. Αυτό δεν χρειάζεται να ωραιοποιηθεί ούτε να μεταμφιεστεί σε ηθική νίκη. Ο Αβετισιάν και ο Ζάικα ήταν καλύτεροι στις λεπτομέρειες που κρίνουν έναν τελικό και κατέλαβαν τις δύο πρώτες θέσεις. Ο Πετρούνιας πήρε το χάλκινο, το τρίτο ευρωπαϊκό της καριέρας του μετά το Βερολίνο και την Αττάλεια. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς εκεί: δεκαπέντε χρόνια μετά το πρώτο του μετάλλιο, εξακολουθεί να ανεβαίνει στους κρίκους χωρίς να ζητά καμία εξαίρεση για την ηλικία, το παρελθόν ή όσα έχει ήδη προσφέρει.
Η προσωπικότητα ενός πρωταθλητή δεν αποκαλύπτεται μόνο όταν βρίσκεται στο κέντρο του βάθρου. Φαίνεται στην προθυμία του να επιστρέψει σε έναν τελικό όπου η προηγούμενη δόξα δεν προσφέρει ούτε ένα χιλιοστό επιπλέον. Στους κρίκους κερδίζει όποιος καταφέρνει να κάνει την τεράστια προσπάθεια να μοιάζει με ακινησία. Ο Πετρούνιας έκανε κάτι παρόμοιο με ολόκληρη την καριέρα του. Εμείς είδαμε τα μετάλλια. Το κόστος το κράτησε στους ώμους του.
