Το μεγάλο στοίχημα του Ελληνικού δεν βρίσκεται μόνο στους ουρανοξύστες, στις κατοικίες ή στη νέα παραλιακή ζώνη. Βρίσκεται και σε κάτι πολύ πιο καθημερινό: στο αν ένα τεράστιο κομμάτι της πόλης θα μπορέσει πράγματι να λειτουργήσει ως δημόσιος χώρος. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάζει η πλατφόρμα τεχνογνωσίας LAMDA Labs, το The Ellinikon Park θα διαθέτει 21 σημεία πρόσβασης περιμετρικά της έκτασής του και η είσοδος στον βασικό πράσινο και ελεύθερο χώρο θα είναι χωρίς αντίτιμο. Η LAMDA Development αναφέρει ότι θα αναλαμβάνει το κόστος συντήρησης, καθαρισμού και φύλαξης του πάρκου, το οποίο, όταν ολοκληρωθεί, θα εκτείνεται σε περίπου 2.000 στρέμματα. Μαζί με τις υπόλοιπες πράσινες εκτάσεις που προβλέπονται στο Ελληνικό, η συνολική επιφάνεια πρασίνου αναμένεται να φτάσει τα 2.600 στρέμματα.
Τα στοιχεία παρουσιάζονται στην έρευνα «Πόσο δύσκολο μπορεί να είναι;», που εκπονήθηκε από την 1830 Labs στο πλαίσιο του LAMDA Labs, μιας πρωτοβουλίας που επιχειρεί να συγκεντρώσει και να παρουσιάσει τη γνώση που παράγεται γύρω από τον αστικό μετασχηματισμό του Ελληνικού και τις πράσινες υποδομές του. Η ελεύθερη πρόσβαση, πάντως, δεν σημαίνει ότι κάθε δραστηριότητα μέσα στο πάρκο θα λειτουργεί χωρίς περιορισμούς. Οργανωμένα αθλητικά προγράμματα, συγκεκριμένες δραστηριότητες ή ειδικές εκδηλώσεις μπορεί να απαιτούν προεγγραφή, όπως συμβαίνει ήδη στο The Ellinikon Sports Park.
Ένα πρώτο δείγμα της φιλοσοφίας του έργου λειτουργεί ήδη από το 2021. Το The Ellinikon Experience Park, έκτασης 75 στρεμμάτων, έχει δεχθεί σύμφωνα με τη LAMDA περίπου 3 εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ το Sports Park καλύπτει 287 στρέμματα, από τα οποία τα 115 αποτελούν ανοικτούς χώρους πρασίνου. Στο νέο τοπίο θα ενσωματωθούν επίσης τα τρία διατηρητέα υπόστεγα της Πολεμικής Αεροπορίας, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί νεότερα μνημεία.
Οι αριθμοί δίνουν μια εικόνα της κλίμακας. Το πάρκο του ΚΠΙΣΝ καταλαμβάνει περίπου 210 στρέμματα, το Πεδίον του Άρεως 277 και ο Εθνικός Κήπος μαζί με το Ζάππειο περίπου 285. Ακόμη και το Hyde Park του Λονδίνου περιορίζεται στα 1.376 στρέμματα. Η σύγκριση δεν λέει από μόνη της αν ένα πάρκο θα είναι επιτυχημένο· δείχνει όμως πόσο μεγάλη είναι η έκταση που επιχειρείται να μετατραπεί από την παλιά υποδομή του αεροδρομίου σε νέο αστικό τοπίο. Μόνο στην πρώτη φάση σχεδιάζεται η φύτευση 16.520 δέντρων, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη ο αριθμός τους αναμένεται να ξεπεράσει τις 32.000. Συνολικά προβλέπονται περίπου 3,3 εκατομμύρια φυτά, ανάμεσά τους 2,65 εκατομμύρια αρωματικοί θάμνοι. Στον σχεδιασμό έχουν επιλεγεί 51 είδη δέντρων προσαρμοσμένα στο μεσογειακό περιβάλλον, όπως ελιές, πεύκα, βελανιδιές, χαρουπιές, κουτσουπιές, πλατάνια και αμυγδαλιές.
Ίσως όμως πιο ενδιαφέρουσα από τον αριθμό των φυτεύσεων είναι η λογική πίσω από αυτές. Περίπου το 70% της βλάστησης σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να επιβιώνει σχεδόν χωρίς πότισμα, ενώ το γκαζόν περιορίζεται σε επιλεγμένες ζώνες και μεγάλες εκτάσεις θα αποκτήσουν τη μορφή μεσογειακών λιβαδιών. Παράλληλα προβλέπεται ειδική μονάδα επεξεργασίας λυμάτων σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, ώστε να μειωθούν οι ανάγκες σε πόσιμο νερό.
Η αρχιτεκτονική εταιρεία Sasaki, που βρίσκεται πίσω από τον σχεδιασμό, χρησιμοποιεί μάλιστα έναν ασυνήθιστα μακρινό ορίζοντα: μιλά για ένα πάρκο σχεδιασμένο με προοπτική 1.000 ετών. Η διατύπωση ακούγεται σχεδόν υπερβολική, όμως πίσω της βρίσκεται μια συγκεκριμένη ιδέα. Το τοπίο πρέπει να μπορεί να επιβιώσει ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες μια οικονομική, κλιματική ή άλλη κρίση θα περιόριζε δραστικά τις δυνατότητες συντήρησής του. Να μην εξαρτάται, δηλαδή, η επιβίωση του πάρκου από ένα ακριβό και αδιάκοπο σύστημα τεχνητής υποστήριξης.
Πριν από τη δημιουργία του νέου τοπίου προηγήθηκε και μια λιγότερο θεαματική αλλά κρίσιμη διαδικασία: η απορρύπανση του πρώην αεροδρομίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, έχουν εξυγιανθεί περισσότεροι από 60.000 τόνοι ρυπασμένων εδαφών και περίπου 65.000 κυβικά μέτρα υπόγειων υδάτων, ενώ απομακρύνθηκαν 31 δεξαμενές καυσίμων, 5,5 χιλιόμετρα υπόγειων αγωγών και 250 τόνοι αποβλήτων. Περίπου 3.000 μεγάλα δέντρα που βρίσκονταν ήδη στην περιοχή είτε παραμένουν στη θέση τους είτε μεταφυτεύονται.
Τον νέο χώρο θα διασχίζει ένας πεζόδρομος μήκους 2,7 χιλιομέτρων και πλάτους περίπου 50 μέτρων, ο οποίος θα ενώνει τη λεωφόρο Βουλιαγμένης με τη θάλασσα. Κατά μήκος του θα συνυπάρχουν πεζοί, ποδήλατα, τραμ και δενδροφυτεύσεις, δημιουργώντας έναν βασικό άξονα πρόσβασης προς το Sports Park, την Ολυμπιακή Πλατεία, το πάρκο γλυπτικής και τα ανοικτά αμφιθέατρα. Συνολικά προβλέπονται 16 χιλιόμετρα πεζοδρόμων, 5 χιλιόμετρα ποδηλατοδρόμων, τρεις μεγάλες παιδικές χαρές, χώροι άθλησης και εκδηλώσεων, κήποι και μια λίμνη 21 στρεμμάτων.
Η πραγματική δοκιμασία, βέβαια, θα αρχίσει όταν όλα αυτά πάψουν να υπάρχουν μόνο στα σχέδια. Ένα πάρκο αυτής της κλίμακας δεν κρίνεται από τον αριθμό των δέντρων ούτε από το μέγεθός του στον χάρτη. Κρίνεται από το αν οι κάτοικοι της πόλης θα μπορούν να μπαίνουν σε αυτό χωρίς να αισθάνονται ότι επισκέπτονται ένα ιδιωτικό συγκρότημα, να το χρησιμοποιούν χωρίς υποχρεωτική κατανάλωση και τελικά να το θεωρήσουν πραγματικό κομμάτι της Αθήνας. Οι 21 ανοιχτές είσοδοι είναι, από αυτή την άποψη, ίσως σημαντικότερες από οποιονδήποτε εντυπωσιακό αριθμό στρεμμάτων.
Διαβάζεις BlackBook; Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου στην Google.
Πρόσθεσε το BlackBook στην Google
