Το δυσκολότερο πράγμα που μπορεί να συμβεί σε μια μεγάλη ομάδα δεν είναι να χάσει τον καλύτερο παίκτη της. Είναι να μην καταλάβει πότε πρέπει να σταματήσει να εξαρτάται από αυτόν. Η Πορτογαλία βρίσκεται εδώ και χρόνια μπροστά σε αυτή τη στιγμή με τον Κριστιάνο Ρονάλντο και κάθε φορά καταφέρνει να την αναβάλει. Όχι επειδή δεν βλέπει το πρόβλημα, αλλά επειδή ο άνθρωπος που πρέπει να περιορίσει δεν είναι απλώς ένας γερασμένος σέντερ φορ. Είναι ο σημαντικότερος ποδοσφαιριστής στην ιστορία της χώρας, ο πρώτος σκόρερ της εθνικής, ο άνθρωπος που για περισσότερο από δύο δεκαετίες έκανε το πορτογαλικό 7 ένα από τα γνωστότερα σύμβολα του παγκόσμιου αθλητισμού. Τέτοια καριέρα δεν δημιουργεί μόνο θαυμασμό, δημιουργεί και εξουσία. Και η εξουσία αποσύρεται πολύ δυσκολότερα από έναν ποδοσφαιριστή.
Η τελευταία κρίση στην Κοπεγχάγη δεν γεννήθηκε μέσα σε ένα βράδυ. Ο Ρονάλντο αποχώρησε από την αποστολή έπειτα από την ένταση γύρω από τον αγωνιστικό του ρόλο και την πρόθεση του Ζόρζε Ζεσούς να μην τον αντιμετωπίζει πλέον ως αδιαπραγμάτευτο βασικό. Ο Ζόρζε Ζεσούς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής του. Στο μεταξύ η Πορτογαλία συνέχισε να παίζει χωρίς εκείνον και βρέθηκε ξανά μπροστά σε μια αλήθεια που είχε ήδη αντικρίσει τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Στις 6 Δεκεμβρίου 2022 στο Κατάρ, ο Φερνάντο Σάντος έκανε κάτι που για χρόνια έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο. Άφησε τον Ρονάλντο στον πάγκο απέναντι στην Ελβετία για τη φάση των «16» του Παγκοσμίου Κυπέλλου και έβαλε στη θέση του τον 21χρονο Γκονσάλο Ράμος. Η Πορτογαλία κέρδισε 6-1 και ο Ράμος πέτυχε χατ-τρικ. Το σημαντικότερο όμως συνέβη πέρα από το σκορ. Για ενενήντα λεπτά η Πορτογαλία έδειξε ότι μπορούσε να επιτεθεί χωρίς να ψάχνει διαρκώς τον ίδιο παίκτη. Το παιχνίδι της άνοιξε, οι επιλογές πολλαπλασιάστηκαν και η ομάδα έπαψε να περιστρέφεται γύρω από ένα μόνο παίκτη. Εκείνο το βράδυ η Πορτογαλία δεν είδε το τέλος του Ρονάλντο. Είδε για πρώτη φορά καθαρά ότι υπήρχε ποδόσφαιρο και μετά από αυτόν.
Τέσσερις ημέρες αργότερα αποκλείστηκε από το Μαρόκο, η συζήτηση χάθηκε μέσα στην απογοήτευση και η εθνική επέστρεψε σε μια πραγματικότητα στην οποία ο Ρονάλντο παρέμενε στο κέντρο. Συνέχισε να σκοράρει και κυρίως, συνέχισε να πιστεύει ότι η ηλικία είναι ακόμη ένα εμπόδιο που μπορεί να νικήσει. Δεν θα ήταν Κριστιάνο Ρονάλντο αν πίστευε κάτι διαφορετικό. Ολόκληρη η καριέρα του χτίστηκε πάνω σε μια σχεδόν επιθετική άρνηση του ορίου. Έγινε αυτός που έγινε επειδή αντιμετώπιζε κάθε όριο ως προσωπική προσβολή. Εκεί όπου άλλοι αποδέχονταν τη φθορά, εκείνος την αντιμετώπιζε σαν έναν ακόμη αμυντικό που έπρεπε να περάσει. Για είκοσι χρόνια αυτό υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες αρετές του. Στα 41 μπορεί να είναι και η τελευταία του παγίδα.
Ο σημερινός Ρονάλντο δεν είναι ο ποδοσφαιριστής που ξεκινούσε από τα αριστερά, κατάπινε σαράντα μέτρα και μετέτρεπε μια αντεπίθεση σε πανικό. Έχει πια μετακινηθεί πιο κοντά στην περιοχή και λειτουργεί περισσότερο ως τελικός αποδέκτης των φάσεων παρά ως ο παίκτης που κάποτε τις δημιουργούσε από το μηδέν. Μπορεί ακόμη να κρίνει ένα παιχνίδι μέσα σε μία στιγμή. Το θέμα δεν είναι αν έχει ακόμη να προσφέρει στην Πορτογαλία. Το θέμα είναι αν η ομάδα πρέπει να συνεχίσει να παίζει έχοντας πάντα εκείνον στο κέντρο. Γύρω του έχει μεγαλώσει μια σπουδαία γενιά. Ο Βιτίνια, ο Μπρούνο Φερνάντες, ο Μπερνάρντο Σίλβα, ο Ραφαέλ Λεάο, ο Γκονσάλο Ράμος και ο Νούνο Μέντες έχουν μάθει ένα διαφορετικό ποδόσφαιρο φτιαγμένο από ταχύτητα, αλλαγές θέσεων, πίεση και συνεχή κίνηση. Έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να συνυπάρξουν μαζί του. Το επόμενο βήμα είναι να λειτουργούν και χωρίς να ψάχνουν διαρκώς τον Ρονάλντο σε κάθε επίθεση.
Σε αυτό το σημείο η υπόθεση παύει να αφορά μόνο έναν παίκτη. Ο Ρονάλντο δεν είναι εδώ και χρόνια απλώς ποδοσφαιριστής της Πορτογαλίας. Είναι παγκόσμιο brand, εμπορική δύναμη, μέρος της εικόνας της ίδιας της εθνικής. Στην περίπτωσή του, είναι πλέον δύσκολο να ξεχωρίσεις πού τελειώνει ο ποδοσφαιριστής και πού αρχίζουν ο μύθος και το brand. Αυτή ακριβώς η σχέση κάνει δύσκολη ακόμη και την πιο απλή απόφαση για έναν προπονητή: να του πει ότι αυτή τη φορά δεν θα ξεκινήσει.
Η ευθύνη επομένως δεν είναι μόνο δική του. Η Πορτογαλία είχε αρκετό χρόνο για να προετοιμάσει τη μετάβαση στην επόμενη εποχή. Να του δώσει έναν νέο ρόλο μέσα σε μια νεότερη ομάδα, χωρίς να ζητά από όλους τους υπόλοιπους να συνεχίζουν να παίζουν γύρω από εκείνον. Δεν το έκανε. Και τώρα καλείται να πείσει έναν άνθρωπο που έμαθε σε όλη του την καριέρα να μη συμβιβάζεται, ότι αυτή τη φορά πρέπει να κάνει ένα βήμα πίσω.
Το δύσκολο για τον Ζόρζε Ζεσούς δεν είναι να βάλει τέλος στην εποχή του Ρονάλντο. Είναι να βρει τη θέση που μπορεί να έχει πλέον μέσα σε αυτή την ομάδα. Αν επιστρέψει, η Πορτογαλία πρέπει να μπορεί να τον χρησιμοποιήσει χωρίς να ξαναγίνει η ομάδα που περιμένει τα πάντα από εκείνον. Γιατί η μετάβαση δεν ολοκληρώνεται όταν ένας μεγάλος παίκτης φορά για τελευταία φορά τη φανέλα. Ολοκληρώνεται όταν η ομάδα έχει μάθει να προχωρά χωρίς να εξαρτάται από το παρελθόν του. Ο Κριστιάνο Ρονάλντο πέρασε μια ολόκληρη καριέρα αποδεικνύοντας ότι η θέλησή του μπορεί να ξεπεράσει σχεδόν τα πάντα. Αυτή τη φορά όμως υπάρχει κάτι που δεν μπορεί να μπει σε δεύτερη μοίρα: η ομάδα.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;
