Το 2014, η Σταυρούλα Τσολακίδου ήταν δεκατεσσάρων ετών και είχε ήδη κατακτήσει έναν παγκόσμιο τίτλο. Όταν η Κατερίνα Μπακογιάννη τη ρώτησε, σε συνέντευξη για την «Καθημερινή», πότε κατάλαβε ότι ήταν καλή στο σκάκι, εκείνη θυμήθηκε τους πρώτους σχολικούς αγώνες στην Καβάλα. Είχε κερδίσει; «Όχι! Βγήκα ενδέκατη». Ο δάσκαλός της όμως είχε διακρίνει κάτι στον τρόπο που έπαιζε και την ενθάρρυνε να συνεχίσει. Σήμερα, εκείνη η ενδέκατη θέση λέει περισσότερα από πολλές πρωτιές. Είναι η στιγμή που κάποιος αναγνώρισε μια δυνατότητα πριν εμφανιστεί το αποτέλεσμα. Πριν από τέσσερις ημέρες, στις 12 Οκτωβρίου 2026 η Τσολακίδου ολοκλήρωσε αήττητη το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Γυναικών στο Πόρτο Χέλι. Επτά νίκες, δύο ισοπαλίες και ο δεύτερος εθνικός τίτλος της. Είχε προηγηθεί η Σκακιστική Ολυμπιάδα στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν, όπου αγωνίστηκε στην πρώτη σκακιέρα της ελληνικής ομάδας, συγκεντρώνοντας 6,5 βαθμούς σε εννέα παρτίδες.
Στην Ινδία είχε βοηθήσει τους Ganges Grandmasters να κατακτήσουν τη Global Chess League. Στον τελικό της Μπανγκαλόρ, τα βλέμματα ήταν στραμμένα στη μονομαχία του Μάγκνους Κάρλσεν με τον Ίαν Νεπομνιάτσι. Ο Ρώσος νίκησε τον διάσημο Νορβηγό, αλλά ο τίτλος χρειαζόταν ακόμη έναν καθοριστικό πόντο. Τον έφερε η 26χρονη Ελληνίδα επικρατώντας της Κονέρου Χούμπι, κορυφαίας Ινδής σκακίστριας. Η Τσολακίδου αναδείχθηκε κορυφαία παίκτρια της διοργάνωσης. Η παρτίδα που έκρινε τον τίτλο δεν ήταν εκείνη που συγκέντρωνε τα περισσότερα βλέμματα.
Το σκάκι δεν προσφέρει εύκολα εικόνες θριάμβου. Δύο άνθρωποι κάθονται ακίνητοι ενώ στο μυαλό τους δοκιμάζονται και εγκαταλείπονται διαρκώς πιθανές εκδοχές του μέλλοντος. Μια κίνηση που ο θεατής δεν προσέχει μπορεί να έχει κρίνει τα πάντα. Οι παρτίδες διαρκούν ώρες και η πίεση μεγαλώνει όσο λιγοστεύουν οι καλές επιλογές. Στο σκάκι η ήττα σε αναγκάζει να επιστρέψεις στις αποφάσεις σου, να αναγνωρίσεις τα λάθη σου και να καταλάβεις τι θα μπορούσες να είχες κάνει διαφορετικά Δεν μπορείς να ζητήσεις από το ρολόι να γυρίσει πίσω ούτε να αποδώσεις μια κακή κίνηση στην τύχη. Αυτό κάνει την επόμενη παρτίδα μια ιδιαίτερη δοκιμασία χαρακτήρα.
Η Τσολακίδου έμαθε το παιχνίδι από τον πατέρα της, ερασιτέχνη σκακιστή που έδειχνε παρτίδες στην ίδια και στην αδελφή της. Στο δημοτικό παρακολούθησε μαθήματα που οργάνωναν άνθρωποι του τοπικού ομίλου. Ο Σπύρος Μαλγαρινός ήταν ο δάσκαλος που την ενθάρρυνε μετά την πρώτη σχολική διοργάνωση.Στην ίδια συνέντευξη του 2014, η Σταυρούλα θυμόταν πως ένας από τους λόγους που αγαπούσε το σκάκι ήταν οι φιλίες που έκανε μέσα από αυτό. Μια απλή απάντηση την οποία ξεχνάμε όταν αντιμετωπίζουμε κάθε παιδική δραστηριότητα σαν δοκιμασία ανάδειξης ταλέντων.
Οι τίτλοι ήρθαν γρήγορα. Το 2013 αναδείχθηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια κορασίδων κάτω των 14 ετών. Ακολούθησαν οι παγκόσμιοι τίτλοι κάτω των 16 το 2015 και κάτω των 18 το 2016. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, η Τσολακίδου είχε κατακτήσει τρεις παγκόσμιους τίτλους και είχε ήδη εξασφαλίσει τη θέση της ανάμεσα στα μεγαλύτερα ταλέντα του ελληνικού σκακιού. Έφεραν όμω και μια ιδιαίτερη πίεση γιατί έπρεπε πλέον να αποδεικνύει διαρκώς ότι άξιζε την προσοχή των ενηλίκων.
Η ίδια δεν ήθελε η επιτυχία να αποφασίσει για ολόκληρη τη ζωή της. Επέμενε στο σχολείο και αργότερα σπούδασε Ψυχολογία στο Σεντ Λούις των Ηνωμένων Πολιτειών με σκακιστική υποτροφία. Μετά την αποφοίτησή της αποφάσισε να ασχοληθεί επαγγελματικά με το σκάκι. Από τότε η καθημερινότητά της μοιράζεται ανάμεσα σε ταξίδια, τουρνουά και πολλές ώρες προετοιμασίας. Κάθε διοργάνωση απαιτεί χρόνο και χρήματα, ενώ ούτε οι καλές εμφανίσεις εγγυώνται πάντα ένα χρηματικό έπαθλο. Η ίδια έχει μιλήσει για τη βοήθεια που δέχτηκε από τον σύλλογό της και τους ανθρώπους που τη στήριξαν όλα αυτά τα χρόνια. Χωρίς αυτήν θα ήταν πολύ δυσκολότερο να συνεχίσει να αγωνίζεται σε τόσο υψηλό επίπεδο.
Σε συνέντευξή της το 2023, εξηγούσε ότι δεν προσπαθεί τόσο να διαβάσει την ψυχολογία του αντιπάλου όσο να συγκεντρωθεί σε όσα συμβαίνουν στη σκακιέρα. Παραδεχόταν επίσης ότι η υπερανάλυση άλλοτε βοηθά και άλλοτε εμποδίζει. Της αρέσει το επιθετικό παιχνίδι, έχει μάθει όμως να προσαρμόζεται. Η ωριμότητα δεν είναι να βρίσκεις πάντα τον πιο τολμηρό δρόμο, αλλά να καταλαβαίνεις πότε μια επίθεση αξίζει το ρίσκο και πότε απαιτείται υπομονή. Στην Ινδία αυτή η ψυχραιμία δοκιμάστηκε. Η πορεία της δεν ήταν αήττητη. Πέρασε δύσκολες στιγμές και χρειάστηκε μια νίκη απέναντι στην πρώην παγκόσμια πρωταθλήτρια Αλεξάντρα Κοστενιούκ για να ξαναβρεί όπως είπε, την αυτοπεποίθησή της. Ύστερα ήρθαν οι παρτίδες που έδωσαν στην ομάδα της το τρόπαιο. Η ουσία δεν είναι ότι μια πρωταθλήτρια μπορεί να χάσει. Είναι ότι πρέπει να ξανακαθίσει την επόμενη ημέρα απέναντι σε μια αντίπαλο που δεν ενδιαφέρεται καθόλου για όσα προηγήθηκαν.
Ανάμεσα στα πρότυπά της βρίσκεται η Τζούντιθ Πόλγκαρ, η Ουγγαρέζα που αγωνίστηκε απέναντι στους κορυφαίους άνδρες σκακιστές. Το παράδειγμά της έχει σημασία σε έναν χώρο όπου οι γυναίκες παραμένουν λιγότερες. Μια επιτυχία δεν διορθώνει από μόνη της τις ανισότητες. Επιτρέπει όμως σε ένα κορίτσι να δει ότι η θέση στην κορυφή δεν είναι αδιανόητη. Υπάρχει και μια άλλη, λιγότερο άνετη ερώτηση για εμάς που παρακολουθούμε τον αθλητισμό. Ποιες νίκες θεωρούμε αρκετά σημαντικές για να τις θυμόμαστε; Πόσο εύκολα προσπερνάμε την πορεία μιας σκακίστριας επειδή το επίτευγμά της δεν συνοδεύεται από εικόνες που γνωρίζουμε να χειροκροτούμε; Η Τσολακίδου δεν χρειάζεται να γίνει σύμβολο μιας εθνικής αδικίας. Χρειάζεται να την κοιτάξουμε με την προσοχή που απαιτεί η αθλητική της διαδρομή.
Σε παλαιότερη συνέντευξή της, η Τσολακίδου έλεγε ότι ήθελε να διεκδικεί τη νίκη χωρίς να χάσει τη χαρά του παιχνιδιού. Δεν αδιαφορεί για τις ήττες. Τις αναλύει, στενοχωριέται, προσπαθεί να καταλάβει τα λάθη της, αλλά αρνείται να αφήσει το αποτέλεσμα να εξαφανίσει εκείνο που την έφερε εξαρχής κοντά στο σκάκι.
Σήμερα έχει στο παλμαρέ της παγκόσμιους τίτλους, διεθνείς νίκες και μια διαδρομή που συνεχίζεται. Η εύκολη τελευταία εικόνα θα ήταν το τρόπαιο της Μπανγκαλόρ. Η ουσιαστικότερη βρίσκεται σε εκείνη την στιγμή, που ένα κορίτσι της Β΄ Δημοτικού επιστρέφει από ένα τουρνουά χωρίς μετάλλιο. Κάποιος το ενθαρρύνει να συνεχίσει. Και το κορίτσι συνεχίζει. Δεν γνωρίζει ακόμη πόσα θα κερδίσει. Ξέρει μόνο ότι θέλει να ξαναπαίξει.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;
