Το ευρωπαϊκό σινεμά έχει την ενδιαφέρουσα ικανότητα να ανακαλύπτει μεγάλες ιστορίες μέσα σε φαινομενικά μικρά γεγονότα. Μια κόρη που αναζητά τη μητέρα της, μια παρέα εφήβων που χάνει ξαφνικά την ανεμελιά της, ένας πατέρας και ο γιος του που περνούν τις διακοπές τους σε ένα εγκαταλειμμένο ξενοδοχείο. Τρεις διαφορετικές αφηγήσεις, τρεις κινηματογραφικές διαδρομές που συναντιούνται σε ένα κοινό ερώτημα: πώς συνεχίζουμε να ζούμε με όσα απουσιάζουν;
Αυτές οι ιστορίες αποτελούν τον πυρήνα του ArteKino Festival 2026, που έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα, από τις 20 έως τις 22 Νοεμβρίου, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. Το ευρωπαϊκό κινηματογραφικό φεστιβάλ του ARTE, στην ενδέκατη διοργάνωσή του, παρουσιάζει συνολικά δώδεκα ταινίες από διαφορετικές χώρες και κινηματογραφικές παραδόσεις. Τρεις από αυτές θα συναντήσουν το αθηναϊκό κοινό, συνοδευόμενες από συζητήσεις με τις δημιουργούς τους.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στην ίδια την επιλογή. Οι ταινίες του αθηναϊκού προγράμματος δεν συνδέονται με κάποιο κοινό κινηματογραφικό είδος. Αντίθετα, προσεγγίζουν την ανθρώπινη εμπειρία από διαφορετικές αφετηρίες, χρησιμοποιώντας την προσωπική μνήμη, την ενηλικίωση και ακόμη και τους μηχανισμούς του τρόμου ως τρόπους αφήγησης.
Η αρχή γίνεται την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με το γαλλικό ντοκιμαντέρ Si nous habitons un éclair (The Heart of Eternity) της Louise Chevillotte, παραγωγής 2025. Στο επίκεντρό του βρίσκεται μια νεαρή γυναίκα που έχει χάσει τη μητέρα της και επιχειρεί να την αναζητήσει πέρα από τα όρια της φυσικής απουσίας. Φίλοι, ποιητές και εικόνες γίνονται συνοδοιπόροι σε μια αναζήτηση που αγγίζει τη μεταφυσική. Η ταινία θέτει ένα ερώτημα που το σινεμά επισκέπτεται συχνά, αλλά δύσκολα εξαντλεί: μπορεί μια εικόνα να διατηρήσει κάτι από έναν άνθρωπο που δεν βρίσκεται πια κοντά μας; Η Chevillotte, γνωστή επίσης από την παρουσία της ως ηθοποιού στο γαλλικό και ευρωπαϊκό σινεμά, περνά με αυτή την ταινία στη σκηνοθεσία μεγάλου μήκους. Το έργο παρουσιάστηκε στο FIDMarseille και η προβολή του στη Στέγη θα ακολουθηθεί από masterclass με τη δημιουργό, το οποίο θα συντονίσει η σκηνοθέτις Σοφία Εξάρχου.
Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, το L’Été l’éternité (Our Eternal Summer) της Émilie Aussel μεταφέρει το βλέμμα στην ηλικία των δεκαοκτώ χρόνων. Ένα καλοκαίρι γεμάτο έρωτες, φιλίες και την αίσθηση ότι ο χρόνος απλώνεται απεριόριστα διακόπτεται από τον ξαφνικό θάνατο μιας νεαρής κοπέλας. Για τους ανθρώπους που μένουν πίσω, η απώλεια σηματοδοτεί μια βίαιη μετάβαση στην ενηλικίωση. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Aussel, που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο το 2021, επιστρέφει σε ένα γνώριμο κινηματογραφικό θέμα, την τελευταία περίοδο της εφηβικής ανεμελιάς. Μόνο που εδώ η ενηλικίωση δεν έρχεται απαραίτητα με τις πρώτες μεγάλες αποφάσεις, αλλά με τη συνειδητοποίηση ότι ακόμη και οι πιο στενές ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι δεδομένες. Μετά την προβολή, η σκηνοθέτις θα συνομιλήσει με το κοινό σε masterclass που θα συντονίσει η Ελίνα Ψύκου.
Η τρίτη και τελευταία βραδιά, την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, αλλάζει αισθητά το αφηγηματικό περιβάλλον. Στο Una película de miedo (A Scary Movie) του Sergio Oksman, παραγωγής 2025, ένας δημιουργός ντοκιμαντέρ και ο δωδεκάχρονος γιος του περνούν τις διακοπές τους σε ένα άδειο ξενοδοχείο στη Λισαβόνα. Ο χώρος παραπέμπει σχεδόν αναπόφευκτα στη Λάμψη του Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Οι ιστορίες για τέρατα και φαντάσματα γοητεύουν και τρομάζουν το αγόρι, αλλά σύντομα εμφανίζονται διαφορετικά φαντάσματα, συνδεδεμένα με πραγματικά περιστατικά βίας, εγκλήματος και οικογενειακής εγκατάλειψης. Εδώ αποκτά ενδιαφέρον η σχέση ανάμεσα στον κινηματογραφικό τρόμο και στους φόβους της πραγματικής ζωής. Ο Oksman χρησιμοποιεί ένα περιβάλλον που παραπέμπει σε αναγνωρίσιμες εικόνες του είδους για να ανοίξει μια ιστορία γύρω από την πατρότητα, τις οικογενειακές σχέσεις και τις σκοτεινές αφηγήσεις που κληρονομούμε. Η ταινία έχει παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαν Σεμπαστιάν.
Πέρα από τις τρεις προβολές, η παρουσία του ArteKino στην Αθήνα έχει μια ευρύτερη σημασία. Το φεστιβάλ αποτελεί πρωτοβουλία των ARTE France Cinéma και ARTE GEIE, με την υποστήριξη του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», και επιχειρεί να δημιουργήσει έναν κοινό χώρο για κινηματογραφικές φωνές που συχνά χρειάζονται εναλλακτικές διαδρομές για να συναντήσουν το κοινό τους. Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει δώδεκα ταινίες σε επτά γλώσσες, με φυσικές προβολές αλλά και διαδικτυακή πρόσβαση μέσω του arte.tv και του καναλιού ARTE Cinéma στο YouTube.
Στη Στέγη, οι θεατές θα μπορούν επίσης να συμμετέχουν στην ψηφοφορία για το Βραβείο Κοινού, που υποστηρίζεται από τον οίκο Chanel. Η διαδικασία δίνει στο κοινό έναν περισσότερο ενεργό ρόλο, πέρα από την παρακολούθηση μιας προβολής.
Το ArteKino προτείνει τελικά κάτι που αξίζει να θυμόμαστε σε μια εποχή όπου η κινηματογραφική εμπειρία συχνά περιορίζεται στην ατομική κατανάλωση εικόνων. Μια ταινία δεν τελειώνει υποχρεωτικά όταν ανάβουν τα φώτα. Μπορεί να συνεχιστεί στη συζήτηση που ακολουθεί, στην αμφιβολία που αφήνει, ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο ένας άλλος θεατής αντιλήφθηκε κάτι που εμείς προσπεράσαμε.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αξία ενός μικρού κινηματογραφικού φεστιβάλ: ότι δημιουργεί τις συνθήκες για να δούμε όχι μόνο διαφορετικές ταινίες, αλλά και τον κόσμο μέσα από το βλέμμα διαφορετικών ανθρώπων.
Πληροφορίες: Το ArteKino Festival 2026 πραγματοποιείται από την Παρασκευή 20 έως την Κυριακή 22 Νοεμβρίου στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. Οι προβολές αρχίζουν στις 19:15 την Παρασκευή και στις 19:00 το Σάββατο και την Κυριακή. Η είσοδος είναι ελεύθερη με υποχρεωτική προκράτηση θέσης. Τα masterclasses της Παρασκευής και του Σαββάτου διεξάγονται στα αγγλικά, χωρίς διερμηνεία, και προϋποθέτουν παρακολούθηση της αντίστοιχης ταινίας. Περισσότερες πληροφορίες και κρατήσεις στην επίσημη σελίδα της Στέγης.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;
