Το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει για δεύτερη χρονιά τη «Ζιζέλ», ένα από τα σημαντικότερα έργα του ρομαντικού μπαλέτου. Μια ιστορία προδοσίας, απώλειας και συγχώρεσης, που εξακολουθεί να συγκινεί 185 χρόνια μετά την πρώτη της παρουσίαση.
Η Ζιζέλ ερωτεύεται έναν άντρα που της αποκρύπτει ποιος πραγματικά είναι. Όταν ανακαλύπτει ότι ο αγαπημένος της ανήκει στην αριστοκρατία και πρόκειται να παντρευτεί μια άλλη γυναίκα, ο κόσμος της καταρρέει. Η προδοσία την οδηγεί στην τρέλα και στον θάνατο. Θα μπορούσε να είναι το τέλος μιας τραγικής ερωτικής ιστορίας. Στη «Ζιζέλ» όμως ο θάνατος δεν κλείνει την αφήγηση. Αντίθετα την οδηγεί στο πιο ενδιαφέρον σημείο της, εκεί όπου μια γυναίκα καλείται να αποφασίσει αν θα εκδικηθεί τον άνθρωπο που την πρόδωσε ή αν θα του χαρίσει τη ζωή.
Η «Ζιζέλ» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1841 και εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία του κλασικού χορού. Το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής επαναφέρει τη «Ζιζέλ» στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, μετά την επιτυχημένη παρουσίασή της την προηγούμενη καλλιτεχνική περίοδο. Από τις 20 Δεκεμβρίου 2026 έως τις 10 Ιανουαρίου 2027, έντεκα παραστάσεις θα δώσουν στο κοινό την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα έργο που συνδυάζει τη δραματική αφήγηση με ορισμένες από τις πιο απαιτητικές στιγμές του κλασικού μπαλέτου.
Η πρεμιέρα της «Ζιζέλ» πραγματοποιήθηκε στην Όπερα του Παρισιού στις 28 Ιουνίου 1841, με την Καρλόττα Γκρίζι στον ομώνυμο ρόλο και τον Λυσιέν Πετιπά ως Άλμπρεχτ. Την αρχική χορογραφία δημιούργησαν οι Ζαν Κοραλλί και Ζυλ Περρό, ενώ ο Μαριύς Πετιπά διαμόρφωσε αργότερα στη Ρωσία την εκδοχή που επηρέασε καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία του έργου. Η μουσική γράφτηκε από τον Αντόλφ Αντάμ, έναν συνθέτη που κατάφερε να συνδέσει τις μελωδίες του τόσο στενά με τη χορογραφία, ώστε η μουσική να συμμετέχει ουσιαστικά στην εξέλιξη της ιστορίας.
Η «Ζιζέλ» ανήκει στην εποχή κατά την οποία το ρομαντικό μπαλέτο άρχισε να αναζητά κόσμους πέρα από την καθημερινή πραγματικότητα. Νεράιδες, πνεύματα και υπερφυσικές παρουσίες εμφανίζονταν στη σκηνή, δίνοντας στις χορεύτριες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι το ανθρώπινο σώμα μπορούσε να υπερβεί τη βαρύτητα. Η ανάπτυξη της τεχνικής των πουέντ, που επιτρέπει στη χορεύτρια να στηρίζεται στις άκρες των δαχτύλων της, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αισθητική αλλαγή.

Στην πρώτη πράξη της «Ζιζέλ» ο θεατής βρίσκεται σε ένα χωριό ανάμεσα σε ανθρώπους που ερωτεύονται, ζηλεύουν, εξαπατούν και πληγώνονται. Η δεύτερη πράξη μεταφέρεται σε ένα νυχτερινό δάσος, όπου εμφανίζονται τα βίλι, τα πνεύματα νεαρών γυναικών που πέθαναν πριν από τον γάμο τους. Σύμφωνα με τον θρύλο που ενέπνευσε το έργο, τα πνεύματα αυτά καταδικάζουν όποιον άντρα συναντήσουν να χορεύει μέχρι εξαντλήσεως. Όταν ο Άλμπρεχτ επισκέπτεται τον τάφο της Ζιζέλ κινδυνεύει να έχει την ίδια τύχη. Εκείνη όμως παρεμβαίνει για να τον προστατεύσει.
Η δεύτερη πράξη είναι μία από τις σπουδαιότερες δημιουργίες στην ιστορία του μπαλέτου. Οι χορεύτριες εμφανίζονται με λευκά κοστούμια, σχηματίζουν αυστηρές γεωμετρικές συνθέσεις και κινούνται με μια ακρίβεια που δημιουργεί την εντύπωση ότι αιωρούνται. Πίσω από αυτή την εικόνα κρύβεται εξαιρετικά απαιτητική τεχνική. Κάθε βήμα, κάθε ισορροπία και κάθε αλλαγή σχηματισμού απαιτεί εξαιρετική ακρίβεια και απόλυτο συντονισμό ανάμεσα στις χορεύτριες. Όλη αυτή η απαιτητική προσπάθεια μοιάζει να εξαφανίζεται μπροστά στα μάτια του θεατή, αφήνοντας μόνο την αίσθηση μιας αβίαστης, σχεδόν αιθέριας κίνησης.
Για την πρωταγωνίστρια η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η χορεύτρια πρέπει να αποδώσει δύο διαφορετικές πλευρές του ίδιου χαρακτήρα. Στην πρώτη πράξη η Ζιζέλ είναι μια νεαρή γυναίκα γεμάτη ενθουσιασμό, αφέλεια και ευαισθησία. Στη δεύτερη έχει μεταμορφωθεί σε ένα απόκοσμο πλάσμα, χωρίς ωστόσο να έχει χάσει την ανθρώπινη μνήμη και τα συναισθήματά της. Η επιτυχία της ερμηνείας εξαρτάται από την ικανότητα της χορεύτριας να αφηγηθεί αυτή τη μεταμόρφωση με το σώμα της.

Υπάρχει και μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας. Για το κοινό του 19ου αιώνα η συγχώρεση της Ζιζέλ αποτελούσε την ύψιστη έκφραση μιας αγάπης που ξεπερνούσε ακόμη και τον θάνατο. Σήμερα μπορούμε να αναρωτηθούμε αν πρόκειται για μια πράξη ελευθερίας ή για την τελευταία θυσία μιας γυναίκας προς έναν άντρα που την εξαπάτησε. Το έργο δεν προσφέρει μια εύκολη απάντηση. Αφήνει την αντίφαση να υπάρχει και επιτρέπει σε κάθε εποχή να αναγνωρίζει σε αυτήν τις δικές της αντιλήψεις για την αγάπη.
Στη φετινή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η Βερόνικα Βιγιάρ και η Ελένα Ιγκλέσιας αναλαμβάνουν την αναβίωση και προσαρμογή της χορογραφίας του Μαριύς Πετιπά. Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Χοσέ Σαλασάρ, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Διδώ Γκόγκου. Τους φωτισμούς σχεδιάζει η Ελευθερία Ντεκώ, δημιουργός με διεθνή αναγνώριση και βραβείο Emmy για τη δουλειά της στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διεθνής διανομή. Τον ρόλο της Ζιζέλ μοιράζονται η Ελίζαμπετ Τόνεφ, η Μάια Μακατέλι, η Ξένια Οβσιάνικ και η Ρίχο Σακαμότο, η οποία πραγματοποιεί την πρώτη της εμφάνιση στη συγκεκριμένη παραγωγή. Τον Άλμπρεχτ ερμηνεύουν, σε διαφορετικές ημερομηνίες, οι Βίκτορ Καϊσέτα, Γιανγκ Γκιου Τσόι, Αλεχάντρο Βιρέγιες και Νταβίντ Μόττα Σοάρες. Μαζί τους εμφανίζονται οι χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ, σε μια παραγωγή που στηρίζεται εξίσου στη δύναμη των πρωταγωνιστών και στη συλλογική ακρίβεια του χορευτικού συνόλου.
Η «Ζιζέλ» παρουσιάστηκε ολόκληρη για πρώτη φορά στην Εθνική Λυρική Σκηνή στις 10 Φεβρουαρίου 1983, με την Κατερίνα Δήμα και τον Άγγελο Χατζή στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Σαράντα τρία χρόνια αργότερα, η επιστροφή της υπενθυμίζει πόσο ανθεκτικά μπορούν να αποδειχθούν ορισμένα έργα, όταν η καλλιτεχνική τους αξία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την εποχή που τα δημιούργησε. Στη «Ζιζέλ» ο θάνατος δεν βάζει τέλος στην ιστορία. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αφηγείται. Οι λέξεις υποχωρούν και τα σώματα αναλαμβάνουν να εκφράσουν όσα οι άνθρωποι δεν κατάφεραν να πουν όσο ήταν ζωντανοί. Ίσως γι’ αυτό το μπαλέτο εξακολουθεί να συγκινεί. Επειδή, πίσω από την τεχνική ακρίβεια και την ομορφιά των κινήσεων, αναγνωρίζουμε κάτι βαθιά ανθρώπινο: την αδυναμία μας να πάψουμε να αγαπάμε ακόμη κι εκείνους που μας πλήγωσαν.
Πληροφορίες παραστάσεων: Η «Ζιζέλ» παρουσιάζεται στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος του ΚΠΙΣΝ στις 20, 22, 24, 26 και 31 Δεκεμβρίου 2026 και στις 2, 3, 7, 8, 9 και 10 Ιανουαρίου 2027. Ώρα έναρξης 19:30, εκτός από τις 20, 24 και 31 Δεκεμβρίου και τις 3 και 10 Ιανουαρίου, που οι παραστάσεις αρχίζουν στις 18:30. Διάρκεια 2 ώρες και 10 λεπτά.
Πληροφορίες και εισιτήρια στην Εθνική Λυρική Σκηνή
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;







