Skip to main content

Η ανακοίνωση ότι ο Robert Pattinson θα είναι ο νέος James Bond, με τον Denis Villeneuve στη σκηνοθεσία, ανοίγει ένα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία του διασημότερου κινηματογραφικού πράκτορα. Κάθε καινούργιος Bond φέρνει μαζί του μια διαφορετική εικόνα του 007. Αλλάζει το πρόσωπο, η συμπεριφορά, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τον κίνδυνο. Υπάρχει όμως και κάτι που καθορίζει την ταυτότητά του πριν ακόμη ακουστεί η πρώτη ατάκα: η μουσική. Και αυτή η παράδοση κρύβει μια ιστορία από το 1965, όταν ο Johnny Cash επιχείρησε να δώσει στον James Bond μια φωνή που δεν του επέτρεψαν ποτέ να αποκτήσει.

Ο Sean Connery εμφανίζεται στην οθόνη. Οι πρώτες εικόνες του Thunderball υπόσχονται όσα περιμένει κανείς από τον James Bond: όμορφες γυναίκες, ακριβά κοστούμια, διεθνείς συνωμοσίες και θανάσιμο κίνδυνο. Μόνο που η μουσική ακούγεται σαν να έρχεται από κάποιο μπαρ του Τενεσί. Μια βαθιά φωνή αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που πρέπει να σώσει τον κόσμο. Είναι ο Johnny Cash. Και για μια στιγμή ο πιο κομψός κατάσκοπος του κινηματογράφου μοιάζει να έχει μετακομίσει στην αμερικανική Δύση.

Ο Cash ήταν τότε 33 ετών και είχε ήδη διανύσει μια εντυπωσιακή διαδρομή. Από τις πρώτες του ηχογραφήσεις στη Sun Records του Μέμφις μέχρι τις μεγάλες επιτυχίες «I Walk the Line» και «Ring of Fire», είχε διαμορφώσει έναν ήχο που δύσκολα μπορούσε να συγχέεται με οποιονδήποτε άλλο. Η φωνή του δεν αναζητούσε την τελειότητα. Είχε κάτι τραχύ και μια σπάνια ικανότητα να μετατρέπει την πιο απλή αφήγηση σε προσωπική εξομολόγηση. Στα τραγούδια του συναντούσες φυλακισμένους, περιπλανώμενους, ανθρώπους που είχαν κάνει λάθη και άλλους που προσπαθούσαν να επιβιώσουν από αυτά. Δεν ήταν ο συνηθισμένος κόσμος του James Bond.

Ο κινηματογραφικός 007, αντίθετα, είχε μόλις κατακτήσει τον κόσμο. Μετά το Dr. No, το From Russia with Love και κυρίως το Goldfinger, ο Sean Connery είχε μετατρέψει τον ήρωα του Ian Fleming σε παγκόσμιο σύμβολο ανδρικής κομψότητας, αυτοπεποίθησης και επικίνδυνης γοητείας. Το Thunderball, σε σκηνοθεσία Terence Young, θα τον έστελνε να αναζητήσει δύο πυρηνικές βόμβες του ΝΑΤΟ που είχε κλέψει η εγκληματική οργάνωση SPECTRE. Η παραγωγή ήταν μεγαλύτερη, οι υποβρύχιες σκηνές εντυπωσιακότερες και οι προσδοκίες τεράστιες. Ο Bond είχε πλέον αποκτήσει τη δική του κινηματογραφική γλώσσα και η μουσική αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της.

Ο John Barry είχε δώσει στις ταινίες του James Bond έναν χαρακτηριστικό μουσικό ήχο, με δυνατά πνευστά, έντονο ρυθμό και μελωδίες που έκαναν ακόμη και τις πιο απλές σκηνές να μοιάζουν γεμάτες ένταση και κίνδυνο. Με τη Shirley Bassey στο «Goldfinger», το τραγούδι των τίτλων είχε μετατραπεί σε μικρή παράσταση πριν από την ίδια την ταινία. Δεν αρκούσε να συνοδεύει τις εικόνες. Έπρεπε να αναγγέλλει την άφιξη του Bond, σαν να επρόκειτο για έναν άνθρωπο που ακόμη και η είσοδός του σε ένα δωμάτιο απαιτούσε ορχήστρα.

Στις 12 Μαΐου 1965, στο Νάσβιλ, ο Johnny Cash ηχογράφησε μια εντελώς διαφορετική εκδοχή του «Thunderball». Στην ηχογράφηση συμμετείχαν μουσικοί στενά συνδεδεμένοι με τον χαρακτηριστικό του ήχο, όπως ο κιθαρίστας Luther Perkins, ο μπασίστας Marshall Grant και ο ντράμερ W. S. Holland, ενώ στα φωνητικά ακούγονταν οι Carter Family και οι Statler Brothers. Ήταν μια κανονική στούντιο παραγωγή με τη γνώριμη μουσική ταυτότητα του Cash και όχι ένα πρόχειρο δοκιμαστικό τραγούδι.

Ακούγοντάς το σήμερα καταλαβαίνεις αμέσως πόσο ξένο θα ακουγόταν μέσα στον κόσμο του Bond. Η κιθάρα κρατά τον χαρακτηριστικό, σχεδόν υπνωτικό ρυθμό της country. Το μπάσο ακολουθεί σταθερά, τα ντραμς δεν διεκδικούν την προσοχή και τα δεύτερα φωνητικά προσθέτουν μια αίσθηση παλιάς αμερικανικής μπαλάντας. Πάνω από όλα βρίσκεται η φωνή του Cash. Δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει. Προχωρά με την άνεση κάποιου που γνωρίζει το τέλος της ιστορίας, αλλά προτιμά να σου αποκαλύψει τις λεπτομέρειες μία μία.

Οι στίχοι περιγράφουν την απειλή μιας παγκόσμιας καταστροφής και την αποστολή ενός μυστηριώδους άνδρα που καλείται να την αποτρέψει. Ο Cash αντιμετωπίζει τον James Bond όπως θα αντιμετώπιζε έναν παράνομο, έναν στρατιώτη ή έναν μοναχικό ταξιδιώτη. Εκεί όπου ο John Barry θα αναζητούσε τη δραματική κορύφωση, εκείνος ενδιαφέρεται για την εξέλιξη της αφήγησης. Δεν γράφει μουσική για να παρουσιάσει έναν ακαταμάχητο ήρωα. Γράφει ένα τραγούδι για κάποιον που έχει μπλέξει σε μια επικίνδυνη ιστορία.

Η διαφορά είναι βαθύτερη από το μουσικό ύφος. Ο Cash είχε χτίσει μεγάλο μέρος της καλλιτεχνικής του ταυτότητας τραγουδώντας για ανθρώπους που βρίσκονταν σε σύγκρουση με τον νόμο, την εξουσία ή τον ίδιο τους τον εαυτό. Ο Bond ήταν σχεδόν το αντίθετο. Ένας κρατικός πράκτορας με άδεια να σκοτώνει, που κινούνταν με άνεση ανάμεσα στην πολυτέλεια και τη βία. Ίσως γι’ αυτό η εκδοχή του Cash έχει τόσο ενδιαφέρον. Αφαιρεί από τον Bond ένα μέρος της λάμψης του και αφήνει στη θέση της έναν άνθρωπο με μια αποστολή που μπορεί να του κοστίσει τη ζωή.

Στο μεταξύ, οι παραγωγοί του Thunderball είχαν ήδη μπλέξει σε μια περίπλοκη ιστορία με τη μουσική των τίτλων. Ο Barry είχε συνθέσει με τον στιχουργό Leslie Bricusse το «Mr. Kiss Kiss, Bang Bang», χρησιμοποιώντας ένα προσωνύμιο που είχε συνδεθεί με τον Bond. Το τραγούδι ηχογραφήθηκε τόσο από τη Shirley Bassey όσο και από τη Dionne Warwick, αλλά τελικά δεν χρησιμοποιήθηκε στους τίτλους. Η εταιρεία διανομής United Artists ήθελε να ακούγεται ο τίτλος της ταινίας. Έτσι, ο Barry συνεργάστηκε με τον Don Black για μια νέα σύνθεση, που αυτή τη φορά ονομαζόταν «Thunderball».

Την ερμηνεία ανέλαβε ο Tom Jones, ένας 25χρονος Ουαλός που είχε ήδη γνωρίσει τεράστια επιτυχία με το «It’s Not Unusual». Η δική του εκδοχή δεν είχε καμία πρόθεση να κρύψει τη θεατρικότητά της. Η ορχήστρα ανεβάζει διαρκώς την ένταση και ο Jones τραγουδά σαν να προσπαθεί να επιβληθεί σε κάθε όργανο ξεχωριστά. Η περίφημη τελευταία νότα έγινε μέρος της ιστορίας του τραγουδιού. Ο ίδιος θυμόταν αργότερα ότι την κράτησε τόσο πολύ, ώστε όταν άνοιξε τα μάτια του αισθάνθηκε το δωμάτιο να γυρίζει.

Το τραγούδι του Cash δεν χρησιμοποιήθηκε. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν το διαφορετικό μουσικό ύφος του υπήρξε ο καθοριστικός λόγος. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η παραγωγή επέλεξε μια σύνθεση που συνέχιζε τη μουσική παράδοση του Goldfinger. Ο Tom Jones προσέφερε ακριβώς εκείνο το μείγμα δύναμης, υπερβολής και θεατρικής έντασης που είχε αρχίσει να θεωρείται αναπόσπαστο στοιχείο των ταινιών Bond.

Η ηχογράφηση του Cash έμεινε μακριά από το ευρύ κοινό για πολλά χρόνια. Εμφανίστηκε σε μεταγενέστερες αρχειακές εκδόσεις και συμπεριλήφθηκε το 2011 στη συλλογή Bootleg Vol. II: From Memphis to Hollywood, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια λιγότερο γνωστή πλευρά της καριέρας του. Δεν ήταν μια χαμένη ηχογράφηση με την κυριολεκτική έννοια. Ήταν περισσότερο ένα τραγούδι που είχε χάσει την ευκαιρία να ακουστεί εκεί όπου είχε αρχικά προοριστεί.

Το ωραίο είναι ότι σήμερα μπορεί κανείς να ακούσει και τις δύο συνθέσεις χωρίς να χρειάζεται να διαλέξει ποια είναι καλύτερη. Ο Tom Jones ανήκει απόλυτα στον κινηματογραφικό κόσμο του 1965. Η φωνή του, οι ενορχηστρώσεις του Barry και η οπτική υπερβολή του Thunderball λειτουργούν σαν κομμάτια της ίδιας κατασκευής. Ο Cash προσφέρει κάτι διαφορετικό. Μια εκδοχή που θα μπορούσε να υπάρχει ακόμη και αν δεν είχε γυριστεί ποτέ η ταινία.

Ο Johnny Cash δεν έγινε μέρος της μουσικής ιστορίας του James Bond. Τουλάχιστον όχι εκείνης που ακούστηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες. Το τραγούδι του έμεινε έξω από την ταινία και ο Tom Jones ανέλαβε να δώσει στον 007 τη φωνή που γνωρίζουμε. Ακούγοντάς το σήμερα, όμως, καταλαβαίνεις κάτι ενδιαφέρον. Ο Cash δεν είχε γράψει ένα κακό τραγούδι για τον James Bond. Είχε γράψει ένα τραγούδι για έναν James Bond που το σινεμά δεν είχε ακόμη φανταστεί.

Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;