Μια πολύ αγαπημένη φίλη είχε πει κάποτε ότι δεν θα μπορούσε να ζήσει σε έναν κόσμο χωρίς μουσική και τη θυμάμαι αυτή τη φράση όπως θυμάμαι και την αντίδρασή μου. «Μα τι σκέψη είναι αυτή; Δεν γίνεται ξαφνικά να μην υπάρχει μουσική». Κι αν κάτι πήγαινε τελείως στραβά και γινόταν αυτό; Πώς θα ήταν ο κόσμος μας;
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής (21 Ιουνίου) διατύπωσα το παρακάτω ερώτημα προς μουσικούς, λογοτέχνες, εικαστικούς, χορευτές, ηθοποιούς και δημοσιογράφους.
«Σε ένα δυστοπικό, αλλά όχι και τόσο μακρινό μέλλον, η Μουσική είναι βαριά άρρωστη και σύντομα θα πεθάνει. Όταν γίνει αυτό θα σβήσουν μαζί της και οι Νότες, και πλέον δεν θα υπάρχει μουσική πουθενά στον κόσμο. Όμως η Μουσική πριν αφήσει την τελευταία της πνοή δίνει το δικαίωμα σε κάθε άνθρωπο να διαλέξει ένα τραγούδι ή μουσικό θέμα που θα επιβιώσει και μετά από εκείνη, που θα μπορεί ακόμα η ανθρωπότητα να το ακούσει. Ο κάθε άνθρωπος θα διαλέξει σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια ποιο θα είναι αυτό.
Ποιο τραγούδι ή σύνθεση θα διάλεγες και γιατί;»
Αυτό που με εντυπωσίασε είναι ότι όλοι απάντησαν με έναν τρόπο που δείχνει την επιτακτική μας ανάγκη να μιλήσουμε για κάτι που αγαπάμε. Ο τρόπος που μίλησαν για το τραγούδι ή τη σύνθεση που θα έσωζαν φανερώνει πως η μουσική είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξής μας και ένας βαθιά συναισθηματικός τρόπος να δενόμαστε με τους άλλους και να εκφράζουμε ποιοι είμαστε. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί μου είπαν ότι συγκινήθηκαν όταν προσπαθούσαν να επιλέξουν ποιο θα ήταν αυτό το ένα μοναδικό τραγούδι ή μουσικό θέμα που θα έσωζαν.
Παραδέχομαι ότι αφού συγκέντρωσα όλες τις απαντήσεις μπήκα κι εγώ στο παιχνίδι. Ποιο τραγούδι ή σύνθεση θα έσωζα; Δεν είναι μια εύκολη απάντηση· σχεδόν νιώθεις ότι απ’ αυτήν εξαρτάται το μέλλον ενός κόσμου που προσπαθεί να πιαστεί από την ομορφιά για να κρατηθεί ζωντανός. Τελικά επέλεξα το “Liberation” των Pet Shop Boys (από τους album τους “Very”, 1993) γιατί κάθε φορά που το ακούω αισθάνομαι πως κάθομαι με κλειστά μάτια σε μια αμμουδιά, νιώθω τη θαλασσινή αύρα στο σώμα μου, τις ακτίνες του ήλιου στο πρόσωπό μου, ξέρω ότι όλοι αγαπημένοι μου άνθρωποι -και ο γάτος μου- είναι εκεί κοντά μου γελώντας, μιλώντας, κολυμπώντας κι εγώ υπάρχω σε ένα ζεστό -χάρη στην αγάπη- μέρος, ζώντας την απελευθέρωση χάρη στη μουσική. Αυτή την αίσθηση δεν θέλω να τη χάσω ποτέ, το μόνο που θέλω είναι να την μοιραστώ με όλο τον κόσμο.
Ο Πάνος Αμελίδης επιλέγει:
Αν έπρεπε να σώσω μόνον ένα μουσικό κομμάτι, θα επέλεγα το “Aurora” από τον δίσκο Insen των Alva Noto και Ryuichi Sakamoto. Σε αυτό συναντώνται δύο κόσμοι: το ανθρώπινο και το τεχνολογικό, το ακουστικό και το ψηφιακό, η ευαισθησία και η μηχανική ακρίβεια. Το πιάνο του Sakamoto, εύθραυστο και ανθρώπινο, μοιάζει να θέτει ερωτήματα, ενώ οι επίμονες ηλεκτρονικές λούπες του Alva Noto λειτουργούν σαν ένα ηχητικό πεδίο που το περιβάλλει, το αμφισβητεί και τελικά το φωτίζει.
Με συγκινεί ο τρόπος με τον οποίο το κομμάτι αυτό μας υπενθυμίζει ότι η μουσική είναι μια διαρκής διαπραγμάτευση ανάμεσα στην τάξη και το χάος, τη μνήμη και το παρόν, τον άνθρωπο και ό,τι τον περιβάλλει. Αν η μουσική επρόκειτο να χαθεί για πάντα, θα ήθελα να μείνει αυτό το κομμάτι ως υπενθύμιση ότι ακόμη και οι πιο μικροί και απλοί ήχοι μεταφέρουν και «ορίζουν» μια κάποια ομορφιά.
Ο Πάνος Αμελίδης είναι συνθέτης, sound artist και πανεπιστημιακός. Το δημιουργικό και ερευνητικό του έργο εστιάζει στην ηλεκτροακουστική μουσική, την ακουσματική αφήγηση και τη σχέση ήχου, μνήμης και τόπου.
Η Κική Βασσάλου επιλέγει:
Λοιπόν, θα σου απαντήσω ξεδιπλώνοντας τέσσερα διαφορετικά σκεπτικά, όπως τα συζήτησα με φίλες και φίλους που χωρίς μουσική δεν κάνουν (έβαλε φωτιά το ερώτημά σου). Ο Π., ο άνθρωπος που ντύνει με τις μουσικές του την καθημερινότητα και τις εκδηλώσεις του Μπερλίν, έχει ήδη σε αναμονή για την περίσταση τους Αμερικανούς post-hardcoreFugazi που έχουν γράψει μουσική για την επομένη της καταστροφής. Και γιατί να διασώσει κάτι άλλο; Ο Α. και η Μ., πάλι, σκέφτηκαν μάλλον αλτρουιστικά προς την ανθρωπότητα. Ο Α. θα επέλεγε κλασική μουσική, κάποιο γνωστό θέμα που θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν μήτρα, από την οποία θα ξαναγεννηθεί η μουσική. Η δε Μ. θα άφηνε στον κόσμο το «Βαλς των χαμένων ονείρων» του Μάνου Χατζιδάκι· παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Στα δικά μου μάτια πάλι, το δυστοπικό μέλλον που περιγράφεις ή το τέλος του κόσμου όπως τον ξέραμε για να είμαι πιο ακριβής, λέω να με βρει χωρίς δουλειές και υποχρεώσεις, σε μια παραλία (με μια μεγάλη στοίβα με αδιάβαστα βιβλία) και το “Space Oddity” του Bowie στο ριπίτ. Μέχρι να έρθει το τελευταίο μεγάλο κύμα που θα με παρασύρει. Κανένα μέλλον, καμία μουσική.
H Κική Βασσάλου είναι συντάκτρια ταξιδιωτικού ρεπορτάζ και η βιβλιοπώλισσα του ΜΠΕΡΛΙΝ στα Άνω Πετράλωνα.
Η VASSIŁINA επιλέγει:
Αν η μουσική επρόκειτο να χαθεί για πάντα, θα ήθελα να μείνει κάτι που να θυμίζει στην ανθρωπότητα ότι η ανθρώπινη επαφή μπορεί να είναι ταυτόχρονα εύθραυστη, πελώρια, έντονη, σπαρακτική, φροντιστική αλλά και ιερή. Το Pagan Poetry της Bjork είναι για μένα ένα από τα ελάχιστα τραγούδια που καταφέρνουν να χωρέσουν όλες αυτές τις αντιφάσεις μέσα σε λίγα λεπτά. Μουσικά είναι πραγματικά πολυδιάστατο: περίπλοκο αλλά λιτό, πειραματικό και βαθιά συναισθηματικό. Η παραγωγή του δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο, όμως στο κέντρο του παραμένει πάντα η φωνή της. Όχι απλώς ως pop ερμηνεία, αλλά σαν χαρακτικό πάνω σε πέτρα. Μιλά για την αγάπη και την σωματική επαφή με τρόπο μεταφυσικό. Προσωπικά, το Pagan Poetry είναι ένα από τα κομμάτια που καθόρισαν την μουσική μου πορεία ως προς το τι θα ήθελα να κάνω μουσικά και πώς να εκφράζομαι.
H VASSIŁINA μόλις κυκλοφόρησε το νέο album της, «i.par.ksia.ko.».
Η Φωτεινή Γαλάνη επιλέγει:
Η μουσική νοσεί, η μουσική σύντομα θα πεθάνει …Σ’ ένα σεντούκι που θα προστατεύσει ένα μόνο τραγούδι και θα του επιτρέψει να επιβιώσει και να δώσει ελπίδα καρπών για την αναγέννηση, θα βάλουμε μέσα το “Générique”του Miles Davis, το κομμάτι για το soundtrack της γαλλικής ταινίας νουάρ Ascenseur pour l’échafaud (Ασανσέρ για Δολοφόνους). Η μουσική τίτλων αρχής/τέλους, όπως και η σημασία της λέξης, που θα μείνει για να μας θυμίζει να επικεντρωνόμαστε στο συναίσθημα, τη μελωδία και τον χώρο μέσα σ’ αυτή την εμβληματική, «αιωρούμενη» και μελαγχολική ατμόσφαιρα που δημιουργεί. Να μας επιτρέπει να απελευθερωνόμαστε και να αυτοσχεδιάζουμε μέσα από σταθερές, όπως η λογική του τραγουδιού αυτού όταν γεννιόταν. Γιατί για κάποιους σαν εμάς στ’ αλήθεια, αυτό είναι η μουσική.
Η Φωτεινή Γαλάνη είναι DJ, ραδιοφωνική παραγωγός (Nostos 100.6, τις καθημερινές 21:00-22:00), sound designer και μαία.
Η Λήδα Δάλλα επιλέγει:
Αν η Μουσική άφηνε πίσω της μόνο ένα τραγούδι, θα διάλεγα το Back to Black της Amy Winehouse. Σε αυτό το τραγούδι υπάρχει μια αλήθεια σχεδόν αβάσταχτη: η στιγμή που ένας άνθρωπος πληγώνεται βαθιά και, παρ’ όλα αυτά, δεν παύει να αγαπά. Το τοποθετώ δίπλα σε εκείνη τη σπάνια γυναικεία ελίτ της εξομολόγησης, όπου ανήκουν η Τζένη Βάνου με το Χίλιες Βραδιές και η Lana Del Rey με το Blue Jeans. Γυναίκες χαρισματικές, που ανοίγουν την καρδιά τους ολοκληρωτικά μπροστά μας και μετατρέπουν την ευαλωτότητα σε τέχνη. Αν έπρεπε να σωθεί ένα μόνο τραγούδι, θα ήθελα να είναι αυτό, γιατί μας θυμίζει πως η αγάπη, ακόμη και όταν πληγώνεται, παραμένει βαθιά ανθρώπινη.
Η Λήδα Δάλλα είναι ηθοποιός και χορεύτρια.
Η Φιλίππα Δημητριάδη επιλέγει:
Το Ζεϊμπέκικο του Διονύση Σαββόπουλου σε ερμηνεία της Σωτηρίας Μπέλλου. Γιατί η συρμάτινη φωνή της Μπέλλου και οι δεύτερες του Νιόνιου θα μπορούσαν να σταθούν μόνες, δίχως κανένα άλλο όργανο. Και γιατί η μπότα βαράει στο ρυθμό μιας καρδιάς που κουβαλάει μέσα της όλη την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, που κουβαλά πόνο, απογοήτευση, απελπισία, πόθο και μία άγρια χαρά. Γιατί ξέρει πως, όπου να ‘ναι, θα βρει τη δύναμη να αναγεννηθεί.
Η Φιλίππα Δημητριάδη είναι fashion editor και μέλος των Callassette, της δημιουργικής ομάδας γυναικών που συνεργάζονται με τους Callas.
Ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος επιλέγει:
Εύκολο. Keith Jarrett, The Köln Concert (1975), Μέρος Πρώτο. Μόνο και μόνο που ένας ιστορικός αυτοσχεδιασμός ενός από τους σπουδαιότερους πιανίστες της εποχής μας, ηχογραφήθηκε μια νύχτα που σχεδόν τίποτα δεν πήγε σωστά, αρκεί για να τον επιλέξω ως σύμβολο της αναπόδραστης τάσης του ανθρώπου να δημιουργεί ομορφιά από το απόλυτο μηδέν ακόμα και στις πιο αντίξοες συνθήκες. Η μουσική του Jarrett, όπως μεταβαίνει σταδιακά από την αθωότητα της γέννησης στην ολοκλήρωση της συνειδητότητας έχει τη νομοτέλεια ενός τετελεσμένου συναισθήματος. Αν ακούσεις προσεκτικά το πρώτο μέρος, θα αφουγκραστείς τις αντιδράσεις του Jarett, τα χτυπήματα του πιάνου, τις ανάσες, τους αναστεναγμούς, τα βογκητά της παραφοράς του. Αυτά τα 26 λεπτά, με τη σταδιακή τους κορύφωση, για μένα αποτελούν μια σπουδή στη φύση της ανθρωπότητας. Και φυσικά και πάνω από όλα είναι ανυπέρβλητα σέξι.
Ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος είναι στιχουργός. Παράλληλα γράφει και μεταφράζει για το θέατρο.
Ο Κρέων Κανακάρης επιλέγει:
Ανάλογα την εποχή. Τώρα θα διάλεγα ένα του Brassens, που τιτλοφορείται “Supplique pour être enterré à la plage de Sète”, τραγούδι γερό σαν σπίτι, σύμφωνα μ’ έναν άλλο αγαπημένο τραγουδοποιό – αλλά σπίτι ανοιχτό, θα πρόσθετα, στους τέσσερις ανέμους. Η μελωδία κάνει κύκλους κι όλο επιστρέφει, σαν τον φλοίσβο των κυμάτων, κι αποτελεί την τέλεια υπόκρουση για ένα ποίημα που χωράει την ζωή και τον θάνατο, το ξεσκολισμένο χιούμορ και τις ακριβές κουβέντες, τον Ουγκώ, τον Βαλερύ. Ο αφηγητής ζητάει έναν τάφο στην παραλία της Σετ, για να τον χρησιμοποιούν ως παραβάν οι λουόμενοι. Πώς γράφεται ένα τέτοιο τραγούδι; Αυτό το ερώτημα χρειάζεται χρόνο και πολλαπλές επανακροάσεις. Ενώ, αν ξέμενα – για να γυρίσω στο υποθετικό σενάριο της ερώτησης – με μια σκέτη μελωδία, όσο περίτεχνη και να ‘ταν, θα βαριόμουν σύντομα, και θα ‘χα και τύψεις από πάνω. Πιστεύω, πάντως, πως όσο τα τραγούδια αντέχουν, η μουσική, με μεγάλο ή μικρό “μ”, δεν διατρέχει σοβαρό κίνδυνο.
Ο Κρέων Κανακάρης είναι τραγουδοποιός. Πρόσφατα κυκλοφόρησε η πρώτη του δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Λίβελοι, καντάδες, ζωγραφιές και συναξάρια».
Ο Μιχάλης Καλογεράκης επιλέγει:
Θα διάλεγα την σύνθεση του Smetana για τον Μολδάβα ποταμό: “Moldau”. Κάθε φορά μου ακούω αυτό το τραγούδι είναι σαν να βλέπω μπροστά μου αυτόν τον τεράστιο ποταμό που διασχίζει την Πράγα. Το πρώτο μου ταξίδι ήταν στην Πράγα και μπήκα με άγνοια στο μουσείο του Smetana, εκεί άκουσα αυτό το έργο και το αγάπησα. Μετά από τόσα χρόνια με συγκινεί. Επιλέγω λοιπόν αυτό αφενός επειδή με συγκινεί αφετέρου σκέφτομαι, για να αρρωστήσει η μουσική σημαίνει πως αρρώστησε η φύση, κάηκαν τα δάση, στέρεψαν τα ποτάμια, χάθηκαν τα πουλιά και τέλος πάντων χάθηκε το νόημα. Ας ακουστεί λοιπόν άλλη μια φορά αυτό το μεγαλειώδες έργο του Smetana πριν όλα τελειώσουν.
Ο Μιχάλης Καλογεράκης είναι μουσικός και μέλος του ντουέτου «Καλογεράκια»
Ο Παντελής Καλογεράκης επιλέγει:
Μια μελωδία απλή, ένα heartbeat, μια απλοϊκή μελωδία από τα ζουζούνια, ο,τι κι αν μείνει, θα αρκεί, για να ξαναφτιάξουμε όλες τις μελωδίες του κόσμου. Ίσως τώρα που το σκέφτομαι, αν έμενε μια μελωδία του Χατζιδάκι, να φτάναμε πιο γρήγορα σε ένα όμορφο και ποιητικό αποτέλεσμα.
Ο Παντελής Καλογεράκης είναι μέλος του ντουέτου «Καλογεράκια» που πρόσφατα κυκλοφόρησαν το concept δίσκο «Γκόλφω».
Η Πολυξένη Καράκογλου επιλέγει:
Αν όλα έσβηναν θα ήθελα να μείνει ένα τραγούδι που θα μπορούσε να αναγεννήσει τη μουσική από τις στάχτες της, ένα τραγούδι σύμβολο της καλής πλευράς της ανθρωπότητας, της ομορφιάς και της ελπίδας. Αυτό το τραγούδι θα έχει μεγάλο βάρος αλλά αν το έχει ήδη σηκώσει για πολλά χρόνια δεν θα είναι ακατόρθωτο να τα καταφέρει. Και όσο συλλογιέμαι στο μυαλό μου χτυπούν ρυθμοί βγαλμένοι από τους παλμούς της καρδιάς. Κανονικός σφυγμός σίγουρο χέρι, κανονικός σφυγμός σίγουρος δρόμος και ο δρόμος είναι δικός μου. «Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος» από το δίσκο «Καπνισμένο Τσουκάλι» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου και μουσική Χρήστου Λεοντή. Ερμηνεύει η Τάνια Τσανακλίδου. Απαγγελία ποίησης από τον Γιάννη Ρίτσο.
Η Πολυξένη Καράκογλου είναι τραγουδοποιός, πρόσφατα κυκλοφόρησε τον 4ο δίσκο της με τίτλο «Υπόσχεση».
H Eύα Κολιοπάντου επιλέγει:
Θα διάλεγα την περφόρμανς του John Cage “4,33” για να νιώσει κάποιος την διαφορά της σιωπής από την δημιουργική σιωπή και να του βγει κανένα δημιουργικό ουρλιαχτό ή να αναρωτηθεί γενικά για την ύπαρξη.
Η Εύα Κολιοπάντου είναι ζωγράφος και περφόρμερ, μέλος του ντουέτου “ANOSIA”.
Η Κατερίνα Κυρμιζή επιλέγει:
Στο αχανές δάσος της ανθρώπινης μουσικής δημιουργικότητας έχω -αλίμονο, περιδιαβεί μετρημένα εκτάρια. Από όλα όμως τα δέντρα-τραγούδια που έχω απαντήσει ένα ξεχωρίζω σαν αρχαία, ιερή βελανιδιά που θα ήθελα να ξαπλώσω στη ρίζα του να σκεπαστώ τον ίσκιο του για πάντα. Είναι το The lone and winding road των The Beatles. Δε θα περιττολογήσω για τα μουσικολογικά ή στιχουργικά χαρακτηριστικά που το κάνουν τόσο σπουδαίο -ποιος δεν το ξέρει πως οι παππούδες μας τα Σκαθάρια μέσα σε εννέα χρόνια, άλλαξαν τη μουσική, την ποπ κουλτούρα, τον κόσμο όλο με κάθε τους τραγούδι!
Θα μιλήσω όμως για το πως καβαλάω μια σκουληκότρυπα και μεταφέρομαι στα καμαρίνια του δημοτικού θεάτρου Βόλου κάθε φορά που ακούω να τραγουδά με πίκρα ο McCartney, “ You left me standing here long long time ago”. Είμαι δεκαοχτώ, έχει μόλις τελειώσει μια θριαμβευτική παράσταση από τη σχολή χορού όπου πρωταγωνιστούσα και που όλοι με αγκαλιάζουν και μου δίνουν συγχαρητήρια. Βλέπω την μητέρα μου να έρχεται από μακριά, ανοίγω τα χέρια για να με πάρει αγκαλιά, τη μόνη αγκαλιά που ήθελα, μα με προσπερνάει. Κι ενώ με κάθε ακρόαση βιώνω αυτή τη στιγμή σε λούπα, στα δάκρυά μου βρίσκω την εξιλέωση. Γίνομαι άνθρωπος ανθρώπινος ξανά. Θυμάμαι πως δεν είναι ντροπή που χρειάζομαι το βλέμμα του Άλλου για να καθρεφτιστώ, την αγκαλιά του Άλλου για να υπάρξω. Είναι ανάγκη. Κι αυτό είναι που θα ήθελα η ανθρωπότητα να κρατήσει όταν πεθάνει και το όνειρο της τελευταίας νότας. Να θυμηθεί με αυτό το τραγούδι την ανθρωπιά της. Tη άσβεστη δίψα μας να αγαπηθούμε και να αγαπήσουμε. Να βρούμε ο ένας τον άλλον στου μοναχικού και φιδογυριστού δρόμου τα μισά.
Η Κατερίνα Κυρμιζή είναι ερμηνεύτρια, τραγουδοποιός, δασκάλα κλασικής κιθάρας. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο δίσκος της «Κάκτοι ΙΙΙ».
Η Θεοδώρα Μαλάμου επιλέγει:
Το ερώτημα καθαυτό είναι απλά αδύνατο να απαντηθεί με μια μόνο επιλογή. Παρόλα αυτά, υπό απίστευτη πίεση θα κατέληγα να κρατήσω μια μελωδία που κουβαλάει μέσα της μια ολόκληρη παράδοση. Μια μουσική που εμπεριέχει το πεπερασμένο της ύπαρξης χωρίς στόμφο και κορώνες, με ένα τρόπο απλό και διαχρονικό. Το Μοιρολόι με γυρίσματα με το κλαρίνο του Πετρολούκα Χαλκιά, («Μοιρολόγια και γυρίσματα», Πάπιγκο 1993) προερχόμενο από τα τρίσβαθα της ηπειρώτικης μουσικής, είναι η ίδια η φύση, η γη, ο πόνος, η ευθραυστότητα, η καταδικασμένη μοίρα και παράλληλα μια χαρμολύπη, ένας λυγμός και μαζί εγκαρτέρηση.
Η Θεοδώρα Μαλάμου είναι εικαστικός. Το βιβλίο της «Athens Laundry Μπουγάδα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις DOLCE.
Η Βασιλική Μιχαλοπούλου επιλέγει:
Εάν έπρεπε να διαλέξω να επιβιώσει μόνο ένα τραγούδι μετά τον θάνατο της Μουσικής, θα διάλεγα τη «Θαλασσογραφία» του Διονύση Σαββόπουλου.
Γράφτηκε μέσα στη φυλακή, κατά την περίοδο που ο Σαββόπουλος ήταν κρατούμενος από το καθεστώς της δικτατορίας και αντί να κάνει λόγο για κελιά και σίδερα, μιλά για ανοιχτούς ορίζοντες, θάλασσα και αέρα. Με διαπερνά ρίγος όποτε ακούω ή τραγουδώ αυτό το κομμάτι για τη δύναμη της ελευθερίας που συμβολίζει. Περνά ένα σπουδαίο μάθημα ζωής, για την εσωτερική ανθρώπινη δύναμη, την πίστη στα ιδανικά και την ελευθερία μας. Το τραγούδι αυτό δημιουργεί μια ψυχική ανάταση και γι’ αυτό το θεωρώ κορυφαία στιγμή της δύναμης και της επίδρασης που μπορεί να έχει η μουσική.
Η Βασιλική Μιχαλοπούλου είναι τραγουδίστρια. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το πρώτο προσωπικό της album με τίτλο «Ενδεχόμενα» από τη Minos EMI – A Universal Music Company.
O Βασίλης Μπέκας επιλέγει:
Αν η μουσική πέθαινε, ίσως τέλειωνε και ο ίδιος ο κόσμος μας. Αν έπρεπε να αφήσουμε κάτι, αυτό θα έπρεπε να αφήνει έστω μια μικρή ελπίδα πως κάποια στιγμή ίσως αυτή (η μουσική) ξαναγεννηθεί. Μια σπίθα για να ξαναβρούν την φωτιά. Σαν δώρο. Και αν είναι να αφήσουμε ένα δώρο στους επόμενους, κάτι που ίσως χρειαστεί να ακούγεται σχεδόν για πάντα, αυτό ας είναι οι Coil και το μελαγχολικό βασίλειο του Teenage Lightning (εδώ στην instrumental εκδοχή της 10ης επετείου του κομματιού μέσα από το Black Antlers). Στο μυστικιστικό σύμπαν των Coil, με τους δεκάδες συμβολισμούς, η επιθυμία και η ερωτική ενέργεια είναι διαρκώς παρούσες, και στο μάλλον ανοιχτό σε ερμηνείες Teenage Lightning η αστραπή είναι πολύ πιθανό να αναφέρεται στην νεανική ερωτική ένταση ή και στην ερωτική εμμονή. Στην πρωταρχική έκδοση του κομματιού οι στίχοι «είμαι μόνο εγώ που αναζητώ, κάτι για το οποίο δεν είμαι σίγουρος» αφήνει ακόμα περισσότερο ανοιχτή την όποια ερμηνεία, αν και σε όλο το κομμάτι σε καλεί να «μην φοβηθείς, δεν θα σου κάνει κακό» για να τελειώσει λέγοντας πως «αυτή ειναι η βαθιά, σκοτεινή αγάπη της αστραπής». Από την άλλη, η υπέροχη, επαναλαμβανόμενη, μελαγχολική και ευφορική ταυτόχρονα, μελωδική γραμμή του κομματιού, μοιάζει περισσότερο να νοσταλγεί, να αναζητά κάτι χαμένο, την χαμένη αθωότητα, την ένταση της πρώτης φοράς, κάτι που σε συγκλόνισε ολοκληρωτικά και σε καθόρισε. Όπως μπορεί να κάνει και η μουσική.
Ο Βασίλης Μπέκας είναι αρχισυντάκτης και υπεύθυνος για το γραφιστικό στήσιμο του εντύπου μουσικού Fanzine Lung, resident DJ στο Closer Bar και θορυβοποίος στους noise rock Black Knot (πάλαι ποτέ Adolf Plays The Jazz).
Ο Πάνος Μπόμπολας επιλέγει:
Διαλέγω το “The Greatest” της Cat Power (κατά κόσμον Chan Marshall) όχι επειδή είναι το «καλύτερο» τραγούδι. Το διαλέγω επειδή κουβαλάει μέσα του το τέλος κι αυτό ταιριάζει στο φανταστικό σου σενάριο, Λίνα. Το «The Greatest» δεν μιλάει για θριάμβους. Μιλάει για την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που ονειρεύτηκες και σε αυτό που τελικά έγινες. Είναι ένα κομμάτι που στέκεται στη γωνία του δωματίου, στρίβει τσιγάρο και χαμογελώντας σου λέει ότι ο χρόνος νικάει τους πάντες. Όμως, η φωνή της Chan ανάβει εκείνη τη μικρή, πεισματάρικη σπίθα που επιμένει να ψάχνει ομορφιά μέσα στα συντρίμμια. Και ίσως αυτή η ομορφιά να ήταν πάντα ο λόγος που γράφουμε τραγούδια. Στο κάτω-κάτω, αν η μουσική τελείωνε αύριο, δεν θα ήθελα να επιβιώσει ένα τραγούδι που φωνάζει «κοιτάξτε πόσο σπουδαίοι ήμασταν». Θα ήθελα να μείνει ένα τραγούδι που ψιθυρίζει «κοιτάξτε πόσο εύθραυστοι ήμασταν».
O Πάνος Μπόμπολας παίζει μπάσο στους Last Party ενώ στο παρελθόν έχει υπάρξει μέλος των Penny Dreadful και των Dirty Ol’ Dogs.
Ο Χρήστος Ξανθάκης επιλέγει:
Θα σου πω δυο τραγούδια, αντί για ένα. Αλλά θα είναι σαν ένα, τύπου Παΐσιος. Νούμερο ένα «Ω γλυκύ μου έαρ», νούμερο δύο “Zhuravli”. Το πρώτο από τον Vangelis και την Ειρήνη Παπά και το δεύτερο από τον Dmitri Hvorostovsky στη live εκτέλεση του 2016. Είμαι γουρούνι δημοσιογράφος με πετσί δυο δάχτυλα, αλλά αυτά είναι τα δύο μοναδικά άσματα που όταν ακούω βάζω τα κλάματα. Γιατί κανένα άλλο τραγούδι δεν μιλάει για την απώλεια με τρόπο τόσο συγκλονιστικό, τόσο αφοπλιστικό. Κι όταν η μουσική πεθάνει, κάπως έτσι θα ήθελε να την αποχαιρετήσουμε.
Ο Χρήστος Ξανθάκης είναι δημοσιογράφος, έχει εκδώσει μια συλλογή διηγημάτων, τρεις ποιητικές συλλογές, έχει υπάρξει μουσικός παραγωγός σε ραδιοφωνικούς σταθμούς μεταξύ αυτών ο ΡΟΔΟΝ 94.4.
Οι Ody Icons επιλέγουν:
Διαλέγω το «Σ’ αγαπώ» για πολλούς λόγους. Τη φωνή της Νταντωνάκη, τους στίχους της Μυρτιώτισσας, τη μελωδία και την ενορχήστρωση του Χατζιδάκι. Δεν είναι ένα τραγούδι που ακούω συχνά αλλά είναι ένα τραγούδι επανεκκίνησης. Ενός reset. Ένα reminder του τώρα. Και μετά την καταστροφή, με αυτό το reset song να τριγκάρω στο άτομα που θα το ανακαλύψει την μεγάλη αγάπη. Τον μεγάλο έρωτα. Τον διεσταλμένο χρόνο. Το μεγαλείο μέσα στην απλότητα. Αυτό που λέμε το αιώνιο. Και κάπως μαζί με αυτό, να υπάρχει καταγεγραμμένο στη ιστορία της ανθρωπότητας ότι εκτός από αδιάκοπους πολέμους μεταξύ μας, αγαπηθήκαμε κιόλας. Αγαπήσαμε. Δώσαμε φιλιά, πιάσαμε σώματα, γίναμε φίλες, εραστές και ερωμένες και αγκαλιαστήκαμε ελεύθερα.
Oι Ody Icons συνθέτουν και ερμηνεύουν τραγούδια από τα υλικά των τραυμάτων και τις γιορτές των κοινοτήτων τους. Από τον Μάιο του 2026 ανήκουν στο δυναμικό της Kiki Music.
Η Ολίνα επιλέγει:
Το Prelude in C-sharp minor (Op. 3, No. 2) του Sergei Rachmaninoff έχει μέσα του τα πάντα. Τις ζόρικες στιγμές μας, το εσωτερικό μας χάος, αλλά και μια απίστευτη δύναμη που συγκλονίζει. Όσες φορές κι αν το ακούσω πάντα με πλημμυρίζει με έντονα συναισθήματα. Σε μια παγκόσμια γλώσσα, εκείνη της μουσικής, περιγράφει τέλεια την ανθρώπινη φύση: το πώς παλεύουμε με τα σκοτάδια μας, αναζητώντας μια χαραμάδα φως. Θα διάλεγα λοιπόν να σώσω μόνο αυτό το κομμάτι γιατί δεν μας ωραιοποιεί. Και θα υπενθύμιζε στην ανθρωπότητα ότι ζήσαμε σκοτάδια, αλλά είχαμε πάντα τη δύναμη να δημιουργούμε ομορφιά. Είναι το κομμάτι που θα μας θυμίζει για πάντα τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.
H Ολίνα κυκλοφόρησε πρόσφατα το sophomore album της «Ti Se Sygkinise?». Διαθέσιμο ψηφιακά σε όλες τις μουσικές πλατφόρμες από τη Mellowsophy Music, σύντομα και σε βινύλιο.
Ο Pan Pan επιλέγει:
O Kool Herc (εμπνευστής του hiphop, όταν με δύο πικάπ και δύο ίδιους δίσκους απομόνωνε και έπαιζε ξανά και ξανά τα ίδια breaks για να χορεύει ο κόσμος) και ο Grandwizard Theodore (εφευρέτης του scratching) στο ίδιο δωμάτιο, βάζοντας τους σπόρους για σχεδόν τόσα χρόνια μουσικής εξέλιξης. Ίσως αν σωζόταν αυτό το βίντεο, κάπως να παίρναμε άλλα τόσα, αλλά διαφορετικά, χρόνια hip-hop.
Ο Pan Pan εργάζεται ως comic artist/εικονογράφος και παράλληλα ασχολείται με τη μουσική, κυρίως με synthesizers. To 2025 κυκλοφόρησε το album του «Υπεραστική Μουσική». Του αρέσει επίσης να είναι 1/4 του συγκροτήματος Echo Tides.
Η Χίλντα Παπαδημητρίου επιλέγει:
Χωρίς πολλή σκέψη, θα διάλεγα ένα τραγούδι των Beatles, του σημαντικότερου γκρουπ του 20ου αιώνα, επειδή η μουσική τους συμβολίζει για μένα την ανίκητη άνοιξη κι ένα καθόλου αφελές χαμόγελο. Οι Beatles σήμαναν την αρχή μιας καινούργιας εποχής, το κέφι για ζωή της μεταπολεμικής περιόδου, την αυθάδεια απέναντι στους ενηλίκους και στην ανώτερη τάξη. Το δύσκολο είναι να ξεχωρίσω ένα μόνο τραγούδι. Επιλέγω το έτος 1967, τη χρονιά που κυκλοφόρησαν το τελειότερο άλμπουμ τους, Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band, τη μαγική εκείνη στιγμή που η pop κουλτούρα συναντήθηκε με την υψηλή τέχνη και την αβανγκάρντ, η εφήμερη αισιοδοξία της νεανικής αντικουλτούρας φάνηκε να κυριεύει τον κόσμο, η μόδα και η μουσική και τα κινήματα συναντήθηκαν σ’ ένα concept album. Συγκεκριμένα, θα επιλέξω ένα κομμάτι που ηχογραφήθηκε για το Sgt. Pepper’s αλλά κυκλοφόρησε μόνο σε σινγκλάκι: το Strawberry Fields Forever. Ο Lennon το θεωρούσε ό,τι καλύτερο έφτιαξε με τους Beatles. Συμφωνώ κι εγώ.
Η Χίλντα Παπαδημητρίου είναι συγγραφέας και μεταφράστρια ενώ επί χρόνια διατηρούσε δισκάδικο στη Νέα Σμύρνη. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το αστυνομικό μυθιστόρημα της «Κομπολόι στο χώμα» από το Μεταίχμιο.
Ο Αριστοτέλης Ρήγας επιλέγει:
Το ξέρω ότι η έκταση του θέματος είναι περιορισμένη αλλά ειλικρινά τι ωραία ερώτηση! Υπάρχουν πολλά που θα μπορούσα να πω αλλά θα απαντήσω ως κωμικός με το “Αlso sprach Zarathustra” των Portsmouth Sinfonia. Το πιο αστείο μουσικό κομμάτι στην ιστορία της μουσικής. Tην πρώτη φορά που θα το ακούσει κανείς θα τη θυμάται όσο ζει. Και είναι εξίσου αστείο κάθε φορά από εκεί και μετά. Δεν παλιώνει ποτέ! Βασικά αρκεί να το ανακαλέσεις στη μνήμη σου, δεν χρειάζεται να το ακούσεις καν, για να σε κάνει να γελάσεις όπως την πρώτη. Έχω λυθεί στα γέλια μόνος μου στην Πατησίων απλά επειδή το θυμήθηκα προκαλώντας τα βλέμματα ανησυχίας των συνεπιβατών μου. Ας είναι αυτή η δική μου πρόταση στην ανθρωπότητα. Για να είμαι ειλικρινής θα ήθελα να ακουστεί στην κηδεία μου. Να κλαίνε οι άνθρωποι από τα γέλια.
O Αριστοτέλης Ρήγας είναι stand up comedian ενώ έχει παίξει σε μπάντες βασανίζοντας κιθάρες και μπάσα. Η επόμενη παράσταση του θα πραγματοποιηθεί 30/6 στο θέατρο της Γκράβας (από τον ΟΠΑΝΔΑ).
Ο Στέργιος Χατζηκυριακίδης επιλέγει:
Veridis Quo, Daft Punk: Έτσι τελειώνει η μουσική, με έναν δρόμο αιολικό σε Λα, πλήκτρα όλα άσπρα, αρμονική ακολουθία σχεδόν μπαρόκ, αλλά χωρίς καμία αρμονική μινόρε. Αυτά είναι κάπως τα πιο τεχνικά του κομματιού. Αυτό το κομμάτι είναι κάτι παραπάνω από ένα δείγμα σε μια χρυσή συλλογή με τον τίτλο «μουσική». Για την ακρίβεια, ίσως δεν είναι για αυτή τη συλλογή. Ίσως όμως είναι για μια παραπλήσια αλλά και πολύ διαφορετική συλλογή: αν η ανθρώπινη κατάσταση, οτιδήποτε μας κάνει ανθρώπους, όλα αυτά που δεν μπορούμε να ορίσουμε, αλλά μπορούμε πάντα να τα αναγνωρίζουμε ως χαρακτηριστικά στο είδος μας, αλλά και να τα αποδίδουμε ως χαρακτηριστικά σε άλλα είδη, φυτά, ζώα, στοιχεία της φύσης, μηχανές του διαόλου, το Τζέμινι, τον Κλαύδιο και τα άλλα παιδιά, τότε το μοναδικό σάουντρακ αυτής της συλλογής είναι αυτό το κομμάτι. Οτιδήποτε μπορεί να εκφραστεί ως συναίσθημα, απλό ή σύνθετο, είναι συμβατό με αυτό το κομμάτι. Το κομμάτι είναι ένας καθολικός εκφραστής οποιουδήποτε ανθρώπινου συναισθήματος και κατάστασης από δύο τυπάδες που παριστάνουν τα ρομπότ.
O Στέργιος Χατζηκυριακίδης είναι καθηγητής υπολογιστικής γλωσσολογίας, ερευνητής στον τομέα της ΑΙ, συγγραφέας και ντράμερ. Η τελευταία του συλλογή διηγημάτων έχει τίτλο «Ιστορίες απλής λογικής και λίγης θλίψης», εκδόσεις Νήσος.
Η Γιούλη Χρονοπούλου επιλέγει:
Θυμάμαι έναν αγαπημένο μου συμμαθητή, που γεννήθηκε κωφός, αναγκασμένος να ζει στον κόσμο της απόλυτης σιωπής, να αγκαλιάζει το ηχείο στα εφηβικά μας πάρτι ή να νιώθει τον ρυθμό στο σώμα του μέσα από το ξύλο του πατώματος και να χορεύει. Ίσως είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς μουσική, χωρίς τη χαλάρωση ή τον ξεσηκωμό, τη μελωδία ή την ένταση, το ταξίδι ή το σάλεμα που μας προσφέρει, χωρίς εκείνη την πτήση προς τα έξω ή προς τα μέσα, τη δύναμη να αντέξουμε τον κόσμο.
Αν πάντως μπορούσα να της κλέψω μια τελευταία μελωδική ανάσα, νομίζω πως θα με καθοδηγούσε η νοσταλγία, ίσως να διάλεγα κάτι από αυτά που με καθόρισαν στα πρώτα μου χρόνια, ένα τραγούδι του Θεοδωράκη της συλλογικής έντασης ή ένα ροκ κομμάτι της εφηβικής έξαψης ή το σάουντρακ μιας δημιουργικής ανάτασης, ναι εντέλει το «2046», που με συνόδευε ακατάπαυστα στο γράψιμο και πάντα με οδηγεί σε ένα ταξίδι εσωτερικό.
Η συλλογή διηγημάτων της Γιούλης Χρονοπούλου με τίτλο «Άρωμα Φουζέρ» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νήσος.
Η Χριστίνα Ψύχα επιλέγει:
Θα διάλεγα τη Λίμνη των Κύκνων του Tchaikovsky. Δεν νομίζω ότι υπάρχει ή θα υπάρξει ανθρώπινη ψυχή που να μπορέσει να μείνει αμετακίνητη ακούγοντας αυτή τη μελωδία. Για αυτό άλλωστε παραμένει αναλλοίωτο διαμάντι στους αιώνες. Είναι μια ζωντανή υπενθύμιση του πόσο βαθιά μπορούν να νιώσουν οι άνθρωποι. Ακόμη και αν στο μέλλον οι άνθρωποι ξεχνούσαν τι ήταν η μουσική, με αυτό το έργο θα καταλάβαιναν ότι κάποτε υπήρξε κάτι ικανό να εκφράσει λύπη, ομορφιά, αγωνία και ελπίδα ταυτόχρονα.
Η Χριστίνα Ψύχα είναι τραγουδίστρια και συνθέτρια. Ο νέος της δίσκος έχει τίτλο «Νήνεμο».
