Το όνειρο του Μαρκ Τζόνσον δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Δεν φόρεσε τη φανέλα κάποιας ομάδας της Premier League, δεν άκουσε το όνομά του να ακούγεται από τα μεγάφωνα ενός γεμάτου γηπέδου και δεν έγινε ο ποδοσφαιριστής που φανταζόταν όταν ήταν παιδί. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθεί να περνά σχεδόν κάθε ημέρα της ζωής του μέσα στο ποδόσφαιρο. Απλώς δεν κρατά μπάλα. Κρατά μολύβια, χρώματα, νήματα και ξύλο. Ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο όμορφες ιστορίες που γεννά το Παγκόσμιο Κύπελλο. Δεν εμπνέει μόνο όσους παίζουν. Εμπνέει και όσους το μετατρέπουν σε εικόνες, αφίσες, πίνακες και έργα τέχνης. Κάθε Μουντιάλ αφήνει πίσω του χιλιάδες φωτογραφίες, εκατομμύρια βίντεο και αμέτρητα στατιστικά. Ελάχιστα όμως από αυτά γίνονται πολιτισμός. Εκεί ακριβώς αρχίζει η δουλειά των καλλιτεχνών. Δεν καταγράφουν το παιχνίδι. Καταγράφουν το συναίσθημα που αφήνει πίσω του.
Ο Μαρκ Τζόνσον είναι ένας από αυτούς. Μεγάλωσε με την μπάλα στα πόδια και τα μάτια καρφωμένα στην τηλεόραση. Αν δεν έπαιζε ποδόσφαιρο στις γειτονιές της Αγγλίας, παρακολουθούσε Premier League, Serie A, La Liga ή ακόμη και αγώνες από την Αργεντινή. Οι ντρίμπλες του Ράϊαν Γκιγκς και κυρίως η ανεπιτήδευτη χαρά του Ροναλντίνιο διαμόρφωσαν τη δική του ποδοσφαιρική φαντασία. Από τα έντεκα έως τα δεκαέξι του χρόνια αγωνίστηκε στις ακαδημίες της Stoke City, πιστεύοντας ότι το ταξίδι θα τον οδηγήσει στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Δεν έγινε ποτέ.
Η αποτυχία όμως δεν τον απομάκρυνε από το παιχνίδι. Όταν κατάλαβε ότι δεν θα γίνει επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, αποφάσισε ότι θα αφιερώσει τη ζωή του σχεδιάζοντας για το άθλημα που αγαπούσε. Στράφηκε στη γραφιστική και στην εικαστική δημιουργία, ξεκινώντας πριν από μερικά χρόνια να δημοσιεύει τις ποδοσφαιρικές δουλειές του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι φανέλες, τα γήπεδα, τα ποδοσφαιρικά παπούτσια, η αισθητική των διαφημίσεων της δεκαετίας του ’90 και οι μεγάλες προσωπικότητες του παιχνιδιού έγιναν το προσωπικό του εικαστικό λεξιλόγιο. Σήμερα εργάζεται αποκλειστικά ως δημιουργός στον χώρο του αθλητισμού, αποδεικνύοντας ότι μερικές φορές ένα όνειρο δεν τελειώνει, απλώς αλλάζει μορφή.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο παραμένει η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσής του. Όχι μόνο για όσα συμβαίνουν μέσα στις τέσσερις γραμμές αλλά για όλα όσα γεννιούνται γύρω από αυτές. Κάθε διοργάνωση είναι μια τεράστια συλλογή εικόνων που κάποια στιγμή θα μετατραπούν σε έργα τέχνης. Παρακολουθεί πάντα με ιδιαίτερη αγάπη τη Βραζιλία, όταν όμως ανατρέχει στις πιο δυνατές αναμνήσεις του επιστρέφει στο καλοκαίρι του 1998. Θυμάται τον Ρονάλντο, το «Φαινόμενο», να κάνει κάθε επαφή με την μπάλα να μοιάζει με κάτι αδύνατο. Θυμάται όμως και το παιχνίδι που σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά Άγγλων φιλάθλων απέναντι στην Αργεντινή. Το απίθανο σόλο γκολ του δεκαοκτάχρονου Μάϊκλ Όουεν , την αποβολή του Ντεϊβιντ Μπέκαμ και τον αποκλεισμό στα πέναλτι. Για τον Τζόνσον εκείνη η αναμέτρηση δεν είναι απλώς ένα ποδοσφαιρικό παιχνίδι. Είναι μια ιστορία που εξακολουθεί να αφηγείται τον εαυτό της σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν του ζητείται να επιλέξει το σημαντικότερο έργο του δεν μιλά για τεχνικές ούτε για υλικά. Μιλά για μια ανάμνηση.
Το «Messi 10 – String Art» γεννήθηκε από τη φανέλα που φόρεσε ο Lionel Messi στην κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Κατάρ. Χρειάστηκαν 1.390 καρφιά και περισσότερα από 510 μέτρα βαμβακερής κλωστής για να ολοκληρωθεί. Οι αριθμοί όμως δεν λένε σχεδόν τίποτα. Η ιδέα είναι εκείνη που κάνει το έργο ξεχωριστό. Τα καρφιά δεν είναι απλώς στοιχεία της κατασκευής. Είναι οι αμυντικοί που προσπαθούν να περιορίσουν τον Αργεντινό. Και η κλωστή που περνά ανάμεσά τους δεν είναι διακοσμητική. Είναι η διαδρομή της ντρίμπλας του. Η πορεία ενός ποδοσφαιριστή που έμοιαζε να ανακαλύπτει διαδρόμους εκεί όπου οι υπόλοιποι έβλεπαν μόνο αδιέξοδα. Ο Τζόνσον δεν αποτύπωσε απλώς τον Μέσι. Προσπάθησε να αποδώσει την αίσθηση που δημιουργούσε όταν είχε την μπάλα στα πόδια.
Στις μικρές λεπτομέρειες αποκαλύπτεται και η προσωπική του αισθητική. Ο Ροναλντίνιο παραμένει ο ποδοσφαιριστής που γέννησε περισσότερο από κάθε άλλον τη φαντασία του. Η εκρηκτική φανέλα του τερματοφύλακα Χόρχε Κάμπος στο Μουντιάλ των Ηνωμένων Πολιτειών το 1994 εξακολουθεί να είναι, για εκείνον, η πιο δημιουργική εμφάνιση που φόρεσε ποτέ ποδοσφαιριστής σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Και το γκολ του Μάϊκλ Όουεν απέναντι στην Αργεντινή δεν είναι απλώς το αγαπημένο του. Είναι μια ποδοσφαιρική σκηνή που έμοιαζε περισσότερο με χορογραφία παρά με αθλητική προσπάθεια. Η πιο έντονη στιγμή που έχει ζήσει ως φίλαθλος δεν αφορά όμως την Αγγλία. Είναι η εικόνα του Μέσι να σηκώνει επιτέλους το τρόπαιο στο Κατάρ, ύστερα από πέντε αποτυχημένες προσπάθειες. Όχι επειδή ολοκληρώθηκε μια σπουδαία καριέρα, αλλά επειδή έκλεισε ένας αφηγηματικός κύκλος που ολόκληρος ο ποδοσφαιρικός κόσμος παρακολουθούσε σχεδόν είκοσι χρόνια. Το πραγματικό αποτύπωμα ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν είναι μόνο οι πρωταθλητές ούτε τα κύπελλα που καταλήγουν στις προθήκες. Είναι οι άνθρωποι που συνεχίζουν να δημιουργούν επειδή κάποτε ένας ποδοσφαιριστής έκανε μια ντρίμπλα, ένας άλλος πέτυχε ένα αξέχαστο γκολ ή ένας ολόκληρος λαός περίμενε δεκαετίες για μια στιγμή λύτρωσης. Το τρόπαιο αλλάζει χέρια. Η έμπνευση όμως παραμένει.
