Σαντορίνη: Το «βιώσιμο μέλλον» έφαγε γροθιά στις Καραβολάδες

Στις 4 Σεπτεμβρίου ο 21ος αιώνας αποβιβάστηκε στο παλιό λιμάνι της Σαντορίνης φορώντας εξωσκελετό. Είχε μαζί του τρεις γυναίκες, μερικά πανό και την επικίνδυνη ιδέα ότι ένα δημόσιο μονοπάτι μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς άδεια από τους ιδιοκτήτες του ηλιοβασιλέματος. Δεν πρόλαβε να ανέβει ούτε τα πρώτα σκαλιά. Οι ακτιβίστριες της PETA Germany είχαν φέρει μηχανικούς εξωσκελετούς που υποβοηθούν την ανάβαση. Ήθελαν να τους παρουσιάσουν ως εναλλακτική για τα περισσότερα από 500 σκαλοπάτια μέχρι τα Φηρά, ώστε να σταματήσει η χρήση γαϊδουριών και μουλαριών ως τουριστικών ταξί. Η οργάνωση προσφέρθηκε να συμβάλει οικονομικά. Δεν ζητούσε από τη Σαντορίνη να πληρώσει το μέλλον. Ζητούσε απλώς να μην το δείρει. Σύμφωνα με την καταγγελία της PETA και το δημοσιευμένο βίντεο, άνδρες που αναγνωρίζονται ως αγωγιάτες κατέστρεψαν τα πανό, άρπαξαν τις γυναίκες, τις έσπρωξαν στον τοίχο και τις ανάγκασαν να κατεβούν. Μία ακτιβίστρια καταγγέλλεται ότι χτυπήθηκε στο πρόσωπο.

Ορισμένα μέσα περιέγραψαν το συμβάν ως «ένταση». Είναι μία από εκείνες τις θαυματουργές λέξεις που εφηύραμε για να μη γράφουμε ποιος χτύπησε ποιον. Αν ένας άνδρας επιτεθεί σε γυναίκα, έχουμε βία. Αν συμβεί σε τουριστικό νησί, έχουμε «ένταση». Με λίγη ακόμη επεξεργασία θα καταλήξουμε ότι η γροθιά βρέθηκε τυχαία στο πρόσωπό της λόγω αυξημένης κίνησης. Αυτό που καταγράφεται δεν μοιάζει με αυθόρμητο καβγά. Μοιάζει με επίδειξη κυριαρχίας. Αυτές είναι οι σκάλες μας, αυτά είναι τα ζώα μας και η κάμερά σου θα δείχνει μόνο ό,τι εγκρίνουμε. Στη Σαντορίνη μπορείς να φωτογραφίσεις τα πάντα, αρκεί να μη φωτογραφίσεις ποιος πληρώνει το τίμημα. Η πραγματικότητα είναι κακό υλικό για το Instagram. Ιδρώνει, πληγώνεται και αρνείται να φορέσει φίλτρο.

Την ίδια ημέρα άνοιγε στη Νότια Κορέα το περίπτερο της Σαντορίνης στην World Island Fair. Ο Δήμος Θήρας υποσχόταν ιστορία, οικολογία και «τους ανθρώπους που δίνουν στη Σαντορίνη τον αυθεντικό της χαρακτήρα». Δήλωνε ότι συμμετέχει στον διεθνή διάλογο για το «βιώσιμο μέλλον των νησιών». Οι επισκέπτες στην Κορέα πήραν το περίπτερο. Οι ακτιβίστριες στα Φηρά πήραν τον αυθεντικό χαρακτήρα. Την επόμενη ημέρα ο Δήμος ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί το περιστατικό «με ιδιαίτερη προσοχή» και καταδικάζει «κάθε μορφή βίας, από όπου κι αν προέρχεται».

Το «από όπου κι αν προέρχεται» είναι το απορρυπαντικό γενικής χρήσης της ελληνικής πολιτικής. Ρίχνεις μέσα τον θύτη και το θύμα, επιλέγεις πρόγραμμα για ευαίσθητα και τους απλώνεις δίπλα δίπλα, καθαρούς και ισότιμους. Από τη μία, μια ομάδα ανδρών. Από την άλλη, τρεις γυναίκες με πανό και μηχανικά γόνατα. Δύο βαριά οπλισμένοι στρατοί συναντήθηκαν στις Καραβολάδες και η διπλωματία απέτυχε. Κανένα άμεσο μέτρο δεν ανακοινώθηκε. Ο Δήμος θα παρέμβει «όπου εμπίπτει στις αρμοδιότητές του». Οι αρμοδιότητες είναι τα μοναδικά υποζύγια στην Ελλάδα που δεν φορτώνονται ποτέ με τίποτα.

Δύο μήνες νωρίτερα ο ίδιος Δήμος είχε βρει τις αρμοδιότητές του: για δυσφημιστικό βίντεο της Trivago έστειλε επιστολή, απαίτησε απόσυρση και καμπάνια αποκατάστασης της εικόνας. Όταν απειλήθηκε το brand, σηκώθηκαν τηλέφωνα, γράφτηκαν επιστολές και κινητοποιήθηκε η δημοτική οργή. Όταν καταγγέλθηκε ότι χτυπήθηκε μια γυναίκα, κινητοποιήθηκε το επίρρημα «απερίφραστα». Η ελληνική διοίκηση μπορεί να μη γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, γνωρίζει όμως πώς να το καταδικάζει αφού δεν το έκανε. Δεν πρόκειται για επικοινωνιακή αστοχία αλλά για ιεράρχηση αξιών. Το νησί προστατεύει τη φωτογραφία, τη φήμη, την κράτηση και την τιμή του δωματίου. Τα ζώα και όσοι αμφισβητούν την επίσημη εικόνα της Σαντορίνης αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμος εξοπλισμός.

Το 2018 και το 2019 είχαν επίσης καταγγελθεί επιθέσεις, τραυματισμοί και απειλές εναντίον ανθρώπων που κατέγραφαν τη μεταχείριση των ζώων. Το 2026 η ιστορία επέστρεψε με καλύτερη ανάλυση εικόνας και το ίδιο σκοτάδι. Αυτό δεν λέγεται αιφνιδιασμός. Λέγεται ανοχή με τουριστική άδεια λειτουργίας. Οι βόλτες με γαϊδούρια μπορούν να βαφτιστούν παράδοση, επάγγελμα ή γραφικότητα. Καμία παράδοση δεν περιλαμβάνει δικαίωμα ξυλοδαρμού. Κανένα επάγγελμα δεν παραχωρεί κυριότητα πάνω στον δημόσιο χώρο. Και καμία Αρχή δεν είναι ουδέτερη όταν η βία επαναλαμβάνεται και η απάντησή της μοιάζει να γράφτηκε από δικηγόρο κλεισμένο σε κατάστημα τουριστικών ειδών.

Η Σαντορίνη μετέτρεψε τον γκρεμό σε θέα, τον συνωστισμό σε εμπειρία και την εξάντληση σε αυθεντικότητα. Για να λειτουργεί το θαύμα, κάποιος πρέπει πάντα να κουβαλά το βάρος. Συνήθως είναι το ζώο. Αυτή τη φορά ήταν μια γυναίκα που σήκωσε κάμερα. Το brand διαθέτει δικηγόρους, γραφεία Τύπου και διεθνή περίπτερα. Τα γαϊδούρια διαθέτουν πλάτη. Οι ακτιβίστριες πρόσωπα. Στη Σαντορίνη όλοι προσφέρουν κάτι στον τουρισμό. Άλλοι το ηλιοβασίλεμα. Άλλοι τη σιωπή τους.