Η Ελλάδα έλυσε το πρόβλημα της φτώχειας ένα ζεστό απόγευμα του Αυγούστου χωρίς να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ. Δεν χρειάστηκε να αυξηθούν οι μισθοί, να πέσουν τα ενοίκια ή να σταματήσει το σούπερ μάρκετ να θυμίζει ληστεία με αποδείξεις. Χρειάστηκε μόνο να εμφανιστεί ο Άδωνις Γεωργιάδης και να εξηγήσει στους φτωχούς ότι το βασικό τους πρόβλημα δεν βρίσκεται στην τσέπη αλλά στο κεφάλι τους. Είναι μίζεροι. Αυτή είναι η διάγνωση. Η θεραπεία περιλαμβάνει αισιοδοξία, πίστη στις δυνάμεις μας και ασφαλή απόσταση από οποιονδήποτε επιμένει να κοιτάζει τον τραπεζικό του λογαριασμό.
Ο υπουργός Υγείας έδωσε τη συμβουλή δωρεάν, γεγονός σπάνιο για το ελληνικό σύστημα υγείας. Αν δυσκολεύεσαι να πληρώσεις το ρεύμα, σκέψου θετικά. Αν ο μισθός σου τελειώνει πριν από τον μήνα, άλλαξε νοοτροπία. Αν κόβεις τρόφιμα από το καλάθι, θυμήσου ότι ζεις σε μία από τις ομορφότερες χώρες του κόσμου. Η θέα παραμένει δωρεάν, τουλάχιστον μέχρι να βρεθεί κάποιος επενδυτής.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν συμμερίζονται αυτή την ευθυμία. Το 27,5% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Περίπου 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι. Στα παιδιά έως 17 ετών, το ποσοστό φτάνει στο 29,6%. Παράλληλα σχεδόν επτά στους δέκα Έλληνες δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες. Το ερώτημα είναι ποιον πρέπει να πιστέψουμε: τα εκατομμύρια των πολιτών που μετρούν τα χρήματά τους ή έναν υπουργό που τους συμβουλεύει να μετρούν τις ευλογίες τους;
Κάποτε η πολιτική υποσχόταν ότι θα καταπολεμήσει τη φτώχεια. Απέτυχε, κουράστηκε και άλλαξε επάγγελμα. Τώρα εργάζεται ως life coach. Δεν μπορεί να σου εξασφαλίσει αξιοπρεπή μισθό, αλλά μπορεί να σου εξηγήσει ότι η στενοχώρια σου εμποδίζει την ανάπτυξη. Δεν μπορεί να μειώσει το ενοίκιο, αλλά θα σε βοηθήσει να συμφιλιωθείς με το δυάρι που καταπίνει το μισό σου εισόδημα. Δεν μπορεί να γεμίσει το ψυγείο, αλλά μπορεί να σε απαλλάξει από τις αρνητικές σκέψεις που προκαλεί το άδειο ράφι.
Η φτώχεια δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αποτυχία της οικονομικής πολιτικής αλλά ως κακή συμπεριφορά.
Το κυβερνητικό θαύμα βασίζεται σε ένα απλό τέχνασμα. Όταν η πραγματικότητα διαφωνεί με το αφήγημα, δεν αλλάζεις το αφήγημα. Αλλάζεις την πραγματικότητα. Και όταν εκείνη αρνείται να συνεργαστεί, κατηγορείς αυτούς που τη ζουν. Έτσι ο φτωχός γίνεται μίζερος, ο εργαζόμενος που δεν τα βγάζει πέρα αχάριστος και ο νέος που δεν μπορεί να νοικιάσει σπίτι υπερβολικός. Η οικογένεια που ψωνίζει με το κομπιουτεράκι στο χέρι κατηγορείται ότι υπονομεύει την εθνική αισιοδοξία. Η φτώχεια δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αποτυχία της οικονομικής πολιτικής αλλά ως κακή συμπεριφορά.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά βολική επινόηση. Αν η ακρίβεια είναι ζήτημα νοοτροπίας, δεν χρειάζεται έλεγχος της αγοράς. Αν η ανασφάλεια είναι ψυχολογική διαταραχή, δεν χρειάζονται καλύτεροι μισθοί. Αν η αγανάκτηση είναι μιζέρια, η κυβέρνηση δεν χρειάζεται να ακούσει κανέναν. Μπορεί να συνεχίσει να παρουσιάζει διαγράμματα ανάπτυξης, ενώ ο πολίτης παρουσιάζει την κάρτα του στο ταμείο και περιμένει να δει αν θα εγκριθεί η συναλλαγή.
Η Ελλάδα έγινε μια χώρα όπου οι αριθμοί ευημερούν και οι άνθρωποι καλούνται να απολογηθούν επειδή δεν τους μοιάζουν. Το ΑΕΠ ανεβαίνει, οι επενδύσεις έρχονται, τα πλεονάσματα θριαμβεύουν και ο μισθός εξαφανίζεται με την ταχύτητα εμπιστευτικού εγγράφου σε υπουργικό γραφείο. Η οικονομία πηγαίνει περίφημα. Εσύ χαλάς τη φωτογραφία.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν έκανε απλώς μία επικοινωνιακή γκάφα. Είπε φωναχτά αυτό που η εξουσία σκέφτεται χαμηλόφωνα: αν υποφέρεις, υπέφερε διακριτικά. Μην αμφισβητείς τους δείκτες, μην ενοχλείς την ανάπτυξη και κυρίως μην κάνεις τους υπουργούς να αισθάνονται άβολα μέσα στην επιτυχία τους. Η φτώχεια είναι ανεκτή όσο δεν απαιτεί εξηγήσεις. Γίνεται επικίνδυνη όταν αποκτά φωνή και αρνείται να παρουσιαστεί ως προσωπική αποτυχία.
Η κυβέρνηση δεν βρήκε τρόπο να εξαφανίσει τη φτώχεια. Βρήκε κάτι πολιτικά χρησιμότερο: έναν τρόπο να εξαφανίσει την ευθύνη της. Θα βαφτίσει τη στέρηση απαισιοδοξία, την απελπισία γκρίνια και την πραγματικότητα μιζέρια. Οι λογαριασμοί θα συνεχίσουν να έρχονται κανονικά. Αλλά αυτό, όπως θα σου εξηγήσουν με χαμόγελο, είναι δικό σου πρόβλημα.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
