Μέσα στο σύμπαν της Τίλντα Σουίντον στο Onassis Ready

Πολλοί το χαρακτηρίζουν ως το πιο προσωπικό project της καριέρας της. Μια κατάδυση σε σκέψεις και ένστικτα μιας personas που ακόμα και τώρα που γράφονται αυτές οι λέξεις μου είναι δύσκολο να την προσδιορίσω, χωρίς να πέσω στην παγίδα της αυτοαναφορικότητας μιας που η Τίλντα Σουίντον υπήρξε φάρος σε πολλά από τα σκοτάδια μας. Όταν η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, παρουσίασε το πρόγραμμα της Στέγης, τον περασμένο Σεπτέμβριο, δεν αστειευόταν όταν έλεγε πως φέτος η Στέγη θα αγκαλιάσει τις «ανησυχίες, τις προσδοκίες και τις ματαιώσεις μας».

Μια φράση που έρχεται να στεγάσει την έκθεση «Ongoing», στον νέο χώρο του Ιδρύματος Ωνάση, Onassis Ready, όπου η Σουίντον θα συνομιλήσει με τους καλλιτεχνικούς της συνεργάτες και φίλους που συμπορεύτηκε όλα αυτά τα χρόνια. Η έκθεση παρουσιάζει έργα διασημων καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν από την προσωπικότητά της, έκθεση φωτογραφίας, εγκαταστάσεις, προσωπικά αντικείμενα, ταινίες που έχει πρωταγωνιστήσει, καθώς, και την περφόρμανς με τίτλο «Α Βiographical Wardrobe». Επιπλέον, στις 19 Μαΐου θα δώσει ένα masterclass με τίτλο «Fellowship, Art & Nature» με κεντρικό θέμα τις διαδρομές που διαμορφώνουν την ταυτότητα ενός καλλιτέχνη.

A Biographical Wardrobe

Μαζί με τον ιστορικό μόδας Ολιβιέ Σαγιάρ, η Σουίντον μοιράζεται με το κοινό οικογενειακά κειμήλια, κινηματογραφικά κουστούμια αλλά και ρούχα από το κόκκινο χαλί, σε μια παράσταση πολύ προσωπική. Επιστρέφοντας η Σουίντον στη Στέγη, είχε προηγηθεί το 2023 η παράσταση «Ενσαρκώνοντας τον Παζολίνι», είναι αποφασισμένη να μας κερδίσει ακόμη μια φορά γυρνώντας τον χρόνο πίσω ή ακόμα καλύτερα ξεπερνώντας τα όρια του. Από την εποχή της αθωότητας και το κατάλευκο βαπτιστικό της ένδυμα με τα χειροποίητα κεντήματα μέχρι τη Ράβδο της Ενηλικίωσης, η Σουίντον έχει πολλές ιστορίες να πει. Μια προσωπική μυθολογία που μας αποκάλυψε τους λόγους που αγαπάει τα στρατιωτικά σακάκια και το military στυλ.

Ιστορίες που μας φανερώνουν τη σχέση με τον πατέρας της, που πολέμησε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, χάνοντας το αριστερό του πόδι σε ηλικία 19 ετών. Όταν συγκινημένη φόρεσε το τη στολή του πατέρα της ανέφερε πως μεγάλωσε ανάμεσα σε άντρες με ξύλινα πόδια, μιας που και ο παππούς της είχε χάσει το πόδι του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Υφάσματα που μιλούν

Στη σκηνή του Onassis Ready, που ήταν γεμάτη με κρεμάστρες παρέλασαν τα φορέματα που είχε ζητήσει η μητέρα της από μια ράφτρα του Λονδίνου να φτιάξει για την κόρη της, επιθυμώντας να μοιάζει περισσότερο με κορίτσι, όπως, χαριτολογώντας επισήμανε η ίδια η Σουίντον. Κοιτώντας σε απόσταση αναπνοής την ηθοποιό να ξεδιπλώνει με πάθος τη ζωή της, γλιστρήσαμε πάνω στο βελουδένιο φόρεμα που φόρεσε στην ταινία «Ορλάντο» σε σκηνοθεσία Σάλι Πότερ.

Στη συνέχεια θαυμάσαμε το Chanel ταγιέρ και κρατήσαμε την ανάσα μας όταν άνοιξε την ειδική θήκη μεταφοράς και φανέρωσε το μακρύ παλτό που φορούσε στο 75ο Διεθνές Φεστιβάλ Βερολίνου και απέσπασε τιμητική Χρυσή Άρκτο για το σύνολο της καριέρα της.

8 καλλιτέχνες μιλούν για την Τίλντα

Οι Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λούκα Γκουαντανίνο, Ντέρεκ Τζάρμαν, Τζιμ Τζάρμους, Τζοάνα Χογκ, Ολιβιέ Σαγιάρ, Τιμ Γουόκερ και Απιτσατπόνγκ Βεερεσεθάκουλ, μέσα από παλιές και νέες ταινίες επιχειρούν μια σκιαγράφηση του πορτρέτου μιας καλλιτέχνιδας που έχει χαρακτηριστεί ως ο θηλυκός Ντέιβιντ Μπόουι. Ξεχωρίσαμε τα πλάνα από την ταινία του Τζιμ Τζάρ­μους «Οι νεκροί δεν πεθαίνουν», όπου μέσα από την επεξεργασία εικόνων και πρωτότυπη μουσική αναγέννησε το ίδιο του το έργο.

Σκωτία αγάπη μου

Ιδιαίτερη βαρύτητα στην έκθεση δίνεται στη σχέση της Σουίντον με τους προγόνους της και τη Σκωτία. Οικόσημα και γενεαλογικά δέντρα έρχονται να συμπληρώσουν τις φωτογραφίες του Τιμ Γουόκερ που την απεικονίζουν σε ιδιαίτερες στιγμές και εποχές. Από την άλλη ο Πέδρο Αλμοδόβαρ μας θύμισε τη μικρού μήκους ταινία με τίτλο ««The human voice», η οποία πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Βενετίας, το 2020.

The Maybe

Το 1984, η Τίλντα Σουίντον έχασε τον Ντέρεκ Τζάρμαν και 43 ακόμα φίλους της από AIDS. Αυτή η επώδυνη εμπειρία την οδήγησε να αναστοχαστεί πάνω σε θέματα, κυριολεκτικά, ζωής και θανάτου. Η περφόρμανς, «The Maybe» είναι το αποτέλεσμα αυτής της εμπειρίας. Στην έκθεση «Ongoing», η Σουίντον ξαπλώνει μέσα σε μια γυάλινη προθήκη έχοντας μόνο ένα στρώμα, ένα ζευγάρι γυαλιά και ένα ποτήρι νερό. Ο θάνατος πολλές φορές είναι ορατός κι όμως τόσο οικεία απρόσιτος, όπως ακριβώς και η θαυμάσια Τίλντα Σουίντον.