Όταν η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έπαιξε το προηγούμενο παιχνίδι της σε Παγκόσμιο Κύπελλο, ο Πελέ έπαιζε μπάλα. Ήταν το 1974 στη Δυτική Γερμανία. Η χώρα αγωνιζόταν τότε ως Ζαΐρ, έγινε η πρώτη ομάδα από την υποσαχάρια Αφρική που εμφανίστηκε σε Μουντιάλ και αποχώρησε έχοντας δεχθεί δεκατέσσερα γκολ σε τρεις αγώνες. Για μισό αιώνα, αυτή ήταν η τελευταία ανάμνηση του κόσμου από το ποδόσφαιρο του Κονγκό. Στο Χιούστον γράφτηκε μια διαφορετική εικόνα. Το τελικό 1-1 απέναντι στην Πορτογαλία δεν θα μπει δίπλα στα μεγαλύτερα αποτελέσματα στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Για τους ανθρώπους του Κονγκό όμως ήταν κάτι πολύ πιο σημαντικό. Ήταν η απόδειξη ότι η επιστροφή τους δεν έγινε απλώς για να συμπληρωθεί ο πίνακας των συμμετεχόντων.
Λίγο μετά το γκολ του Γιοάν Βισά, οι ποδοσφαιριστές του Κονγκό έτρεξαν προς τη γωνία του γηπέδου και πανηγύρισαν σαν να είχε κριθεί μια πρόκριση. Για λίγα δευτερόλεπτα το παιχνίδι εξαφανίστηκε από το κάδρο. Εκείνο που έβλεπες ήταν ανακούφιση. Χαμόγελα. Άνθρωποι που καταλάβαιναν ότι είχαν ήδη πετύχει κάτι που πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε απίθανο. Η Πορτογαλία ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες με φιλοδοξίες που φτάνουν μέχρι τα τελευταία παιχνίδια της διοργάνωσης. Διαθέτει εμπειρία, ποιότητα και ένα από τα πιο βαθιά ρόστερ του τουρνουά. Το Κονγκό έφτασε χωρίς ιδιαίτερες φιλοδοξίες. Οι περισσότερες προβλέψεις το τοποθετούσαν στις ομάδες που απλώς θα προσπαθούσαν να αποφύγουν τις βαριές ήττες. Για ενενήντα λεπτά αυτές οι προβλέψεις δεν είχαν καμία αξία.
Οι Αφρικανοί μπήκαν στο γήπεδο χωρίς φόβο. Δεν περιορίστηκαν πίσω από την μπάλα περιμένοντας το αναπόφευκτο. Πίεσαν όταν μπορούσαν, έτρεξαν όταν έπρεπε και αντιμετώπισαν τους Πορτογάλους σαν αντίπαλο και όχι σαν ανώτερη δύναμη. Όσο κυλούσε ο αγώνας γινόταν ολοένα πιο ξεκάθαρο ότι η βραδιά δεν θα εξελισσόταν σύμφωνα με το σενάριο που περίμεναν οι περισσότεροι. Αυτή είναι μία από τις παράξενες ιδιότητες του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι διαφορές που μοιάζουν τεράστιες στα χαρτιά συχνά μικραίνουν όταν αρχίζει το παιχνίδι. Οι φανέλες γίνονται λίγο πιο βαριές για τα φαβορί και λίγο πιο ελαφριές για τους αουτσάιντερ.
Την ίδια ώρα στο Κάνσας Σίτι ο Λιονέλ Μέσι συνέχιζε να προσθέτει σε μια καριέρα που έχει πάψει προ πολλού να μετριέται με φυσιολογικά μέτρα. Το χατ-τρικ απέναντι στην Αλγερία χάρισε στην Αργεντινή νίκη με 3-0 και έφερε τον αρχηγό της ακόμη πιο κοντά στην κορυφή των σκόρερ στην ιστορία των Μουντιάλ. Το αξιοσημείωτο είναι ότι μια βραδιά με χατ-τρικ του Μέσι δεν ήταν η μεγαλύτερη ιστορία της ημέρας. Αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Στο Ντάλας η Αγγλία επικράτησε της Κροατίας με 4-2. Ο Χάρι Κέιν σκόραρε δύο φορές, ο Τζουντ Μπέλιγχαμ έδειξε ξανά γιατί θεωρείται το πρόσωπο της επόμενης γενιάς και οι Άγγλοι πήραν το αποτέλεσμα που χρειάζονταν χωρίς να λύσουν όλα τα ερωτήματα γύρω από την άμυνά τους. Στο άλλο παιχνίδι της ημέρας η Αυστρία νίκησε την Ιορδανία με 3-1. Για τους Αυστριακούς ήταν μια καλή πρεμιέρα. Για την Ιορδανία ήταν η βραδιά που σημείωσε το πρώτο γκολ της ιστορίας της σε Παγκόσμιο Κύπελλο.
Οι περισσότερες συζητήσεις πριν από τη σέντρα αφορούσαν το αν οι νέες ομάδες θα μπορούσαν να σταθούν σε αυτό το επίπεδο. Μέχρι τώρα αρκετές από αυτές δείχνουν ότι δεν ήρθαν για να παρακολουθήσουν τους μεγάλους από κοντά. Το Πράσινο Ακρωτήρι κράτησε την Ισπανία στο μηδέν. Η Ιορδανία πέτυχε το πρώτο γκολ της ιστορίας της σε Μουντιάλ. Το Κονγκό επέστρεψε έπειτα από πενήντα δύο χρόνια και πήρε βαθμό από την Πορτογαλία. Οι βαθμολογίες θα αλλάξουν πολλές φορές μέχρι τον τελικό. Ορισμένες στιγμές όμως έχουν ήδη κερδίσει τη θέση τους στη μνήμη αυτού του καλοκαιριού. Μία από αυτές ήταν οι παίκτες του Κονγκό να πανηγυρίζουν μπροστά στις εξέδρες του Χιούστον σαν να είχαν μόλις ξαναβρεί κάτι που είχε χαθεί για μισό αιώνα.
