Φεστιβάλ Βενετίας 2026: Από τον Murdoch στο Bunker δέκα ταινίες που ξεχωρίζουν

Ο Rupert Murdoch, ο Elon Musk, ένα ιδιωτικό καταφύγιο για δισεκατομμυριούχους, η CIA, οι Oasis και ο Bernardo Bertolucci συναντιούνται σε ένα φεστιβάλ που εξετάζει ποιος κατασκευάζει την πραγματικότητα — και ποιος καλείται να ζήσει μέσα σε αυτήν.

Ο Rupert Murdoch οικοδόμησε την εξουσία του αγοράζοντας εφημερίδες. Ο Elon Musk απέκτησε μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες δημόσιας συζήτησης. Ένας δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας αναθέτει σε έναν αρχιτέκτονα να κατασκευάσει το καταφύγιο όπου θα σωθεί όταν ο υπόλοιπος κόσμος αρχίσει να καταρρέει. Η Gerda Taro ρίσκαρε τη ζωή της για να φωτογραφίσει τον πόλεμο, σε μια εποχή κατά την οποία η εικόνα μπορούσε ακόμη να φτάσει στο κοινό χωρίς να έχει προηγουμένως υπολογιστεί η απόδοσή της από έναν αλγόριθμο. Οι ιστορίες αυτές απέχουν μεταξύ τους δεκαετίες, ηπείρους και κινηματογραφικά είδη. Συναντιούνται όμως σε ένα ερώτημα που διατρέχει μεγάλο μέρος του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας: ποιος διαθέτει τη δύναμη να καθορίζει όσα βλέπουμε και, τελικά, όσα αποδεχόμαστε ως πραγματικότητα;

Η 83η Μόστρα, που πραγματοποιείται από τις 2 έως τις 12 Σεπτεμβρίου, διαθέτει τα αναμενόμενα μεγάλα ονόματα, αλλά το φετινό πρόγραμμά της δεν εξαντλείται στην καθιερωμένη παρέλαση σταρ και υποψηφίων για τα Όσκαρ. Η μυθοπλασία συναντά το ερευνητικό ντοκιμαντέρ, η πολιτική περνά μέσα από γάμους και φιλίες, ενώ οι κάμερες επιστρέφουν ξανά και ξανά στους ανθρώπους που κατασκευάζουν τις εικόνες της εποχής μας. Αυτές είναι οι δέκα ταινίες που έχουν τους σοβαρότερους λόγους να βρίσκονται στο δικό μας ραντάρ.

Ink, του Danny Boyle

Ο Danny Boyle άνοιξε το φεστιβάλ επιστρέφοντας στο 1969, όταν ο Rupert Murdoch και ο Larry Lamb ανέλαβαν να μεταμορφώσουν τη βρετανική Sun. Ο Guy Pearce υποδύεται τον Murdoch και ο Jack O’Connell τον Lamb στη διασκευή του θεατρικού έργου του James Graham, μια ιστορία για τη στιγμή που η ενημέρωση άρχισε να αντιμετωπίζεται ανοιχτά ως προϊόν μαζικής επιθυμίας. Το Ink παρακολουθεί τη γέννηση ενός μοντέλου που σήμερα κυριαρχεί παντού. Εντυπωσιακοί τίτλοι, φόβος, σεξ, αγανάκτηση και μια μόνιμη επίκληση στη «φωνή του λαού». Η ταινία επιστρέφει σε μια εφημερίδα, αλλά το πραγματικό της πεδίο φτάνει έως τα social media: κάθε πλατφόρμα που μετρά την επιτυχία αποκλειστικά με clicks ακολουθεί, συνειδητά ή όχι, τον δρόμο που άνοιξαν ο Murdoch και ο Lamb.

Musk, του Alex Gibney

Ο Elon Musk έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δημόσιας ζωής του στην κατασκευή της προσωπικής του εικόνας. Ο πρωτοπόρος που θέλει να σώσει την ανθρωπότητα, ο αντισυμβατικός επιχειρηματίας, ο άνθρωπος που θα μας στείλει στον Άρη. Ο Alex Gibney ενδιαφέρεται περισσότερο για όσα συμβαίνουν πίσω από αυτή την προσεκτικά οργανωμένη σκηνή. Το Musk διαρκεί σχεδόν τέσσερις ώρες και εξετάζει την άνοδο ενός επιχειρηματία του οποίου η επιρροή ξεπερνά πλέον κατά πολύ την Tesla και τη SpaceX. Ο Gibney έχει περάσει την καριέρα του ερευνώντας θεσμούς, εταιρείες και πρόσωπα που χρησιμοποιούν τον μύθο τους ως προστατευτικό τείχος. Στην περίπτωση του Musk, το ουσιαστικό θέμα είναι η συγκέντρωση οικονομικής, τεχνολογικής και πολιτικής ισχύος στα χέρια ενός ανθρώπου που δεν εξελέγη από κανέναν.

Bunker, του Florian Zeller

Η ελίτ της τεχνολογίας πέρασε χρόνια εξηγώντας ότι θα αλλάξει τον κόσμο. Τώρα ένα μέρος της φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς θα αποδράσει από αυτόν. Πάνω σε αυτή την εξαιρετικά σύγχρονη αντίφαση στηρίζει ο Florian Zeller το Bunker: ένας αρχιτέκτονας δέχεται να σχεδιάσει ένα καταφύγιο επιβίωσης για έναν δισεκατομμυριούχο και η σύζυγός του αρχίζει να αμφισβητεί τόσο την απόφασή του όσο και τον γάμο τους. Στο Bunker, οι Penélope Cruz και Javier Bardem υποδύονται ένα ζευγάρι που βρίσκεται μαζί δεκαεπτά χρόνια. Η πραγματική τους σχέση προσθέτει αναπόφευκτα ένα επιπλέον επίπεδο οικειότητας στην ταινία, χωρίς να αποτελεί από μόνη της εγγύηση. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μια επαγγελματική επιλογή γίνεται ηθική αποκάλυψη. Ο αρχιτέκτονας δεν κατασκευάζει απλώς ένα κτίριο. Αποδέχεται την ιδέα ότι, όταν έρθει η καταστροφή, ο πλούτος θα αποφασίσει ποιος αξίζει να επιβιώσει.

Primetime, του Lance Oppenheim

Το 2006, το To Catch a Predator μετέτρεψε τις αστυνομικές παγίδες σε τηλεοπτικό θέαμα υψηλής τηλεθέασης. Άνδρες που πίστευαν ότι θα συναντήσουν ανήλικα κορίτσια έμπαιναν σε ένα στημένο σπίτι, όπου τους περίμενε ο παρουσιαστής Chris Hansen μαζί με τις κάμερες. Η ενοχή ήταν πραγματική, αλλά το σκηνικό είχε σχεδιαστεί σαν τηλεοπτική παραγωγή. Ο Robert Pattinson πρωταγωνιστεί στο Primetime του Lance Oppenheim, μια ταινία για την εποχή που η ενημέρωση άρχισε να δανείζεται όλο και περισσότερα από τη reality τηλεόραση. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στη δυσάρεστη γκρίζα περιοχή ανάμεσα στη δημοσιογραφική αποκάλυψη και στη δημόσια διαπόμπευση. Η τηλεόραση δεν αρκούνταν πλέον να καταγράψει την τιμωρία. Έπρεπε να τη σκηνοθετήσει.

Possible Love, του Lee Chang-dong

Οκτώ χρόνια μετά το Burning, ο Lee Chang-dong επιστρέφει με μια ιστορία δύο παντρεμένων ζευγαριών που συναντιούνται με αφορμή ένα ντοκιμαντέρ για τις μαζικές απολύσεις. Ένας εργαζόμενος που έχει χάσει τη δουλειά του, η σύζυγός του, μια κινηματογραφίστρια και ο δικός της σύντροφος έρχονται αντιμέτωποι με τις διαφορετικές ζωές και τις κρυμμένες επιθυμίες τους. Στο Possible Love η οικονομική ανασφάλεια δεν λειτουργεί ως κοινωνικό ντεκόρ. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αγαπούν, επιθυμούν και βλέπουν τον εαυτό τους. Ο Lee γνωρίζει ότι η απώλεια μιας δουλειάς σημαίνει συχνά κάτι βαθύτερο από την απώλεια ενός εισοδήματος. Μπορεί να αφαιρέσει από έναν άνθρωπο τον ρόλο πάνω στον οποίο είχε οργανώσει ολόκληρη τη ζωή του.

Wild Horse Nine, του Martin McDonagh

Λίγο πριν από το πραξικόπημα του 1973 στη Χιλή, δύο πράκτορες της CIA εγκαταλείπουν προσωρινά το Σαντιάγο και ταξιδεύουν στο Νησί του Πάσχα. Ανάμεσα στα αγάλματα των Μοάι, στις ενοχές του παρελθόντος και σε δύο επαναστάτριες φοιτήτριες, η αποστολή τους αρχίζει να ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Το Wild Horse Nine φέρνει ξανά τον Martin McDonagh κοντά στον Sam Rockwell, αυτή τη φορά δίπλα στους John Malkovich, Steve Buscemi, Tom Waits και Parker Posey. Η ιστορική βία συναντά το μαύρο χιούμορ του δημιουργού του In Bruges και του The Banshees of Inisherin. Στο κέντρο βρίσκεται μια παλιά ανθρώπινη απάτη: η ανάγκη να βαφτίζουμε τις χειρότερες πράξεις μας αναγκαίες, ώστε να μπορούμε να συνεχίσουμε να ζούμε με αυτές.

Look Back, του Hirokazu Kore-eda

Η Fujino είναι ένα κορίτσι με μεγάλη αυτοπεποίθηση και φιλοδοξία να γίνει δημιουργός manga. Η Kyomoto αποφεύγει σχεδόν κάθε επαφή με τον έξω κόσμο και περνά τις ημέρες της σχεδιάζοντας. Η κοινή τους αγάπη για το σχέδιο τις φέρνει κοντά και τις ακολουθεί για δεκατρία χρόνια, καθώς η φιλία, η δημιουργία και η απώλεια αλλάζουν τη ζωή τους. Ο Hirokazu Kore-eda μεταφέρει στο Look Back το manga του Tatsuki Fujimoto, το οποίο είχε ήδη γίνει μια εξαιρετική animated ταινία το 2024. Ο Kore-eda γνωρίζει πώς να παρατηρεί τις σχέσεις χωρίς να τις πνίγει στο συναίσθημα. Εδώ η δημιουργία παρουσιάζεται ως ένας δεσμός ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που συμπληρώνουν ο ένας το βλέμμα του άλλου, μέχρι η ζωή να τους θυμίσει ότι κανένα κοινό όνειρο δεν προσφέρει προστασία από την απώλεια.

La ragazza con la Leica, της Alina Marazzi

Η Gerda Taro υπήρξε μία από τις πρώτες γυναίκες φωτορεπόρτερ που βρέθηκαν σε πολεμικό μέτωπο και η πρώτη που έχασε εκεί τη ζωή της. Σκοτώθηκε το 1937, σε ηλικία 26 ετών, καλύπτοντας τον Ισπανικό Εμφύλιο. Η προσωπική και επαγγελματική σχέση της με τον Robert Capa συνέβαλε ώστε το δικό της έργο να μείνει για χρόνια στη σκιά. Βασισμένη ελεύθερα στο μυθιστόρημα της Helena Janeczek, η ταινία της Alina Marazzi παρακολουθεί την τελευταία ημέρα της Taro στο Παρίσι πριν επιστρέψει στην Ισπανία. Το La ragazza con la Leica αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που αντιμετώπισε τη φωτογραφική μηχανή ως εργαλείο πολιτικής συμμετοχής. Δεν αρκούσε να έχει άποψη για τον φασισμό. Έπρεπε να βρεθεί αρκετά κοντά για να τον φωτογραφίσει.

Oasis: Don’t Look Back in Anger, των Dylan Southern και Will Lovelace

Η επανένωση των Oasis το 2025 ήταν ταυτόχρονα περιοδεία, οικογενειακή ανακωχή και παγκόσμια άσκηση νοσταλγίας. Έπειτα από δεκαπέντε χρόνια σιωπής, ο Liam και ο Noel Gallagher επέστρεψαν μαζί στη σκηνή μπροστά σε ένα κοινό που είχε γεράσει μαζί με τα τραγούδια τους και σε μια νεότερη γενιά που γνώρισε το συγκρότημα όταν αυτό είχε ήδη γίνει μύθος. Το Oasis: Don’t Look Back in Anger περιλαμβάνει πρόβες, παρασκήνια, δώδεκα συναυλίες σε τρεις ηπείρους και την πρώτη κοινή συνέντευξη των δύο αδελφών έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Ο κίνδυνος μιας εξουσιοδοτημένης αγιογραφίας είναι προφανής. Η αξία της ταινίας θα εξαρτηθεί από το αν, πίσω από τον θρίαμβο της επιστροφής, κατέγραψε δύο άνδρες που προσπαθούν να καταλάβουν τι απέμεινε από τον θυμό που τους χώρισε.

Joie de Vivre, του Luca Guadagnino

Ο Luca Guadagnino αφιερώνει περισσότερες από επτά ώρες στον Bernardo Bertolucci. Σε μια βιομηχανία που μετρά την προσοχή του θεατή σε δευτερόλεπτα, η διάρκεια μοιάζει από μόνη της με δήλωση. Το σινεμά, λέει ο Guadagnino, αξίζει ακόμη τον χρόνο μας. Το Joie de Vivre χωρίζεται σε δύο μέρη και προσεγγίζει το έργο, τη ζωή και την επίδραση του Bertolucci μέσα από αρχεία και συνομιλίες με ανθρώπους του κινηματογράφου. Η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι η αντοχή του κοινού. Θα είναι η απόσταση που θα κρατήσει ο Guadagnino από έναν δημιουργό τον οποίο αγαπά, αλλά του οποίου η κληρονομιά περιλαμβάνει και δύσκολα, σκοτεινά κεφάλαια. Μια ερωτική επιστολή αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν δεν αποκρύπτει όσα κάνουν τον παραλήπτη της άβολο.

Αυτές οι δέκα ταινίες δεν σχηματίζουν μια απλή λίστα με τις μεγαλύτερες πρεμιέρες. Δημιουργούν ένα πορτρέτο της εποχής μέσα από εκείνους που ελέγχουν, καταγράφουν ή αμφισβητούν την εικόνα της. Από την πρώτη σελίδα της Sun έως το προφίλ του Musk και τις φωτογραφίες της Gerda Taro, η εικόνα εμφανίζεται ως αυτό που ήταν πάντοτε: ένας τρόπος να κοιτάζουμε τον κόσμο αλλά και ένα πεδίο όπου αποφασίζεται ποια εκδοχή του θα επικρατήσει.