Η χώρα έχει χάσει το μυαλό της. Όχι τώρα. Εδώ και χρόνια. Αλλά αυτή την εβδομάδα το πράγμα απέκτησε μια σπάνια, σχεδόν καλλιτεχνική μεγαλοπρέπεια. Ενώ τα ενοίκια έχουν μετατραπεί σε οργανωμένη ληστεία με συμβόλαιο, η βενζίνη πωλείται σαν να περιέχει υγρό χρυσάφι και ο μισθός εξαφανίζεται ταχύτερα από τις προεκλογικές υποσχέσεις, η ελληνική κοινωνία αποφάσισε να ασχοληθεί με τα οικονομικά της Βίσση και του Καρβέλα. Ιερή αγανάκτηση. Εθνικός συναγερμός. Έκτακτο συμβούλιο των σοφών της πρωινής τηλεόρασης. Πρέπει να μάθουμε ποιος έχει δίκιο. Αμέσως. Πριν καταρρεύσει ο δυτικός πολιτισμός.
Διάολε, πρέπει να είμαστε το μοναδικό έθνος που παρακολουθεί έναν καβγά για εκατομμύρια ενώ ψάχνει ψιλά για βενζίνη. Στην Ισπανία οι ενοικιαστές κατεβαίνουν στους δρόμους. Στη Γαλλία οι μαθητές διαδηλώνουν για την κατάσταση των σχολείων τους. Οι άνθρωποι βλέπουν τις ζωές τους να στενεύουν, οργανώνονται και απαιτούν να αλλάξει κάτι. Εδώ έχουμε τελειοποιήσει μια διαφορετική επιστήμη. Την τέχνη να σε γδέρνουν ζωντανό και να ζητάς συγγνώμη επειδή λερώνεις το χαλί. Υπέροχο. Απολύτως υπέροχο.
Δεν με ενδιαφέρει ούτε μισό ευρώ από την οικονομική διαφορά δύο διάσημων καλλιτεχνών. Ας προσλάβουν έναν στρατό δικηγόρων. Ας μετατρέψουν τα λογιστήριά τους σε πεδίο μάχης. Δικό τους πρόβλημα. Το δικό μου πρόβλημα αρχίζει όταν βλέπω μια κοινωνία που δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον μισθό της να αναλαμβάνει εθελοντικά την υπεράσπιση της αμοιβής ενός διάσημου καλλιτέχνη. Χωρίς ένσημα, χωρίς υπερωρίες, χωρίς καν την προοπτική να πληρωθεί. Επιτέλους, ένας κλάδος στον οποίο η απλήρωτη εργασία γνωρίζει πραγματική άνθηση.
Τι είδους μαζική δηλητηρίαση είναι αυτή;
Ολόκληρη η χώρα μοιάζει με καζίνο όπου οι πελάτες χάνουν καθημερινά και χειροκροτούν τους ιδιοκτήτες επειδή αγόρασαν καινούργιο τραπέζι ρουλέτας. Η εργασία δεν εξασφαλίζει πια την αυτονόητη αξιοπρέπεια, η κατοικία αντιμετωπίζεται σαν χρηματιστηριακό προϊόν και κάθε αύξηση τιμών συνοδεύεται από ένα κήρυγμα περί υπευθυνότητας. Να κάνουμε οικονομία. Να προσαρμοστούμε. Να κατανοήσουμε τις διεθνείς συνθήκες. Να μη ζητάμε πολλά. Πόσο συγκινητικό να ακούς κηρύγματα λιτότητας από ανθρώπους που δεν έχουν χρειαστεί ποτέ να διαλέξουν ανάμεσα στον λογαριασμό του ρεύματος και στο γεμάτο ψυγείο.
Παρακολουθούμε με θρησκευτική προσήλωση την επόμενη μεγάλη τηλεοπτική ανοησία. Δεν πρόκειται για ψυχαγωγία. Είναι ένα τεράστιο πλυντήριο προσοχής, όπου μπαίνουν τα πραγματικά προβλήματα και βγαίνουν ασήμαντοι καβγάδες με χορηγό.
Και το χειρότερο; Έχουμε αρχίσει να μιλάμε τη γλώσσα τους. Ο εργαζόμενος που ζητά καλύτερο μισθό είναι απαιτητικός. Ο ενοικιαστής που δεν μπορεί να πληρώσει είναι κακός διαχειριστής. Ο νέος που δεν μπορεί να φύγει από το πατρικό του δεν έχει αρκετή φιλοδοξία. Κάθε κοινωνική αποτυχία μετατρέπεται σε προσωπικό ελάττωμα. Το τέλειο έγκλημα. Χωρίς δράστη, χωρίς μάρτυρες και με το θύμα να απολογείται.
Δεν αγοράζω το παραμύθι ότι οι Έλληνες είναι από τη φύση τους παθητικοί. Έχω δει αυτή τη χώρα να κατεβαίνει στους δρόμους. Να ουρλιάζει. Να συγκρούεται. Να απαιτεί. Κάποτε το πεζοδρόμιο είχε περισσότερη πολιτική ζωή από τη Βουλή. Αλλά στη διαδρομή, μέσα στις κρίσεις και στις αλλεπάλληλες διαψεύσεις, η συλλογική διεκδίκηση άρχισε να μοιάζει σε πολλούς με χαμένη υπόθεση. Αυτή είναι η μεγαλύτερη νίκη οποιουδήποτε συστήματος εξουσίας. Όχι να σου κλείσει το στόμα. Να σε πείσει ότι δεν αξίζει να το ανοίξεις.
Στο μεταξύ, η βιομηχανία του θεάματος προσφέρει άφθονη αναισθησία. Μια ατελείωτη χωματερή από τηλεοπτικούς καβγάδες, προσβολές, διαζύγια και δημόσιες υστερίες. Κάθε μέρα ένας νέος εχθρός. Κάθε βράδυ ένας νέος θρίαμβος της ανθρώπινης βλακείας. Η προσοχή μας τεμαχίζεται, συσκευάζεται και πουλιέται σε διαφημιστικά πακέτα. Την ώρα που οι λογαριασμοί στοιβάζονται στο τραπέζι, εμείς παρακολουθούμε με θρησκευτική προσήλωση την επόμενη μεγάλη τηλεοπτική ανοησία. Δεν πρόκειται για ψυχαγωγία. Είναι ένα τεράστιο πλυντήριο προσοχής, όπου μπαίνουν τα πραγματικά προβλήματα και βγαίνουν ασήμαντοι καβγάδες με χορηγό.
Η Ισπανία δεν είναι επαναστατικός παράδεισος. Η Γαλλία δεν ανακάλυψε τη δικαιοσύνη. Αλλά τουλάχιστον κάποιοι εκεί αρνούνται να αντιμετωπίσουν την οικονομική ασφυξία σαν φυσιολογική εξέλιξη της αγοράς. Δεν περιμένουν κάποιον τηλεοπτικό οικονομολόγο να τους εξηγήσει γιατί η ζωή τους έγινε ακριβότερη. Ξέρουν. Τη ζουν. Εδώ έχουμε ακόμη μια παλιά, βρόμικη εκκρεμότητα με την πραγματικότητα. Και δεν πρόκειται να τη λύσουμε με περισσότερη υπομονή, καλύτερη διαχείριση εξόδων ή μια ακόμη γενναία δόση τηλεοπτικής αποβλάκωσης. Η υπομονή δεν πληρώνει το ενοίκιο. Η προσαρμοστικότητα δεν γεμίζει το ψυγείο. Και η ατομική ευθύνη δεν αποτελεί απάντηση σε κάθε συλλογική αποτυχία.
Όσο για εκείνους που επιμένουν να μας εξηγούν ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος, ας θυμηθούν κάτι. Ο δρόμος υπάρχει. Είναι εκεί έξω. Το μόνο που δεν έχει αποφασιστεί ακόμη είναι ποιος θα τον γεμίσει πρώτος. Οι άνθρωποι που δεν αντέχουν άλλο ή τα επόμενα τηλεοπτικά συνεργεία που θα κυνηγούν έναν καβγά εκατομμυριούχων.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;
