Το 1969 η ιαπωνική εταιρεία Busicom αναζητούσε έναν τρόπο να κατασκευάσει μια νέα ηλεκτρονική αριθμομηχανή με εκτυπωτή. Ήθελε ένα προϊόν ανταγωνιστικό, αξιόπιστο και αρκετά οικονομικό ώστε να σταθεί σε μια αγορά που άλλαζε γρήγορα. Απευθύνθηκε στην Intel, μια μικρή αμερικανική εταιρεία που είχε ιδρυθεί μόλις έναν χρόνο νωρίτερα, ζητώντας να κατασκευάσει δώδεκα ειδικά ολοκληρωμένα κυκλώματα. Η παραγγελία δεν είχε τίποτα το επαναστατικό. Η Busicom χρειαζόταν εξαρτήματα για μια αριθμομηχανή. Η Intel χρειαζόταν πελάτες. Εκείνο που κανείς δεν είχε προβλέψει ήταν ότι η προσπάθεια να μειωθεί το κόστος της συσκευής θα οδηγούσε σε μια διαφορετική αντίληψη για τον τρόπο κατασκευής των ηλεκτρονικών μηχανών.
Ο Ted Hoff μηχανικός της Intel θεώρησε ότι το αρχικό σχέδιο ήταν υπερβολικά περίπλοκο. Αντί να κατασκευαστούν πολλά κυκλώματα, καθένα για συγκεκριμένες λειτουργίες, πρότεινε τη χρήση ενός επεξεργαστή που θα μπορούσε να εκτελεί διαφορετικές εντολές μέσω προγραμματισμού. Μαζί με τον Stan Mazor επεξεργάστηκε μια αρχιτεκτονική που περιόριζε τα απαιτούμενα ολοκληρωμένα κυκλώματα από δώδεκα σε τέσσερα. Η διαφορά ήταν σημαντική. Οι λειτουργίες μιας ηλεκτρονικής συσκευής δεν θα καθορίζονταν αποκλειστικά από τη φυσική διάταξη των κυκλωμάτων της. Ένα μέρος τους θα μπορούσε να αλλάζει μέσω του προγράμματος που εκτελούσε ο επεξεργαστής. Η ιδέα ήταν ελκυστική. Η κατασκευή της όμως αποτελούσε ένα εντελώς διαφορετικό πρόβλημα.

Τον Απρίλιο του 1970 προσλήφθηκε στην Intel ο Ιταλός μηχανικός Federico Faggin. Είχε ήδη αποκτήσει εμπειρία στην τεχνολογία silicon-gate MOS, η οποία επέτρεπε την κατασκευή ολοκληρωμένων κυκλωμάτων με μεγαλύτερη πυκνότητα εξαρτημάτων. Ανέλαβε να μετατρέψει την αρχιτεκτονική σε ένα λειτουργικό σχέδιο πυριτίου. Στο πλευρό του βρέθηκε ο Masatoshi Shima, μηχανικός της Busicom. Ο Shima γνώριζε τις απαιτήσεις της αριθμομηχανής και συμμετείχε ουσιαστικά στον σχεδιασμό και στον έλεγχο του συστήματος. Η συνεργασία τους ήταν απαιτητική με ασφυκτικές προθεσμίες και συνεχείς τεχνικές δυσκολίες. Ο Faggin αφιέρωνε έως και 80 ώρες την εβδομάδα στην ανάπτυξη του επεξεργαστή, προσπαθώντας να μετατρέψει ένα φιλόδοξο σχέδιο σε ένα κύκλωμα που θα μπορούσε πράγματι να κατασκευαστεί. Δεν ήταν ένα πείραμα χωρίς προθεσμία. Υπήρχε ένας πελάτης που περίμενε να παραλάβει και ένα προϊόν που έπρεπε να λειτουργεί.
Τον Μάρτιο του 1971 η Busicom παρέλαβε τα πρώτα λειτουργικά κυκλώματα. Ανάμεσά τους ήταν ο Intel 4004, ένας μικροσκοπικός επεξεργαστής με περίπου 2.300 τρανζίστορ, που συγκέντρωνε σε ένα μόνο chip λειτουργίες για τις οποίες μέχρι τότε χρειάζονταν περισσότερα ηλεκτρονικά κυκλώματα. Οι αριθμοί αυτοί μοιάζουν ασήμαντοι σήμερα. Σήμερα, ακόμη και ένα απλό κινητό τηλέφωνο είναι πολύ ισχυρότερο. Για την εποχή του, όμως, ο Intel 4004 ήταν μια μεγάλη καινοτομία: συγκέντρωνε σε ένα μικροσκοπικό chip λειτουργίες που μέχρι τότε απαιτούσαν πολλά διαφορετικά κυκλώματα. Ο 4004 δεν ήταν από μόνος του ένας υπολογιστής. Μπορούσε όμως να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικές ηλεκτρονικές συσκευές, ανάλογα με το πρόγραμμα που εκτελούσε. Η Intel είχε δημιουργήσει κάτι πολύ πιο χρήσιμο από ένα εξάρτημα για αριθμομηχανές. Υπήρχε όμως ένα εμπόδιο: η συμφωνία με την Busicom δεν της επέτρεπε να πουλήσει ελεύθερα τον επεξεργαστή σε άλλους κατασκευαστές.

Η Busicom είχε χρηματοδοτήσει μέρος της ανάπτυξης του επεξεργαστή και είχε εξασφαλίσει το αποκλειστικό δικαίωμα να τον χρησιμοποιεί. Για να μπορέσει η Intel να τον πουλήσει και σε άλλες εταιρείες έπρεπε πρώτα να αλλάξει τη συμφωνία τους. Η ευκαιρία ήρθε όταν η Busicom πιεσμένη από τον ανταγωνισμό, ζήτησε από την Intel να μειώσει τις τιμές της. Η Intel συμφώνησε να συζητήσει το αίτημα με αντάλλαγμα το δικαίωμα να πουλά τον επεξεργαστή και σε άλλες εταιρείες. Η Intel κατάφερε τελικά να αλλάξει τη συμφωνία με την Busicom, προσφέροντάς της οικονομικά ανταλλάγματα. Αρχικά απέκτησε το δικαίωμα να πουλά τον επεξεργαστή για χρήσεις πέρα από τις αριθμομηχανές, ενώ αργότερα οι περιορισμοί μειώθηκαν ακόμη περισσότερο. Έτσι, ο 4004 μπορούσε πλέον να χρησιμοποιηθεί σε πολλές διαφορετικές ηλεκτρονικές συσκευές.
Στις 15 Νοεμβρίου 1971 η Intel δημοσίευσε στο αμερικανικό περιοδικό Electronic News μια διαφήμιση που ανακοίνωνε μια νέα εποχή για τα ολοκληρωμένα ηλεκτρονικά κυκλώματα. Το προϊόν δεν είχε οθόνη, πληκτρολόγιο ή κάποιο εντυπωσιακό περίβλημα. Ήταν ένα μικροσκοπικό εξάρτημα, προορισμένο να τοποθετείται στο εσωτερικό άλλων μηχανών. Η διαφήμιση απευθυνόταν κυρίως σε μηχανικούς. Τους πρότεινε να σκεφτούν διαφορετικά τον σχεδιασμό των προϊόντων τους. Αντί να δημιουργούν κάθε φορά εξειδικευμένα κυκλώματα για συγκεκριμένες εργασίες, μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν έναν προγραμματιζόμενο επεξεργαστή. Το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο. Μετά τη δημοσίευση της διαφήμισης, η Intel δέχτηκε περίπου 5.000 αιτήματα για περισσότερες πληροφορίες. Ήταν πλέον φανερό ότι ο νέος επεξεργαστής μπορούσε να ενδιαφέρει πολύ περισσότερες εταιρείες από όσες κατασκεύαζαν αριθμομηχανές.

Ο 4004 δεν υπήρξε η μοναδική προσπάθεια ενσωμάτωσης υπολογιστικών λειτουργιών σε ολοκληρωμένα κυκλώματα. Την ίδια περίοδο αναπτύσσονταν διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις από άλλες εταιρείες. Η ιστορική του σημασία βρίσκεται στο ότι αποτέλεσε τον πρώτο εμπορικά διαθέσιμο μικροεπεξεργαστή ενός ολοκληρωμένου κυκλώματος. Η εξέλιξη των υπολογιστών δεν ακολούθησε μια ευθεία γραμμή. Χρειάστηκαν νέοι επεξεργαστές, φθηνότερες μνήμες, διαφορετικά λειτουργικά συστήματα και πολλές ακόμη εφευρέσεις μέχρι να εμφανιστούν οι προσωπικοί υπολογιστές. Ο 4004 δεν δημιούργησε μόνος του αυτόν τον κόσμο. Έκανε, όμως, δυνατή μια διαφορετική προσέγγιση στην κατασκευή του.
Ο Federico Faggin άφησε μια μικρή προσωπική υπογραφή πάνω στο σχέδιο του επεξεργαστή. Χάραξε τα αρχικά του, «F.F.», σε μια άκρη του κυκλώματος. Ήταν τόσο μικροσκοπικά ώστε δεν μπορούσε κανείς να τα διακρίνει κοιτάζοντας το εξωτερικό του chip. Η λεπτομέρεια έχει ενδιαφέρον επειδή οι τεχνολογικές εξελίξεις παρουσιάζονται συχνά ως επιτεύγματα εταιρειών ή μεμονωμένων ιδιοφυϊών. Ο 4004 ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας ανθρώπων με διαφορετικές γνώσεις και διαφορετικούς ρόλους. Ο Intel 4004 ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας των τεσσάρων μηχανικών και της Busicom. Καθένας συνέβαλε με τον δικό του τρόπο στη δημιουργία ενός επεξεργαστή που έμελλε να αλλάξει την ιστορία των υπολογιστών.
Στις 15 Νοεμβρίου 1971 ένας μηχανικός που ξεφύλλιζε το Electronic News μπορούσε να σταθεί στη διαφήμιση της Intel, να εξετάσει τα τεχνικά χαρακτηριστικά και να αναρωτηθεί αν ο νέος επεξεργαστής θα ήταν χρήσιμος σε κάποια συσκευή που σχεδίαζε. Δεν χρειαζόταν να φανταστεί τον προσωπικό υπολογιστή ή το κινητό τηλέφωνο. Το σημαντικό ήταν ότι μπορούσε πλέον να αγοράσει έναν προγραμματιζόμενο επεξεργαστή ως εξάρτημα, αντί να σχεδιάσει από την αρχή ολόκληρη την υπολογιστική λογική της συσκευής του. Για έναν κατασκευαστή ηλεκτρονικών το 1971, αυτή ήταν ήδη μια πολύ μεγάλη αλλαγή.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;







