Η Ζακλίν Λέντζου είχε έναν επιπλέον λόγο να συγκινηθεί όταν ανέβηκε στη σκηνή του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το βραβείο που κρατούσε στα χέρια της έφερε το όνομα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ενός δημιουργού που είχε γνωρίσει παιδί, όταν συνόδευε τον πατέρα της στο Φεστιβάλ. Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, η ίδια επέστρεφε στη Θεσσαλονίκη για να παραλάβει τον Χρυσό Αλέξανδρο – Θόδωρος Αγγελόπουλος, το σημαντικότερο βραβείο του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος Arrivals, για τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της, «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα».
Η απονομή, την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, επισφράγισε μια ιδιαίτερα επιτυχημένη διαδρομή για τη Λέντζου. Η ταινία της είχε προηγουμένως κάνει πρεμιέρα στο τμήμα «Ορίζοντες» του Φεστιβάλ Βενετίας, όπου απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας. Στη Θεσσαλονίκη συγκέντρωσε τέσσερις διακρίσεις, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική μιας δημιουργού που έχει αναπτύξει τη δική της, αναγνωρίσιμη κινηματογραφική γλώσσα.
Η ιστορία ενηλικίωσης που αφηγείται η Λέντζου κινείται ανάμεσα στην καθημερινή πραγματικότητα και σε όσα δεν μπορούν εύκολα να εξηγηθούν. Η εφηβεία, η ανάγκη για αγάπη, η απώλεια και οι δεσμοί που επιμένουν ακόμη και μετά τον θάνατο αποτελούν τον πυρήνα της. Η κριτική επιτροπή ξεχώρισε την τρυφερότητα με την οποία η σκηνοθέτρια προσεγγίζει τους χαρακτήρες της και την ελευθερία με την οποία συνδυάζει το πραγματικό με το υπερβατικό. Ιδιαίτερη αναγνώριση έλαβε και η πρωταγωνίστρια Εβίτα Ανδριοπούλου, με Ειδική Μνεία για την ερμηνεία της. Η ταινία απέσπασε επίσης το βραβείο του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου και εκείνο του ελληνικού τμήματος Women in Film & Television.
Παραλαμβάνοντας τον Χρυσό Αλέξανδρο, η Λέντζου αφιέρωσε τη διάκριση στη μητέρα της, μιλώντας για τη βαθιά προσωπική σχέση της με τη Θεσσαλονίκη. Θυμήθηκε τη συνάντησή της με τον Αγγελόπουλο και περιέγραψε, εμφανώς συγκινημένη, τη σημασία τού να κρατά σήμερα ένα βραβείο με το όνομά του. Επικαλέστηκε μάλιστα τη γνωστή φράση του Ντέιβιντ Μπερν, «feet on the ground, head in the sky», για να περιγράψει την επιθυμία της ταινίας να παραμένει προσηλωμένη στην πραγματικότητα χωρίς να εγκαταλείπει τη φαντασία.
Η επιτυχία της Λέντζου δεν ήταν η μοναδική ελληνική παρουσία που ξεχώρισε. Επτά ελληνικές ταινίες συγκέντρωσαν συνολικά 22 βραβεία και διακρίσεις, σε μια διοργάνωση που ανέδειξε διαφορετικές γενιές δημιουργών και κινηματογραφικές προσεγγίσεις. Η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη είδε τον «Τιτανικό Ωκεανό» να αποσπά δύο σημαντικά βραβεία στο Arrivals. Η Αρίσα Σασάκι τιμήθηκε ως Καλύτερη Ηθοποιός, ενώ η ίδια η ταινία κέρδισε το Βραβείο Καλλιτεχνικού Επιτεύγματος για τον ιδιαίτερο οπτικό και ηχητικό κόσμο της. Η Κοτζαμάνη περιέγραψε τη δημιουργία της σαν ένα κύμα που την παρέσυρε, χωρίς να γνωρίζει από την αρχή πού θα την οδηγήσει. Στο διαγωνιστικό τμήμα Film Forward, το «Δέντρο του Ιούδα» του Χρήστου Χουλιάρα συγκέντρωσε πέντε βραβεία, ανάμεσά τους το Βραβείο Κοινού και εκείνο της ανδρικής ερμηνείας για τον Αλέξη Καλοφωλιά. Το «Ξανασταυρώνεται» του Θοδωρή Παπαδουλάκη απέσπασε το Βραβείο Κοινού στο Meet the Neighbors+.
Οι υπόλοιποι δύο Χρυσοί Αλέξανδροι ανέδειξαν κινηματογραφικές φωνές που στρέφονται στις κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις της εποχής. Στο Meet the Neighbors+ επικράτησε η «Ντούα» της Μπλέρτα Μπασόλι, μια ιστορία ενηλικίωσης στην Πρίστινα των τελευταίων χρόνων της δεκαετίας του 1990, καθώς ο πόλεμος πλησιάζει και η ζωή ενός δεκατριάχρονου κοριτσιού αλλάζει οριστικά.
Στο Film Forward βραβεύτηκε το «Φυτεύω το χέρι μου στον κήπο» των Μπόρις Χατζίγια και Χόντα Ταχερί. Αντλώντας από τις προσωπικές εμπειρίες των δημιουργών με τις διαδικασίες εξασφάλισης άδειας διαμονής στη Γερμανία, η ταινία εξετάζει τις κοινωνικές συμβάσεις, την ταυτότητα και τις αντιφάσεις της σύγχρονης Ευρώπης.
Μια έντονα πολιτική στιγμή της τελετής ήρθε με τη βράβευση του Αμπντάλαχ Αλ Κατίμπ για τη σκηνοθεσία του «Χρονικού μιας πολιορκίας». Η ταινία αντλεί υλικό από πραγματικές παλαιστινιακές ιστορίες, ενώ η εκπρόσωπος του δημιουργού υπενθύμισε ότι ακόμη και η δύναμη του κινηματογράφου έχει όρια απέναντι στην πραγματικότητα του πολέμου.
Πέρα από τα βραβεία, η τελετή έφερε και μια ανακοίνωση με ιδιαίτερη σημασία για την κινηματογραφική ζωή της χώρας. Ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσων Φωτήλας ανακοίνωσε την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιστορικών Κινηματογράφων, με συγκεκριμένα κριτήρια ένταξης και δυνατότητα πρόσβασης σε οικονομικά κίνητρα για τις αναγνωρισμένες αίθουσες.
Πρόκειται για μια θεσμική εξέλιξη που αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ιστορικοί κινηματογράφοι αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις. Η καταγραφή και η αναγνώρισή τους δεν εξασφαλίζουν αυτομάτως τη διάσωσή τους. Δημιουργούν, ωστόσο, ένα εργαλείο προστασίας που μέχρι σήμερα έλειπε.
Το 67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε με ελληνικές ταινίες στην πρώτη γραμμή και δημιουργούς που δεν περιορίζονται σε ασφαλείς αφηγήσεις. Η αναγνώριση, όμως, αποκτά πραγματικό βάρος όταν συνοδεύεται από τη δυνατότητα αυτών των ταινιών να συναντήσουν το κοινό τους. Γιατί το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου δεν θα κριθεί μόνο στα διεθνή φεστιβάλ, αλλά και στις αίθουσες όπου οι ταινίες του θα μπορέσουν να προβληθούν.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;







