Όταν η Λίλι-Ρόουζ Ντεπ ήταν μικρή ο πατέρας της είχε μια συνήθεια. Κάθε Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου της ζωγράφιζε ένα τριαντάφυλλο. Για τη μητέρα της, Βανέσα Παραντί, ζωγράφιζε τριαντάφυλλα στη Γιορτή της Μητέρας. Ήταν μικρές προσωπικές χειρονομίες που δεν χρειάζονταν κοινό. Χρόνια αργότερα εκείνα τα λουλούδια απέκτησαν μια δεύτερη ζωή στη ζωγραφική του. Στη σειρά Yesterday’s Flowers, τα τριαντάφυλλα εμφανίζονται σε διαφορετικά χρώματα, πάνω σε επιφάνειες που θυμίζουν παλιούς τοίχους, φθαρμένες τοιχογραφίες και ξεθωριασμένες αναμνήσεις. Ο Ντεπ τα αντιμετωπίζει ως έναν έμμεσο τρόπο να ζωγραφίσει την κόρη του. Να την κρατήσει μέσα στην εικόνα χωρίς να χρειαστεί να δείξει το πρόσωπό της.
Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της έκθεσης που φιλοξένησε η Halcyon Gallery του Λονδίνου από τις 13 Οκτωβρίου έως τις 15 Νοεμβρίου 2026. Η πρώτη μεγάλη παρουσίαση πρωτότυπων έργων του Ντεπ στη Βρετανία περιλάμβανε πρόσφατους πίνακες, σχέδια, κολάζ και δημιουργίες που είχαν παραμείνει στην προσωπική του συλλογή επί δεκαετίες. Ο άνθρωπος που έχει περάσει σχεδόν ολόκληρη την ενήλικη ζωή του μπροστά στις κάμερες είχε διατηρήσει έναν δημιουργικό κόσμο τον οποίο γνώριζαν κυρίως οι δικοί του άνθρωποι.


Η ζωγραφική δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στη ζωή του ως μια δεύτερη καριέρα. Ο ίδιος έχει εξηγήσει ότι άρχισε να σχεδιάζει πολύ πριν ασχοληθεί με τη μουσική και τον κινηματογράφο. Ως παιδί ζωγράφιζε πάνω σε χαρτιά, τοίχους και οποιαδήποτε επιφάνεια μπορούσε να χρησιμοποιήσει. Αργότερα, στα ταξίδια και στα γυρίσματα, συνέχισε να σχεδιάζει σε σημειωματάρια ξενοδοχείων, χαρτιά για στριφτά τσιγάρα, αποκόμματα εφημερίδων και συσκευασίες καθημερινών προϊόντων. Δεν περίμενε να βρεθεί μπροστά σε έναν λευκό καμβά. Χρησιμοποιούσε ό,τι είχε διαθέσιμο.
Το ενδιαφέρον γίνεται μεγαλύτερο όταν εξετάσουμε τις εικόνες που επιλέγει να δημιουργήσει. Ο Ντεπ έγινε διάσημος υποδυόμενος ανθρώπους που έμοιαζαν να έχουν ξεφύγει από τη συνηθισμένη πραγματικότητα. Ο Έντουαρντ Ψαλιδοχέρης, ο Εντ Γουντ, ο Τζακ Σπάροου και ο Τρελοκαπελάς ήταν χαρακτήρες που επέτρεπαν στον ηθοποιό να μεταμορφώνεται. Η παραμόρφωση, η υπερβολή και το παράξενο έγιναν μέρος της κινηματογραφικής του ταυτότητας. Στους πίνακές του συναντάμε μια συγγενική διάθεση, με μια σημαντική διαφορά. Δεν υπάρχει σκηνοθέτης που να του υποδεικνύει πώς πρέπει να μοιάζει ένας χαρακτήρας. Οι μορφές γεννιούνται από το δικό του σχέδιο, χωρίς την υποχρέωση να υπηρετήσουν μια κινηματογραφική ιστορία.

Στο Bunnyman του 2022, ένα έργο με μεικτά υλικά πάνω σε επιφάνεια ζωγραφικής, η ανθρώπινη μορφή μετατρέπεται σε ένα αλλόκοτο πλάσμα. Η φιγούρα παραπέμπει σε κάτι ταυτόχρονα παιδικό και απειλητικό. Είναι δύσκολο να αποφασίσεις αν προέρχεται από παιχνίδι, όνειρο ή εφιάλτη. Η ασάφεια αυτή αποτελεί μέρος της γοητείας της εικόνας. Δεν σου προσφέρει μια ιστορία με αρχή και τέλος. Σε αφήνει να αναρωτηθείς τι ακριβώς κοιτάζεις. Σε άλλους πίνακες εμφανίζονται κρανία και σκοτεινά πρόσωπα. Ο Ντεπ έχει εξηγήσει ότι τα κρανία λειτουργούν γι’ αυτόν ως υπενθύμιση της θνητότητας. Τον ενδιαφέρει η συνειδητοποίηση ότι ο χρόνος περνά και πως όσα θεωρούμε δεδομένα κάποτε θα πάψουν να υπάρχουν. Δεν είναι μια πρωτότυπη καλλιτεχνική ιδέα. Η ιστορία της ζωγραφικής είναι γεμάτη ανάλογους συμβολισμούς. Το ερώτημα είναι τι κατορθώνει να κάνει ο ίδιος με ένα τόσο γνώριμο θέμα.
Η έκθεση περιλάμβανε επίσης ένα αυτοπορτρέτο του 2004. Εκείνη την εποχή, ο Ντεπ βρισκόταν ήδη στην κορυφή της κινηματογραφικής του δημοφιλίας. Η παρουσία αυτού του έργου υπενθυμίζει ότι η ανάγκη να εξετάσει τη δική του εικόνα δεν γεννήθηκε από τις μεταγενέστερες περιπέτειες της προσωπικής του ζωής. Υπήρχε πολύ νωρίτερα. Ο ίδιος έχει περιγράψει τους κινηματογραφικούς χαρακτήρες του σαν πρόσωπα που εξακολουθούν να κατοικούν μέσα του. Τους φαντάζεται σαν πρόσωπα που εξακολουθούν να ζουν μέσα του, έτοιμα να επιστρέψουν κάθε φορά που μια ανάμνηση ή μια εικόνα τα φέρνει ξανά στο μυαλό του. Είναι μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση για έναν ηθοποιό που έχει αφιερώσει δεκαετίες στη δημιουργία άλλων ταυτοτήτων. Πού τελειώνει ένας ρόλος όταν σταματούν τα γυρίσματα; Και τι απομένει από όλες αυτές τις μεταμορφώσεις στον άνθρωπο που επιστρέφει στο σπίτι του; Η ζωγραφική του μοιάζει να επιστρέφει συχνά σε αυτό το ερώτημα, χωρίς να προσφέρει κάποια οριστική απάντηση.

Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της ιστορίας, λιγότερο προσωπική και περισσότερο εμπορική. Αν τα ίδια έργα έφεραν την υπογραφή ενός άγνωστου ζωγράφου, θα είχαν εξασφαλίσει μια θέση σε μια τόσο γνωστή γκαλερί του Λονδίνου; Είναι ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Ο Ντεπ διαθέτει ένα πλεονέκτημα που οι περισσότεροι καλλιτέχνες δεν θα αποκτήσουν ποτέ. Εκατομμύρια άνθρωποι γνωρίζουν ήδη το όνομά του και είναι πρόθυμοι να ενδιαφερθούν για οτιδήποτε δημιουργήσει.
Το 2022, η πρώτη του συλλογή εκτυπώσεων, Friends & Heroes, πούλησε 780 έργα μέσα σε λίγες ώρες, με συνολικές πωλήσεις περίπου τριών εκατομμυρίων λιρών. Ελάχιστοι πρωτοεμφανιζόμενοι δημιουργοί μπορούν να φανταστούν μια τέτοια εμπορική ανταπόκριση. Αλλά η επιτυχία στην αγορά δεν αποτελεί απόδειξη καλλιτεχνικής σπουδαιότητας. Η τιμή ενός πίνακα μπορεί να επηρεάζεται από την ταυτότητα του δημιουργού του όσο και από το ίδιο το έργο.
Ούτε η προσωπική εξομολόγηση εξασφαλίζει ποιότητα. Ένας άνθρωπος μπορεί να εκφράζει ειλικρινά τους φόβους και τις αναμνήσεις του και παρ’ όλα αυτά να μην παράγει σπουδαία τέχνη. Σε ορισμένα έργα του Ντεπ διακρίνεται μια ενδιαφέρουσα ελευθερία στη χρήση των υλικών και στην παραμόρφωση των προσώπων. Σε άλλα, η εικαστική γλώσσα παραμένει αρκετά οικεία, με εμφανείς συγγένειες προς τον εξπρεσιονισμό και την ποπ αρτ. Η φήμη του δεν πρέπει ούτε να προστατεύει τη ζωγραφική του από την κριτική ούτε να αποτελεί από μόνη της λόγο απόρριψής της.

Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται όταν επιχειρούμε να συνδέσουμε τα έργα του με τη δημόσια ζωή του. Οι προσωπικές και δικαστικές αντιπαραθέσεις των προηγούμενων ετών εξακολουθούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο ηθοποιός. Θα ήταν εύκολο να διαβάσουμε κάθε σκοτεινή φιγούρα ως εξομολόγηση ή κάθε τριαντάφυλλο ως απόδειξη μιας ευαίσθητης προσωπικότητας. Η τέχνη όμως δεν είναι πιστοποιητικό χαρακτήρα. Ένας πίνακας μπορεί να μας δείξει πώς κάποιος φαντάζεται ή επιθυμεί να παρουσιάσει τον εαυτό του. Δεν μπορεί να αποδείξει ποιος πραγματικά είναι.
Ο Ντεπ έχει παραλληλίσει τη ζωγραφική με το μοντάζ μιας ταινίας. Περιγράφει μια διαδικασία στην οποία το έργο αρχίζει σταδιακά να καθοδηγεί τον δημιουργό του, ακόμη κι όταν εκείνος είχε αρχικά φανταστεί κάτι διαφορετικό. Η σύγκριση έχει ενδιαφέρον επειδή προέρχεται από έναν άνθρωπο που γνωρίζει καλά πόσο διαφορετικό μπορεί να είναι το τελικό αποτέλεσμα από την αρχική πρόθεση.
Και κάπως έτσι επιστρέφουμε στα τριαντάφυλλα. Ο Τζόνι Ντεπ έχει περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του μπροστά σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι τον γνωρίζουν. Έχουν δει τις ταινίες του, έχουν παρακολουθήσει τις προσωπικές του συγκρούσεις, έχουν σχηματίσει άποψη για τον χαρακτήρα του. Τώρα στέκονται μπροστά στους πίνακές του αναζητώντας ακόμη μία απάντηση. Εκείνος, όμως, ανάμεσα σε κρανία, παραμορφωμένα πρόσωπα και σκοτεινές φιγούρες, έχει ζωγραφίσει και μερικά τριαντάφυλλα για την κόρη του. Ίσως να μην ήθελε ποτέ να εξηγήσει περισσότερα.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;






