Skip to main content
Μουσική

Bootsy Collins: Ο μπασίστας που έστειλε το funk στο διάστημα

Ο Bootsy Collins γίνεται 75 ετών. Από τον James Brown στους Parliament-Funkadelic, η ιστορία του μπασίστα που άλλαξε το funk και επηρέασε τη hip-hop.

Bootsy-Collins

Έπαιξε με τον James Brown, ταξίδεψε στο διάστημα με τους Parliament-Funkadelic και έδωσε στη hip-hop μερικούς από τους πιο ανθεκτικούς ρυθμούς της. Στα 75 του, ο Bootsy Collins εξακολουθεί να πιστεύει ότι το funk είναι σοβαρή υπόθεση. Αρκεί να μην το παίρνεις υπερβολικά σοβαρά.

Βάλε να παίξει το I’d Rather Be with You. Μην κάνεις τίποτα άλλο για τα επόμενα λεπτά. Άφησε το μπάσο να μπει στο δωμάτιο, να βολευτεί στον καναπέ και να συμπεριφερθεί σαν να του ανήκει το σπίτι. Δεν βιάζεται. Δεν προσπαθεί να αποδείξει πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί πάνω στις χορδές. Παίζει μια φράση, την επαναλαμβάνει, την αφήνει να αναπνεύσει. Έπειτα από λίγο συνειδητοποιείς ότι έχεις αρχίσει να κουνάς το κεφάλι σου χωρίς να το έχεις αποφασίσει. Αυτό είναι το κόλπο του Bootsy Collins. Και το κάνει εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα.

Στις 26 Οκτωβρίου γίνεται 75 ετών. Εξακολουθεί να κυκλοφορεί μουσική, να συνεργάζεται με νεότερους καλλιτέχνες και να ντύνεται σαν κάποιος που μόλις προσγειώθηκε από έναν πλανήτη όπου τα καταστήματα ρούχων πουλάνε αποκλειστικά αστέρια και στρας. Αν τον έβλεπες στον δρόμο χωρίς να γνωρίζεις ποιος είναι, θα μπορούσες να υποθέσεις ότι πηγαίνει σε κάποιο πάρτι μεταμφιεσμένων. Αν άκουγες το μπάσο του χωρίς να τον βλέπεις, θα ήξερες αμέσως ότι πρόκειται για μουσικό που δεν μοιάζει με κανέναν άλλον.

Ο William Earl Collins μεγάλωσε στο Σινσινάτι του Οχάιο. Το 1970 μόλις δεκαοκτώ ετών βρέθηκε να παίζει με τον James Brown. Για έναν νεαρό μπασίστα ήταν κάτι ανάμεσα σε όνειρο και στρατιωτική θητεία. Ο Brown απαιτούσε απόλυτη ακρίβεια. Μπορούσε να επιβάλει πρόστιμα στους μουσικούς του για λάθη επί σκηνής και δεν είχε ιδιαίτερη υπομονή για καλλιτεχνικές δικαιολογίες. Αν το χτύπημα έπρεπε να πέσει στο ένα, θα έπεφτε στο ένα. Ούτε λίγο πριν ούτε λίγο μετά.

Άκουσε το Sex Machine. Η μπασογραμμή του Collins δεν έχει τίποτα το εντυπωσιοθηρικό. Είναι λιτή, επίμονη και σχεδόν εκνευριστικά ακριβής. Ο Brown του έμαθε κάτι που δεν διδάσκεται εύκολα: να γνωρίζει πότε πρέπει να παίξει και κυρίως πότε πρέπει να σωπάσει. Ο Bootsy πήρε αυτό το μάθημα μαζί του όταν εγκατέλειψε τον κόσμο του Brown για να συναντήσει τον George Clinton. Αν ο James Brown ήταν ο αυστηρότερος διευθυντής σχολείου στην ιστορία του funk, ο Clinton ήταν ο καθηγητής που εμφανιζόταν στην τάξη με ένα διαστημόπλοιο και ανακοίνωνε ότι το σημερινό μάθημα θα γινόταν στον Κρόνο.

Οι Parliament-Funkadelic ήταν ένα υπέροχο μουσικό χάος. Ψυχεδελικό rock, soul, ηλεκτρονικοί ήχοι, πολιτική σάτιρα, επιστημονική φαντασία, κοστούμια που αψηφούσαν κάθε έννοια καλού γούστου. Και μέσα σε όλα αυτά μερικοί από τους καλύτερους μουσικούς που πέρασαν ποτέ από αμερικανικό συγκρότημα. Ο Collins μπορούσε επιτέλους να συνδυάσει την πειθαρχία που είχε μάθει με την ανάγκη του να κάνει τα πάντα λίγο πιο παράξενα.

Το 1976 δημιούργησε τους Bootsy’s Rubber Band και κυκλοφόρησε το Stretchin’ Out in Bootsy’s Rubber Band. Έναν χρόνο αργότερα ήρθε το Ahh… The Name Is Bootsy, Baby!, ενώ το 1978 το Bootsy? Player of the Year παρουσίασε τον Bootzilla. Ο Bootsy είχε κατασκευάσει μια ολόκληρη προσωπικότητα γύρω από το μπάσο του. Γυαλιά σε σχήμα αστεριών, τεράστιες μπότες, εκκεντρικά κοστούμια και ένα όργανο που έμοιαζε περισσότερο με αντικείμενο επιστημονικής φαντασίας.

Το αστείο είναι ότι κάτω από όλη αυτή την υπερβολή υπήρχε ένας εξαιρετικά πειθαρχημένος μουσικός. Ο Collins δεν ανακάλυψε το πρωταγωνιστικό μπάσο. Ο James Jamerson και ο Larry Graham είχαν ήδη αλλάξει τους κανόνες. Εκείνος όμως κατάφερε να κάνει τον μπασίστα σταρ χωρίς να θυσιάσει τη μουσική στην εικόνα. Με το envelope filter, ένα εφέ που άλλαζε τον ήχο ανάλογα με το πώς χτυπούσε τις χορδές, ο Collins έκανε το μπάσο του να ακούγεται σχεδόν σαν ανθρώπινη φωνή. Άλλοτε γρύλιζε, άλλοτε γελούσε και άλλοτε έμοιαζε να σχολιάζει όσα έπαιζαν οι υπόλοιποι μουσικοί.

Το P-Funk είχε και μια άλλη λιγότερο προφανή πλευρά. Η επιστημονική φαντασία του Clinton και των συνεργατών του δεν ήταν απλώς μια καλή δικαιολογία για αλλόκοτα ρούχα. Ήταν ένας τρόπος να φανταστούν μαύρους καλλιτέχνες ως πρωταγωνιστές ενός μέλλοντος που μπορούσαν να σχεδιάσουν οι ίδιοι. Ο Bootsy με όλη την κωμική του υπερβολή συμμετείχε σε αυτή τη δημιουργική διεκδίκηση. Ο Bootzilla μπορεί να έμοιαζε με αστείο. Το σύμπαν που τον φιλοξενούσε είχε πολύ περισσότερα να πει.

Και μετά ήρθε η hip-hop. Οι παραγωγοί ανακάλυψαν ότι οι παλιές ηχογραφήσεις του funk ήταν γεμάτες ρυθμούς που περίμεναν μια δεύτερη ζωή. Ο Dr. Dre χρησιμοποίησε στοιχεία του «I’d Rather Be with You» στο «Let Me Ride». Ο ήχος του Bootsy πέρασε από τα πολύχρωμα διαστημόπλοια της δεκαετίας του 1970 στους δρόμους του Λος Άντζελες της δεκαετίας του 1990 χωρίς να χάσει τίποτα από τη δύναμή του.

Δεν ήταν κάθε δίσκος του Collins εξίσου καλός. Ούτε κάθε πείραμά του άξιζε την ίδια προσοχή. Η δισκογραφία του έχει υπερβολές που σήμερα ακούγονται κουραστικές, τραγούδια που απλώνονται περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται και στιγμές όπου το αστείο κρατάει περισσότερο από τη μουσική. Αλλά όταν ο Bootsy βρίσκει τον σωστό ρυθμό, οι αντιρρήσεις τελειώνουν. Το σώμα ψηφίζει πρώτο.

Το 2026 παραμένει δραστήριος, με συνεργασίες που φτάνουν μέχρι τον Buckethead και μουσικούς όπως ο Victor Wooten και ο Robert Trujillo. Ετοιμάζει επίσης την αυτοβιογραφία του, Funked Around Found Out, με προγραμματισμένη κυκλοφορία το 2027. Πίσω από τον Bootzilla βρίσκεται μια ζωή που περιλαμβάνει συγκρούσεις, εξαρτήσεις και δύσκολες αποφάσεις. Το χαμόγελο της σκηνής δεν ήταν ολόκληρη η ιστορία.

Bάλε ξανά το I’d Rather Be with You. Αυτή τη φορά άκουσε πόσο λίγο παίζει ο Bootsy. Πόσο χώρο αφήνει ανάμεσα στις νότες. Πόση αυτοπεποίθηση χρειάζεται για να μη γεμίζεις κάθε δευτερόλεπτο με ήχο. Ο άνθρωπος φοράει αστέρια από την κορυφή ως τα νύχια, αλλά το μεγαλύτερο ταλέντο του ήταν πάντα να ξέρει πότε να αφήνει τη μουσική γυμνή. Και διάολε τι ωραίο μπάσο.

Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;