Δύο χρόνια πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962, η Χιλή βρέθηκε στο επίκεντρο της μεγαλύτερης φυσικής καταστροφής που έχει καταγράψει ποτέ η σύγχρονη ιστορία. Ο σεισμός της Βαλδίβια, μεγέθους 9,5 Ρίχτερ κατέστρεψε πόλεις, δρόμους και λιμάνια, αφήνοντας πίσω του μια χώρα που προσπαθούσε να καταλάβει πώς θα ξανασταθεί όρθια. Μέσα σε εκείνο το τοπίο, η ιδέα ότι η Χιλή θα μπορούσε να φιλοξενήσει ένα Παγκόσμιο Κύπελλο έμοιαζε σχεδόν παράλογη. Ο επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής, Κάρλος Ντίτμπορν, απάντησε με μια φράση που έμεινε στην ιστορία: «Επειδή δεν έχουμε τίποτα, πρέπει να τα κάνουμε όλα». Δύο χρόνια αργότερα ο κόσμος συγκεντρωνόταν πράγματι στα γήπεδα της Χιλής. Το τουρνουά που πολλοί θεωρούσαν αδύνατο είχε γίνει πραγματικότητα. Και καθώς η διοργανώτρια χώρα προσπαθούσε να αποδείξει ότι μπορούσε να ξεπεράσει την καταστροφή, μια άλλη χώρα ετοιμαζόταν να αποδείξει ότι η επιτυχία δεν ήταν πια μια στιγμή, αλλά μια νέα κατάσταση.
Η Βραζιλία έφτασε στη Χιλή κουβαλώντας το βάρος και το προνόμιο του πρωταθλητή κόσμου. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα είχε κατακτήσει το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο στη Σουηδία, αφήνοντας πίσω το φάντασμα του Maracanazo. Το 1958 είχε χαρίσει στον κόσμο τον 17χρονο Πελέ και είχε προσφέρει μια εικόνα ποδοσφαίρου που έμοιαζε να έρχεται από το μέλλον. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 η χώρα ζούσε μια ευρύτερη στιγμή αισιοδοξίας. Η νέα πρωτεύουσα, η Μπραζίλια, είχε υψωθεί μέσα στην ενδοχώρα ως αρχιτεκτονική δήλωση ενός νέου ξεκινήματος. Η bossa nova ταξίδευε από τα μπαρ του Ρίο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Για πρώτη φορά η Βραζιλία δεν έμοιαζε απλώς με μια μεγάλη χώρα, έμοιαζε με μια χώρα που πίστευε βαθιά στο μέλλον της.
Το ποδόσφαιρο ήταν μέρος αυτής της αυτοπεποίθησης. Όλοι περίμεναν ότι το τουρνουά θα εξελισσόταν σε μια ακόμη παράσταση του Πελέ. Η πραγματικότητα είχε διαφορετικά σχέδια. Στον δεύτερο αγώνα της διοργάνωσης, απέναντι στην Τσεχοσλοβακία, ο κορυφαίος ποδοσφαιριστής του κόσμου τραυματίστηκε. Χωρίς τη δυνατότητα αλλαγής, παρέμεινε στον αγωνιστικό χώρο, αλλά το Παγκόσμιο Κύπελλό του είχε ουσιαστικά ολοκληρωθεί εκείνο το απόγευμα. Ξαφνικά, η Βραζιλία βρέθηκε χωρίς τον άνθρωπο γύρω από τον οποίο περιστρέφονταν όλες οι προσδοκίες. Αυτό που ακολούθησε είναι ο λόγος που το 1962 κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Ο άνθρωπος που πήρε τη σκυτάλη δεν έμοιαζε με τον τυπικό ήρωα μιας ποδοσφαιρικής αυτοκρατορίας. Ο Γκαρίντσα είχε γεννηθεί με σοβαρές παραμορφώσεις στα πόδια. Το ένα ήταν κοντύτερο από το άλλο και οι γιατροί αμφέβαλλαν αν θα μπορούσε ποτέ να ζήσει μια φυσιολογική αθλητική ζωή. Μέχρι τότε είχε ήδη γίνει θρύλος στη Βραζιλία αλλά στη Χιλή μετατράπηκε σε κάτι μεγαλύτερο. Αν ο Πελέ συμβόλιζε τη φιλοδοξία της χώρας, ο Γκαρίντσα συμβόλιζε την ψυχή της.
Από το World Cup Culture:
Έπαιζε σαν να μην τον ενδιέφερε η ιστορία που γραφόταν γύρω του. Κάθε ντρίμπλα έμοιαζε αυθόρμητη. Κάθε προσποίηση έμοιαζε με παιχνίδι. Όσο προχωρούσε το τουρνουά, γινόταν ολοένα πιο ξεκάθαρο ότι βρισκόταν στο κέντρο των πάντων. Απέναντι στην Ισπανία βοήθησε τη Βραζιλία να αποφύγει έναν πρόωρο αποκλεισμό. Απέναντι στην Αγγλία πραγματοποίησε μία από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Σκόραρε δύο φορές, διέλυσε την αντίπαλη άμυνα και έδωσε την αίσθηση ότι ο αγώνας παιζόταν με διαφορετικούς κανόνες κάθε φορά που η μπάλα έφτανε στα πόδια του.
Στον ημιτελικό περίμενε η Χιλή. Η διοργανώτρια χώρα είχε γίνει το συναισθηματικό κέντρο της διοργάνωσης. Κάθε νίκη της έμοιαζε με μικρή εθνική δικαίωση μετά τον σεισμό. Όμως ούτε αυτό στάθηκε αρκετό. Ο Γκαρίντσα σκόραρε ξανά δύο φορές και οδήγησε τη Βραζιλία στον τελικό. Όταν ο αγώνας τελείωσε, πολλοί Χιλιανοί φίλαθλοι χειροκρότησαν τον άνθρωπο που μόλις είχε αποκλείσει την εθνική τους ομάδα. Δεν ήταν μόνο θαυμασμός για έναν μεγάλο ποδοσφαιριστή. Ήταν η αναγνώριση ότι είχαν παρακολουθήσει κάτι σπάνιο.
Το ίδιο το τουρνουά αποκάλυπτε και μια άλλη πραγματικότητα. Η περίφημη «Μάχη του Σαντιάγο» ανάμεσα στη Χιλή και την Ιταλία, με τις γροθιές, τις αποβολές και την αστυνομία να εισβάλλει στον αγωνιστικό χώρο, έδειχνε ότι το ποδόσφαιρο άλλαζε. Γινόταν πιο επαγγελματικό, πιο σκληρό, λιγότερο αυθόρμητο. Ήταν ένα από τα τελευταία Μουντιάλ πριν η τηλεόραση, το χρήμα και η παγκόσμια εμπορική βιομηχανία μεταμορφώσουν οριστικά το άθλημα.
Μέσα σε αυτό το μεταβατικό τοπίο, η Βραζιλία έμοιαζε να ανήκει σε μια διαφορετική κατηγορία. Όταν η Τσεχοσλοβακία προηγήθηκε στον τελικό με τον Γιόζεφ Μάσοπουστ, δεν υπήρξε πανικός. Ο Αμαρίλντο ισοφάρισε, ο Ζίτο γύρισε το παιχνίδι και ο Βαβά διαμόρφωσε το τελικό 3-1. Η Βραζιλία ήταν ξανά πρωταθλήτρια κόσμου.
Η νίκη αυτή είχε μεγαλύτερη σημασία από εκείνη του 1958. Στη Σουηδία ο κόσμος είχε παρακολουθήσει τη γέννηση ενός μύθου. Στη Χιλή είδε κάτι διαφορετικό. Είδε μια ομάδα να χάνει τον καλύτερο παίκτη της και να συνεχίζει να κερδίζει. Είδε μια χώρα να μετατρέπει το ταλέντο σε παράδοση. Είδε τη στιγμή που η Βραζιλία έπαψε να είναι απλώς η καλύτερη ομάδα του κόσμου και έγινε το σημείο αναφοράς για όλες τις υπόλοιπες.
«Επειδή δεν έχουμε τίποτα, πρέπει να τα κάνουμε όλα», είχε πει ο Ντίτμπορν όταν η Χιλή προσπαθούσε να ξαναχτιστεί μετά τον σεισμό. Κατά έναν παράξενο τρόπο η φράση περιέγραψε και το ίδιο το Παγκόσμιο Κύπελλο. Η Χιλή κατάφερε να το διοργανώσει όταν πολλοί πίστευαν ότι ήταν αδύνατο. Και η Βραζιλία κατάφερε να το κατακτήσει χωρίς τον καλύτερο ποδοσφαιριστή του κόσμου.
Το 1958 ο κόσμος γνώρισε τον Πελέ. Το 1962 γνώρισε τον Γκαρίντσα και ανακάλυψε ότι η Βραζιλία δεν ήταν πλέον απλώς μια πρωταθλήτρια ομάδα. Ήταν η πρώτη πραγματική δυναστεία στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
