ΕΦΚ βενζίνης: Η Ευρώπη λέει 35,9 λεπτά. Η Ελλάδα χρεώνει 70

Πας στο βενζινάδικο, βάζεις 50 ευρώ και φεύγεις με την αίσθηση ότι κάποιος σου έκανε πλάκα. Μόνο που δεν είναι πλάκα. Είναι φόρος. Στην Ελλάδα, σε κάθε λίτρο αμόλυβδης υπάρχουν 70 λεπτά Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, πριν φτάσουμε καν στον ΦΠΑ. Και επειδή στην Ελλάδα έχουμε μάθει κάθε δύσκολη οικονομική συζήτηση να τη στέλνουμε κάποια στιγμή στις Βρυξέλλες, ας ξεκαθαρίσουμε το βασικό: η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν απαιτεί ΕΦΚ 70 λεπτών. Απαιτεί τουλάχιστον 35,9. Αυτό προβλέπει η ευρωπαϊκή οδηγία για την αμόλυβδη βενζίνη, 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, ενώ η Ελλάδα επιβάλλει 700. Δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι σχεδόν τα διπλά. Και δεν είμαστε απλώς λίγο πάνω από το ευρωπαϊκό όριο. Στα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία η Ελλάδα βρίσκεται στο πολύ πάνω μέρος της ευρωπαϊκής φορολογίας της βενζίνης: μόνο η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Δανία έχουν υψηλότερο ΕΦΚ. Η Ελλάδα είναι τέταρτη μεταξύ των 27.

Αυτό αξίζει να το θυμόμαστε κάθε φορά που στη συζήτηση εμφανίζεται η λέξη «Ευρώπη», γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «η Ευρώπη δεν μας αφήνει να μειώσουμε τον φόρο» και στο «αν μειώσουμε τον φόρο, χάνουμε έσοδα και πρέπει να βρούμε τα χρήματα αλλού». Το δεύτερο είναι το πραγματικό πρόβλημα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το είπε καθαρά: ο προϋπολογισμός, κατά την κυβέρνηση, δεν αντέχει αυτή τη στιγμή μια μείωση του ΕΦΚ και χωρίς διαφορετική ευρωπαϊκή μεταχείριση το κόστος θα πρέπει να καλυφθεί είτε με περικοπή άλλης δαπάνης είτε με αύξηση άλλου φόρου. Ωραία. Αυτό είναι επιχείρημα. Είναι θεμιτό να το ακούσουμε και να το συζητήσουμε. Αλλά ας μη μπερδεύουμε τα πράγματα. Η Ευρώπη δεν καθόρισε τα 70 λεπτά. Η Ελλάδα τα καθόρισε. Η Ευρώπη δεν απαγορεύει να κινηθεί ο ελληνικός συντελεστής προς τα κάτω, μέχρι το ευρωπαϊκό κατώτατο. Το πρόβλημα είναι ότι μια πραγματική μείωση του ΕΦΚ σημαίνει ότι το κράτος θα εισπράξει λιγότερα. Αυτό λέγεται δημοσιονομική επιλογή και οι επιλογές έχουν ένα περίεργο χαρακτηριστικό: όταν τις παρουσιάζεις συνεχώς ως αναγκαιότητες, παύουν να μοιάζουν με επιλογές.

Εδώ βρίσκεται όλη η ουσία. Το κράτος έχει αποφασίσει ότι κάθε λίτρο αμόλυβδης θα επιβαρύνεται με 70 λεπτά ΕΦΚ. Μπορεί να έχει λόγους. Μπορεί να χρειάζεται τα έσοδα. Μπορεί να θεωρεί ότι μια μεγάλη μείωση θα άνοιγε τρύπα στον προϋπολογισμό. Όλα αυτά μπορούν να συζητηθούν. Αλλά τότε ας γίνει αυτή η συζήτηση. Ας μας πουν πόσο κοστίζει μια μείωση δέκα λεπτών, πόσο κοστίζει μια μείωση είκοσι, πόσα έσοδα φέρνει σήμερα ο ΕΦΚ στα καύσιμα και από πού θα έπρεπε να βρεθούν τα χρήματα αν ο φόρος μειωνόταν. Αυτό είναι πολιτική. Όχι το αόριστο «μας αφήνουν ή δεν μας αφήνουν οι Βρυξέλλες». Και υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που κάνει τον λογαριασμό πιο ενοχλητικό: τα 70 λεπτά του ΕΦΚ δεν είναι το τέλος της φορολογίας. Ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάνω σε φορολογητέα βάση που περιλαμβάνει και τον ΕΦΚ. Με απλά λόγια, πληρώνεις έναν φόρο και μετά ο φόρος αυτός συμμετέχει στην τιμή πάνω στην οποία υπολογίζεται ο επόμενος. Με συντελεστή ΦΠΑ 24%, μόνο πάνω στα 70 λεπτά του ΕΦΚ αντιστοιχούν άλλα 16,8 λεπτά ΦΠΑ.

Δεν χρειάζεται να το κάνουμε πιο περίπλοκο από όσο είναι. Αγοράζεις ένα λίτρο βενζίνη. Το ελληνικό κράτος βάζει 70 λεπτά ΕΦΚ. Η Ευρώπη απαιτεί τουλάχιστον 35,9. Η Ελλάδα βρίσκεται τέταρτη στην Ε.Ε. στον συγκεκριμένο φόρο και μετά πάνω στην τιμή που περιλαμβάνει αυτόν τον φόρο υπολογίζεται και ΦΠΑ. Κανείς δεν λέει ότι αύριο το πρωί μπορούμε να κόψουμε τον ΕΦΚ στη μέση και να συνεχίσουμε σαν να μη συνέβη τίποτα. Τα χαμένα έσοδα θα είναι πραγματικά. Αυτό ακριβώς όμως είναι το σημείο: να σταματήσουμε να μιλάμε σαν να πρόκειται για φυσικό νόμο. Τα 70 λεπτά δεν έπεσαν από τον ουρανό, δεν τα παρέδωσε κάποια ευρωπαϊκή πλάκα με τις Δέκα Εντολές, δεν είναι η βαρύτητα. Είναι φόρος. Και οι φόροι αποφασίζονται. Αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι σήμερα δεν μπορεί να τον μειώσει, μπορεί να το πει καθαρά: τα χρήματα χρειάζονται αλλού. Αν θεωρεί ότι μια μείωση θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στον προϋπολογισμό, ας δείξει τους αριθμούς. Αν ζητά αλλαγή στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες για να κάνει μια προσωρινή μείωση, επίσης καθαρό. Αλλά υπάρχει ένας αριθμός που δεν αλλάζει: 35,9 λεπτά είναι το ευρωπαϊκό κατώτατο, 70 λεπτά χρεώνει η Ελλάδα. Η απόσταση είναι 34,1 λεπτά. Και αυτά τα 34,1 λεπτά δεν είναι ευρωπαϊκή εντολή. Είναι δική μας απόφαση.

Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.