Η κυβέρνηση λάνσαρε εφαρμογή για να αντιμετωπίσει την ακρίβεια. Μια εφαρμογή για να βρίσκουν οι πολίτες πού είναι φθηνότερο το γάλα. Αν το διαβάζατε πριν από δέκα χρόνια θα το θεωρούσατε σατιρικό κείμενο. Το 2026 είναι κυβερνητική πολιτική. Η νέα εφαρμογή «PosoKanei» υπόσχεται να βοηθήσει τους καταναλωτές να συγκρίνουν τιμές, να εντοπίζουν προσφορές και να οργανώνουν πιο έξυπνα τα ψώνια τους. Παρουσιάστηκε ως ένα ακόμη όπλο στη μάχη κατά της ακρίβειας. Κι εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος της ιστορίας. Το πολιτικό σύστημα δεν κατάφερε να κάνει το γάλα φθηνότερο. Κατάφερε όμως να κάνει τον πολίτη καλύτερο στο να ψάχνει φθηνότερο γάλα. Αυτό είναι ένα επίτευγμα που αξίζει να καταγραφεί.
Χθες βρέθηκα σε ένα σούπερ μάρκετ. Δεν ήταν κατάστημα τροφίμων. Ήταν συνέδριο οικονομολόγων. Ένας κύριος μπροστά στο ράφι με τους καφέδες έκανε περισσότερους υπολογισμούς από όσους κάνουν ορισμένα υπουργεία όταν συντάσσουν προϋπολογισμούς. Μια γυναίκα συνέκρινε τιμές ανά γραμμάριο, ανά κιλό και ανά συσκευασία με τη σοβαρότητα χρηματιστηριακού αναλυτή. Δύο νεαροί κοιτούσαν προσφορές στα κινητά τους σαν να παρακολουθούσαν ζωντανά τις αγορές της Wall Street. Για μια στιγμή φοβήθηκα ότι θα ξεσπάσει διαπραγμάτευση υψηλού επιπέδου μπροστά στα μακαρόνια. Μετά κατάλαβα ότι αυτό είναι πλέον απολύτως φυσιολογικό.
Η ακρίβεια δεν μας έκανε απλώς φτωχότερους. Μας εκπαίδευσε. Μας μετέτρεψε σε ειδικούς. Γνωρίζουμε ποια αλυσίδα έχει φθηνότερο γάλα, πού βρίσκεται η καλύτερη προσφορά στα χαρτικά, πότε αλλάζουν οι τιμές και ποια ημέρα αξίζει να πας για ψώνια. Ο μέσος Έλληνας γνωρίζει πλέον περισσότερα για το κόστος ενός λίτρου ελαιόλαδου από όσα γνωρίζει για τον βουλευτή που τον εκπροσωπεί. Αυτό δεν είναι ένδειξη πολιτικής αδιαφορίας. Είναι να μην ξεφύγουμε από τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η Μαύρη Γραμμή έχει γράψει:
Το πραγματικά εντυπωσιακό όμως είναι ότι έχουμε αρχίσει να θεωρούμε αυτή την κατάσταση φυσιολογική. Δεν αναρωτιόμαστε γιατί η αγορά βασικών αγαθών απαιτεί έρευνα αγοράς, εφαρμογές, συγκρίσεις και στρατηγική. Δεν αναρωτιόμαστε γιατί η εξοικονόμηση πέντε ευρώ έχει αποκτήσει τη σημασία προσωπικού θριάμβου. Δεν αναρωτιόμαστε γιατί ολόκληρες οικογένειες αφιερώνουν πλέον χρόνο που παλαιότερα δεν χρειαζόταν, για να αγοράσουν ακριβώς τα ίδια προϊόντα. Αντίθετα πανηγυρίζουμε που έχουμε περισσότερα εφαρμογές. Είναι σαν να καίγεται το σπίτι και να χειροκροτούμε επειδή αγοράσαμε καλύτερο πυροσβεστήρα.
Μέσα σε ολόκληρη αυτή την παράσταση βρίσκονται οι άνθρωποι πίσω από τα ταμεία. Οι άνθρωποι που δουλεύουν στα σούπερ μάρκετ. Οι πιο αόρατοι μάρτυρες της ελληνικής πραγματικότητας. Τους βλέπουμε κάθε εβδομάδα αλλά δεν τους παρατηρούμε ποτέ. Εκείνοι όμως βλέπουν τα καλάθια να μικραίνουν. Βλέπουν προϊόντα να επιστρέφουν στα ράφια όταν το τελικό ποσό ξεπερνά τα όρια του οικογενειακού προϋπολογισμού. Βλέπουν συνταξιούχους να μετρούν κέρματα. Βλέπουν γονείς να αφαιρούν πράγματα από το καλάθι τους χωρίς να το καταλαβαίνουν τα παιδιά τους. Βλέπουν την πραγματική χώρα. Όχι αυτή των δελτίων Τύπου. Όχι αυτή των παρουσιάσεων. Όχι αυτή των πανηγυρικών δηλώσεων. Την άλλη. Εκείνη που προσπαθεί κάθε εβδομάδα να βγάλει τα μαθηματικά του μήνα.
Αν θέλει κάποιος να μάθει τι πραγματικά συμβαίνει στην ελληνική κοινωνία, δεν χρειάζεται να παρακολουθήσει κομματικά συνέδρια ούτε τηλεοπτικά πάνελ. Αρκεί να περάσει δύο ώρες δίπλα σε ένα ταμείο σούπερ μάρκετ. Εκεί βρίσκεται το πραγματικό exit poll της χώρας. Στα καλάθια. Και το αποτέλεσμα δεν είναι δύσκολο να διαβαστεί.
Η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η χώρα των μεγάλων οραμάτων. Είναι η χώρα των μικρών εκπτώσεων. Η χώρα όπου η μεγαλύτερη νίκη της εβδομάδας μπορεί να είναι ένα κουπόνι. Η χώρα όπου η ακρίβεια έχει γίνει τόσο μόνιμη ώστε σταμάτησε να προκαλεί έκπληξη.
Η μεγάλη επιτυχία της εποχής μας δεν είναι ότι μάθαμε να βρίσκουμε τις καλύτερες προσφορές. Είναι ότι μάθαμε να ζούμε με την ακρίβεια χωρίς να απαιτούμε να τελειώσει. Κάθε κοινωνία συνηθίζει αυτό που ανέχεται. Η δική μας έχει αρχίσει να συνηθίζει και την ακρίβεια.
Αυτό δεν το διορθώνει καμία εφαρμογή.
Η Μαύρη Γραμμή γράφεται κάθε πρωί. Μια σκέψη την ώρα που ο κόσμος ξυπνά ή ξανακοιμάται.
