Το βράδυ που ο Οιδίποδας περιμένει να κερδίσει τις εκλογές, οι άνθρωποι γύρω του ετοιμάζονται να πανηγυρίσουν. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν θρίαμβο, το χρονόμετρο μετρά αντίστροφα και ο υποψήφιος έχει κάθε λόγο να πιστεύει ότι ελέγχει την κατάσταση. Μόνο που οι σημαντικότερες εξελίξεις δεν θα ανακοινωθούν από την τηλεόραση. Θα συμβούν μέσα στο σπίτι του. Ο Robert Icke μεταφέρει την τραγωδία του Σοφοκλή σε μια εκλογική βραδιά, φέρνοντας αντιμέτωπες τη δημόσια επιτυχία και την προσωπική καταστροφή. Την ώρα που ο Οιδίποδας βρίσκεται ένα βήμα πριν από την εξουσία, αρχίζει να χάνει όσα θεωρούσε δεδομένα στην προσωπική του ζωή.
Ο «Οιδίποδας» επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από τις 12 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2026, μετά τις 46 sold-out παραστάσεις της προηγούμενης σεζόν. Ο Νίκος Κουρής παραμένει στον ομώνυμο ρόλο, αλλά η Ιοκάστη αλλάζει πρόσωπο: η Μαρία Κεχαγιόγλου διαδέχεται την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Για όσους είδαν την πρώτη διανομή, αυτή είναι η ουσιαστικότερη αφορμή να επιστρέψουν. Για όσους δεν την είδαν, η παράσταση προσφέρει μια διαφορετική είσοδο σε μια ιστορία που θεωρούμε ότι ξέρουμε απέξω. Η εκλογική βραδιά δεν είναι ένα μοντέρνο τέχνασμα για να γίνει ο Σοφοκλής πιο εύπεπτος. Είναι ένας μηχανισμός έντασης. Στη δημόσια ζωή, όλα πρέπει να δείχνουν οργανωμένα: ο λόγος, οι χειρονομίες, ακόμη και η συγκίνηση τη στιγμή της νίκης. Στο οικογενειακό τραπέζι, αντιθέτως, δεν μπορείς να ελέγξεις τι θα θυμηθεί ο άλλος, τι θα ρωτήσει ή τι θα αρνηθεί να πει. Ο Icke φέρνει αυτούς τους δύο κόσμους στο ίδιο δωμάτιο. Και μας καλεί να παρακολουθήσουμε την απόσταση ανάμεσα σε όσα προβάλλονται προς τα έξω και σε όσα αντέχουν οι άνθρωποι πίσω από κλειστές πόρτες.
Εδώ βρίσκεται και η δυσκολία της σκηνής. Το κοινό ξέρει πού οδηγεί η ιστορία. Για να λειτουργήσει η τραγωδία δεν αρκεί η τεχνική ενός καλοφτιαγμένου θρίλερ ούτε η ευφυΐα της πολιτικής μεταφοράς. Πρέπει να πιστέψουμε ότι ο Οιδίποδας και η Ιοκάστη έχουν μοιραστεί μια ζωή. Ότι πριν από τη μεγάλη αποκάλυψη υπήρχαν συνηθισμένα πρωινά, μικρές συνήθειες, παιδιά, διαφωνίες, στιγμές τρυφερότητας. Αν αυτά δεν αποκτήσουν βάρος, η καταστροφή μένει μια έξυπνη δραματουργική άσκηση.
Γι’ αυτό έχει ενδιαφέρον η συνάντηση του Κουρή με την Κεχαγιόγλου. Δεν γνωρίζουμε ακόμη πώς θα λειτουργήσει η νέα σκηνική σχέση τους και θα ήταν άδικο να της αποδώσουμε χαρακτηριστικά πριν τη δούμε. Γνωρίζουμε όμως ότι η Ιοκάστη δεν είναι ένας συμπληρωματικός ρόλος δίπλα στον πρωταγωνιστή. Κουβαλά τη δική της γνώση, τους δικούς της φόβους και τη δική της προσπάθεια να διατηρήσει όρθιο έναν κόσμο που αρχίζει να καταρρέει. Σε μια τόσο στενά δεμένη τραγωδία, μια νέα ερμηνευτική παρουσία δεν είναι λεπτομέρεια.
Ο Βρετανός συγγραφέας και σκηνοθέτης έχει δείξει, με το «The Doctor» και τη διασκευή του «1984» του George Orwell, ότι τον ενδιαφέρουν οι άνθρωποι όταν συγκρούονται με θεσμούς, ιδέες και βεβαιότητες. Ο «Οιδίποδας» του Robert Icke γνώρισε μεγάλη επιτυχία στο Λονδίνο, με πρωταγωνιστές τον Mark Strong και τη Lesley Manville, κέρδισε δύο βραβεία Olivier και συνέχισε την πορεία του στο Broadway, όπου απέσπασε επτά υποψηφιότητες για τα βραβεία Tony.Αυτή η πορεία εξηγεί γιατί η δουλειά του συζητιέται διεθνώς. Δεν αποτελεί, βέβαια, υποκατάστατο της δικής μας συνάντησης με την παράσταση.
Ανάμεσα στις επιλογές της διασκευής ξεχωρίζει και η παρουσία της Μερόπης, ενός προσώπου που ο Icke εισάγει στο έργο και το οποίο ερμηνεύει η Ράνια Οικονομίδου. Με την προσθήκη της Μερόπης, ο Icke δεν περιορίζεται στον εκσυγχρονισμό της ιστορίας, αλλά επεμβαίνει και στην ίδια τη δραματουργία, δίνοντας νέα διάσταση στις σχέσεις και στις συγκρούσεις των προσώπων. Σε μια ιστορία γνωστή ακόμη και σε όσους δεν έχουν διαβάσει ποτέ την τραγωδία, η αγωνία δεν εξαρτάται τόσο από το τι θα αποκαλυφθεί όσο από το πώς θα ειπωθεί, ποιος θα το ακούσει και τι θα κάνει αμέσως μετά. Αυτό είναι θέατρο και όχι απλώς μια καλή ιδέα για σενάριο.
Στην ελληνική διανομή επιστρέφουν, μεταξύ άλλων, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος ως Κρέων και ο Κώστας Νικούλι ως Τειρεσίας. Συμμετέχουν η Δανάη-Αρσενία Φιλίδου ως Αντιγόνη και ο Αναστάσης Γεωργούλας ως Ετεοκλής. Τη μετάφραση υπογράφει ο Νίκος Χατζόπουλος, τη σκηνοθετική επιμέλεια της ελληνικής παραγωγής η Lizzie Manwaring, ενώ συνεργάτης σκηνοθέτης είναι ο Πρόδρομος Τσινικόρης.
Στον «Οιδίποδα» με απασχολεί πάντα μια σκληρή αντίφαση. Αποκαλούμε την αλήθεια αξία αδιαπραγμάτευτη, αρκεί να μη χρειαστεί να πληρώσουμε ακριβό τίμημα γι’ αυτήν. Στο θέατρο γνωρίζουμε την έκβαση πριν σβήσουν τα φώτα της πλατείας. Δεν πηγαίνουμε για να μάθουμε τι θα συμβεί. Πηγαίνουμε για να δούμε ανθρώπους να αναμετρώνται με κάτι που εμείς έχουμε την πολυτέλεια να γνωρίζουμε εκ των προτέρων. Ο Σοφοκλής έγραψε αυτή την ιστορία πριν από πολλούς αιώνες. Ακόμη δυσκολευόμαστε να αποφασίσουμε αν η επιμονή του ήρωά του να μάθει είναι το μεγαλύτερο λάθος ή το μεγαλύτερο θάρρος του.
Πληροφορίες
Ο «Οιδίποδας» παρουσιάζεται στη Στέγη (Συγγρού 107), Τετάρτη έως Σάββατο στις 20:30 και Κυριακή στις 14:00. Η διάρκεια είναι 140 λεπτά, χωρίς διάλειμμα. Τα κανονικά εισιτήρια κοστίζουν από 24 έως 43 ευρώ. Η παράσταση δεν συνιστάται για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Σου αρέσει να διαβάζεις BlackBook;
