Στις 21.00 θα πέσει η πρώτη βόμβα. Λίγες ώρες αργότερα ένας υπολογιστής θα αποφασίσει ότι γνωρίζει καλύτερα από τους ανθρώπους που τον δημιούργησαν, ο Alex θα ακούει Beethoven ενώ ο κόσμος γύρω του βυθίζεται στη βία και, όταν η Αθήνα θα πλησιάζει πια στο ξημέρωμα, ο Jack Torrance θα περιφέρεται στους διαδρόμους του Overlook Hotel με ένα τσεκούρι. Δεν είναι κακός τρόπος να περάσεις μια αυγουστιάτικη νύχτα. Το Full Moon Film Marathon επιστρέφει στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και φέτος παραδίδει το Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος στον Stanley Kubrick. Τέσσερις ταινίες, η μία μετά την άλλη, από τις εννέα το βράδυ μέχρι λίγο πριν από τις έξι το πρωί: Dr. Strangelove, 2001: A Space Odyssey, A Clockwork Orange και The Shining. Η επιλογή έχει ενδιαφέρον γιατί μέσα σε δεκαέξι χρόνια ο Kubrick γύρισε τέσσερις ταινίες που δεν μοιάζουν σχεδόν καθόλου μεταξύ τους και ταυτόχρονα δεν θα μπορούσαν να ανήκουν σε κανέναν άλλον. Πολιτική σάτιρα, επιστημονική φαντασία, δυστοπία, τρόμος. Σε κάθε αλλαγή είδους, το βλέμμα παραμένει το ίδιο: ψυχρό, ακριβές, δύσπιστο απέναντι στον άνθρωπο και στις βεβαιότητές του.
Η αρχή γίνεται στις 21.00 με το «S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα» του 1964. Ο Kubrick παίρνει τον μεγαλύτερο φόβο της εποχής του, έναν πυρηνικό πόλεμο ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση, και αποφασίζει ότι ο μόνος τρόπος να τον αντιμετωπίσει είναι να γελάσει μαζί του. Όχι καθησυχαστικά. Το γέλιο εδώ κάνει τα πράγματα χειρότερα. Ο Peter Sellers παίζει τρεις ρόλους, ο George C. Scott έναν στρατηγό που μοιάζει να απολαμβάνει λίγο περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε την προοπτική της καταστροφής και ολόκληρος ο μηχανισμός της εξουσίας εμφανίζεται τόσο παράλογος ώστε κάποια στιγμή σταματάς να θυμάσαι ότι πρόκειται για κωμωδία.
Στις 22.45, η οθόνη ανοίγει στο διάστημα. Το «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», που κυκλοφόρησε το 1968, παραμένει μια από τις σπάνιες ταινίες που η τεχνολογική πρόοδος δεν κατάφερε να γεράσει. Ίσως επειδή ο Kubrick δεν ενδιαφερόταν πραγματικά για τα διαστημόπλοια. Τον ενδιέφερε τι συμβαίνει όταν ο άνθρωπος κατασκευάζει κάτι εξυπνότερο από τον ίδιο και στη συνέχεια θεωρεί αυτονόητο ότι θα συνεχίσει να το ελέγχει. Ο HAL 9000 δεν φωνάζει, δεν απειλεί, δεν χρειάζεται καν πρόσωπο. Μιλάει ευγενικά. Αυτό αρκεί.
Στη 01.15 αρχίζει το «Κουρδιστό Πορτοκάλι». Ο Malcolm McDowell γίνεται ο Alex και ο Kubrick φτιάχνει έναν κόσμο στον οποίο η βία είναι διασκέδαση, η αισθητική μπορεί να συνυπάρξει θαυμάσια με τη βαρβαρότητα και το κράτος πιστεύει ότι μπορεί να διορθώσει έναν άνθρωπο αφαιρώντας του τη δυνατότητα να επιλέγει. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά, η ταινία εξακολουθεί να δημιουργεί αμηχανία. Ευτυχώς. Αν είχε γίνει εύκολη, κάτι θα είχε πάει στραβά.
Και στις 03.45, την ώρα που ένας κανονικός θεατής θα άρχιζε πιθανότατα να αναρωτιέται γιατί δεν βρίσκεται στο κρεβάτι του, εμφανίζεται το Overlook Hotel. Η «Λάμψη» είναι από εκείνες τις ταινίες που ακόμη κι αν κάποιος δεν τις έχει δει, κατά κάποιον τρόπο τις γνωρίζει. Ο Jack Nicholson να κοιτάζει μέσα από τη σπασμένη πόρτα, ο Danny πάνω στο τρίκυκλο, τα δίδυμα κορίτσια στον διάδρομο, το ασανσέρ, το χαλί με τα γεωμετρικά σχέδια. Οι εικόνες της έχουν ξεφύγει από την ταινία και κυκλοφορούν πλέον μόνες τους στην κουλτούρα. Αλλά στη μεγάλη οθόνη λειτουργεί κάτι που οι αποσπασματικές εικόνες δεν μπορούν να μεταφέρουν: ο χρόνος. Ο Kubrick αφήνει τον θεατή να περιμένει. Οι διάδρομοι διαρκούν λίγο περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες, οι χώροι φαίνονται υπερβολικά μεγάλοι, η σιωπή γίνεται ενοχλητική. Μέχρι να συμβεί κάτι, έχεις ήδη αρχίσει να φοβάσαι.
Αυτό κάνει και τον συγκεκριμένο μαραθώνιο περισσότερο ενδιαφέρον από μια απλή διαδοχή τεσσάρων κλασικών ταινιών. Ο Kubrick βλέπεται διαφορετικά μέσα στη νύχτα. Στις εννέα μπορείς ακόμη να γελάσεις με την ανθρώπινη ανοησία του Dr. Strangelove. Στις τέσσερις το πρωί, όταν ο Nicholson κυνηγά την οικογένειά του μέσα σε ένα άδειο ξενοδοχείο, η αισιοδοξία έχει περιοριστεί αισθητά. Και κάπου ανάμεσα στα δύο έχεις διασχίσει το διάστημα, έχεις ακούσει Beethoven και έχεις παρακολουθήσει έναν υπολογιστή να χάνει την ψυχραιμία του με πολύ μεγαλύτερη αξιοπρέπεια από τους περισσότερους ανθρώπους. Το τελευταίο πλάνο θα έρθει σχεδόν μαζί με το πρωινό φως.
Για όσους αντέξουν μέχρι εκεί, το ΚΠΙΣΝ έχει προβλέψει και την επιστροφή. Η γραμμή Shuttle Bus από Σύνταγμα μέσω Συγγρού Φιξ προς το ΚΠΙΣΝ θα έχει επιπλέον δρομολόγια στις 20.30 και 22.00, ενώ προς την αντίθετη κατεύθυνση θα αναχωρεί στις 23.00, 01.30, 02.30, 03.45 και 05.45.
Διαβάζεις BlackBook; Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου στην Google.
Πρόσθεσε το BlackBook στην Google
