Οι Gorillaz δεν ήταν ποτέ απλώς ένα συγκρότημα. Ήταν από την αρχή μια κομψή απάτη, ένα αστείο που ξέφυγε από τον έλεγχο, μια μπάντα που δημιουργήθηκε για να σατιρίσει την ολοένα πιο σκηνοθετημένη ποπ κουλτούρα και κατέληξε να γίνει πιο αληθινή από πολλές πραγματικές μπάντες της εποχής της. Το εντυπωσιακό είναι ότι παραμένουν γοητευτικοί σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τη γέννησή τους. Τέσσερις χαρακτήρες που δεν υπάρχουν, ο 2-D, ο Murdoc, η Noodle και ο Russel, κατάφεραν να αποκτήσουν μεγαλύτερη πολιτιστική παρουσία από δεκάδες καλλιτέχνες με σάρκα και οστά. Ελάχιστες μπάντες μπορούν να διεκδικήσουν ένα τέτοιο παράδοξο. Αυτό είναι το πρώτο στοιχείο που κάνει τους Gorillaz τόσο ενδιαφέροντες ακόμη και σήμερα. Δεν δημιουργήθηκαν για να γίνουν μια επιτυχημένη μπάντα. Δημιουργήθηκαν για να σατιρίσουν έναν κόσμο που γινόταν ολοένα και πιο τεχνητός.
Όταν ο Damon Albarn και ο Jamie Hewlett συνέλαβαν την ιδέα στα τέλη της δεκαετίας του ’90, παρακολουθούσαν μια μουσική βιομηχανία που παρήγαγε ολοένα περισσότερες εικόνες και ολοένα λιγότερες προσωπικότητες. Οι Gorillaz γεννήθηκαν ως σχόλιο πάνω σε αυτή τη συνθήκη. Το ειρωνικό είναι ότι τελικά δεν έγιναν απλώς ένα σχόλιο. Έγιναν ένα από τα σημαντικότερα μουσικά πρότζεκτ του 21ου αιώνα. Σήμερα εμφανίζονται στην Πλατεία Νερού για το Release Athens x SNF Nostos. Η παρουσία τους στην Αθήνα μοιάζει με μια καλή αφορμή να θυμηθούμε ότι πίσω από τα animation, τα βίντεο και τους φανταστικούς χαρακτήρες υπήρχε πάντα ένας δημιουργός που αρνιόταν να επαναλάβει τον εαυτό του.
Ο Albarn θα μπορούσε να είχε περάσει την υπόλοιπη ζωή του ως ο άνθρωπος των Blur. Το Britpop είχε ήδη γράψει το όνομά του στην ιστορία και οι περισσότεροι στη θέση του θα ζούσαν άνετα μέσα σε αυτή τη νοσταλγία. Εκείνος διάλεξε κάτι εντελώς διαφορετικό. Δημιούργησε έναν χώρο όπου μπορούσαν να συναντηθούν η hip-hop, η dub, η electronica, η soul, η αφρικανική μουσική, η art pop και οτιδήποτε άλλο του κέντριζε την περιέργεια. Οι Gorillaz έγιναν ένα ανοιχτό μουσικό σύμπαν αντί για μια συμβατική μπάντα.
Διάβασε και αυτό στο Black Book:
Το μεγάλο τους επίτευγμα δεν ήταν ποτέ οι χαρακτήρες. Ήταν τα τραγούδια. Γιατί τα gimmicks μπορεί να τραβήξουν την προσοχή, αλλά δεν αντέχουν για δεκαετίες. Δεν γράφουν το Clint Eastwood. Δεν γράφουν το Feel Good Inc. Δεν γράφουν το On Melancholy Hill. Δεν δημιουργούν τραγούδια που ακούγονται το ίδιο φρέσκα σε κάποιον που τα ανακάλυψε το 2001 και σε έναν έφηβο που τα ανακαλύπτει σήμερα μέσα από το TikTok ή το Spotify.
Το παράξενο με τους Gorillaz είναι ότι σχεδόν όλοι θυμούνται τους χαρακτήρες, αλλά ελάχιστοι μιλούν για τη μοναξιά που κρύβουν τα τραγούδια τους. Πίσω από τα χρώματα, το χιούμορ και τη φαινομενικά παιχνιδιάρικη αισθητική υπήρχε πάντα μια αίσθηση αποσύνδεσης. Το Tomorrow Comes Today το Clint Eastwood, το On Melancholy Hill, ακόμη και το Feel Good Inc, δεν ακούγονται σαν τραγούδια μιας μπάντας που γιορτάζει τον κόσμο. Ακούγονται σαν τραγούδια ανθρώπων που προσπαθούν να καταλάβουν πού ακριβώς ανήκουν μέσα σε αυτόν.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι Gorillaz άντεξαν περισσότερο από πολλούς σύγχρονούς τους. Δεν εγκλωβίστηκαν ποτέ σε ένα είδος, σε μια εικόνα ή σε μια εποχή. Από το σκοτεινό urban τοπίο του πρώτου άλμπουμ μέχρι το οικολογικό όραμα του Plastic Beach, από το πολιτικό χάος του Humanz μέχρι τις πρόσφατες αναζητήσεις γύρω από τη μνήμη, την απώλεια και την πνευματικότητα, οι Gorillaz επανεφηύραν διαρκώς τον εαυτό τους.
Το νέο τους κεφάλαιο, το The Mountain, μοιάζει σχεδόν με φυσική συνέχεια αυτής της διαδρομής. Ένα έργο που κοιτάζει προς την Ινδία, προς τη θνητότητα, προς την ιδέα ότι ο θάνατος δεν είναι μόνο τέλος αλλά και μετάβαση. Οι Gorillaz ήταν πάντοτε μια μπάντα φαντασμάτων. Σήμερα απλώς το παραδέχονται πιο ανοιχτά. Υπάρχει όμως ένας ακόμη λόγος που μοιάζουν τόσο επίκαιροι το 2026. Όταν δημιουργήθηκαν, ήταν μια σάτιρα για έναν κόσμο γεμάτο κατασκευασμένες εικόνες και ψεύτικες ταυτότητες. Σήμερα ζούμε ανάμεσα σε avatars, ψηφιακές περσόνες, influencers που υπάρχουν κυρίως μέσα από οθόνες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που παράγουν εικόνες, μουσική και ιστορίες. Αυτό που κάποτε έμοιαζε με ευφυές αστείο μοιάζει πλέον με πρόβλεψη. Οι Gorillaz δεν ακολούθησαν το μέλλον. Για ένα μεγάλο διάστημα το περίμεναν μόνοι τους.
Σήμερα το βράδυ στην Πλατεία Νερού, οι Gorillaz δεν επιστρέφουν μόνο με τα τραγούδια που τους έκαναν παγκόσμιο φαινόμενο. Επιστρέφουν με μια ιδέα που αποδείχθηκε πιο ανθεκτική από όσο φανταζόταν ακόμη και οι δημιουργοί της. Είναι η υπενθύμιση ότι μια μπάντα που δημιουργήθηκε για να σατιρίσει την ποπ κουλτούρα κατέληξε να αλλάξει την πορεία της. Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τη γέννησή τους, οι Gorillaz μοιάζουν λιγότερο με νοσταλγικό συγκρότημα και περισσότερο με καθρέφτη μιας εποχής που προσπαθεί ακόμη να καταλάβει τι είναι αληθινό και τι κατασκευασμένο. Για μια μπάντα που δεν υπάρχει αυτό παραμένει ένα εντυπωσιακό επίτευγμα.
