Ο David Byrne έχει περάσει περισσότερο από μισό αιώνα προσπαθώντας να αποφύγει μία παγίδα. Την παγίδα του να γίνει ο David Byrne. Για τους περισσότερους ανθρώπους θα είναι πάντα ο άνθρωπος που ανέβηκε στη σκηνή με το τεράστιο κοστούμι στο «Stop Making Sense». Ο τραγουδιστής των Talking Heads. Η φωνή πίσω από το «Psycho Killer», το «Once in a Lifetime» και μερικά από τα πιο επιδραστικά τραγούδια που γέννησε το αμερικανικό rock στα τέλη του 20ού αιώνα. Ο ίδιος όμως πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του προσπαθώντας να ξεφύγει από αυτή την εικόνα. Όταν οι Talking Heads διαλύθηκαν το 1991, οι περισσότεροι περίμεναν ότι θα ακολουθούσε τη διαδρομή που ακολουθούν συνήθως οι μουσικοί της γενιάς του. Έναν ασφαλή δρόμο γεμάτο επετειακές περιοδείες, αναβιώσεις παλιών επιτυχιών και νοσταλγία. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε μια ζωή δημιουργικής περιπλάνησης.
Έφτιαξε δίσκους που δεν έμοιαζαν μεταξύ τους. Συνεργάστηκε με καλλιτέχνες από διαφορετικές ηπείρους. Ίδρυσε τη Luaka Bop, μια δισκογραφική εταιρεία που βοήθησε χιλιάδες ακροατές να ανακαλύψουν μουσικές από τη Νότια Αμερική και την Αφρική πολύ πριν η λέξη «παγκοσμιοποίηση» γίνει καθημερινός όρος. Έγραψε βιβλία, ασχολήθηκε με το θέατρο, τον κινηματογράφο, τις εικαστικές τέχνες και συνέχισε να κυκλοφορεί με ποδήλατο στους δρόμους της Νέας Υόρκης σαν κάποιος που εξακολουθεί να παρατηρεί την πόλη αντί να την προσπερνά. Αυτό που κάνει τον Byrne τόσο ξεχωριστό δεν είναι το εύρος των δραστηριοτήτων του. Είναι η αίσθηση ότι τίποτα από όσα κάνει δεν μοιάζει με επανάληψη μιας προηγούμενης επιτυχίας.
Στην έβδομη δεκαετία της καριέρας του έχει ήδη κερδίσει Oscar, Grammy, Χρυσή Σφαίρα και ειδικό βραβείο Tony. Είναι στο Rock and Roll Hall of Fame και έχει αποκτήσει τη θέση που συνήθως επιφυλάσσει η μουσική ιστορία στους δημιουργούς που θεωρούνται πλέον αδιαμφισβήτητοι. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να μοιάζει περισσότερο με άνθρωπο που ψάχνει παρά με άνθρωπο που βρήκε. Το πιο πρόσφατο άλμπουμ του, το «Who Is the Sky?», γεννήθηκε από ένα λάθος. Κάποιος του έστειλε ένα μήνυμα μέσω λογισμικού μετατροπής φωνής σε κείμενο και ο αλγόριθμος μπέρδεψε τις λέξεις. Στην οθόνη εμφανίστηκε η φράση «Who Is the Sky?». Ο Byrne την κράτησε. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα τη διόρθωναν. Εκείνος είδε έναν τίτλο άλμπουμ.
Η ιστορία λέει πολλά για τον τρόπο που λειτουργεί το μυαλό του. Ο Byrne ανέκαθεν έβρισκε ενδιαφέρον σε πράγματα που οι υπόλοιποι προσπερνούσαν. Ένα λάθος λογισμικού. Ένα κτίριο. Έναν δρόμο. Ένα διαμέρισμα. Μια τυχαία παρατήρηση. Ένα από τα πιο τρυφερά τραγούδια του νέου δίσκου ονομάζεται «My Apartment Is My Friend». Η ιδέα γεννήθηκε από την εμπειρία της πανδημίας, όταν ο κόσμος περιορίστηκε στους τοίχους των σπιτιών του. Η σκέψη αυτή τον οδήγησε πίσω στο πρώτο του διαμέρισμα στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του ’70. Μια σοφίτα χωρίς τις περισσότερες ανέσεις που θεωρούμε σήμερα αυτονόητες. Τότε ο νεαρός Byrne είχε μετακομίσει στην πόλη με την ελπίδα να γίνει εικαστικός καλλιτέχνης. Η μουσική έμοιαζε περισσότερο με χόμπι παρά με πιθανό επάγγελμα. Δεν πίστευε ότι θα τα καταφέρει. Το κατάφερε, όχι όμως με τον τρόπο που συνήθως συμβαίνει στη μουσική βιομηχανία.
Τα τελευταία χρόνια μια νέα γενιά ακροατών ανακάλυψε τον Byrne χωρίς να έχει ζήσει την εποχή των Talking Heads. Καλλιτέχνες όπως η Lorde και η Hayley Williams μιλούν ανοιχτά για την επιρροή του. Η αναγνώριση αυτή φαίνεται να τον εκπλήσσει περισσότερο απ’ όσο τον κολακεύει. Υπάρχει λόγος γι’ αυτό. Ο Byrne δεν έδειξε ποτέ ιδιαίτερο ενδιαφέρον να μετατραπεί σε μνημείο. Γνωρίζει ότι χιλιάδες άνθρωποι θα ήθελαν να δουν μια πλήρη επανένωση των Talking Heads. Γνωρίζει επίσης ότι οι σύντομες κοινές εμφανίσεις με τους Tina Weymouth, Chris Frantz και Jerry Harrison κατά την επανέκδοση του «Stop Making Sense» προκάλεσαν ενθουσιασμό σε ολόκληρο τον μουσικό κόσμο. Ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με καχυποψία την ιδέα της νοσταλγίας ως μόνιμου επαγγέλματος.
Έχει εξηγήσει ότι ένας καλλιτέχνης μπορεί πολύ εύκολα να μετατραπεί σε κάποιον που παίζει συνεχώς τις παλιές επιτυχίες του. Είναι ένας δρόμος που προσφέρει ασφάλεια, αποδοχή και χρήματα. Είναι επίσης ένας δρόμος που οδηγεί συχνά στη δημιουργική ακινησία. Γι’ αυτό και στα 74 του εξακολουθεί να προχωρά μπροστά. Την Κυριακή 21 Ιουνίου, στο Ξέφωτο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το αθηναϊκό κοινό θα δει έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της σύγχρονης μουσικής. Όχι μόνο τον άνθρωπο που υπήρξε η ψυχή των Talking Heads. Αλλά έναν καλλιτέχνη που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον κόσμο σαν κάτι που δεν έχει ακόμη εξηγηθεί πλήρως. Αυτός είναι πιθανότατα και ο λόγος που ο David Byrne παραμένει τόσο συναρπαστικός. Δεν σταμάτησε ποτέ να ψάχνει.
